Hội nghị triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về khả năng đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10 diễn ra sáng 26/3
Sáng 26/3, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về khả năng đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10. Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì, với sự tham gia của đại diện nhiều bộ, ngành, hiệp hội và các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, nhà máy sản xuất ethanol trên cả nước.
Tại hội nghị, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã cùng rà soát toàn diện các điều kiện về hạ tầng, nguồn cung, cơ chế chính sách và khả năng vận hành thực tế để đánh giá khả năng triển khai xăng sinh học E10 sớm hơn lộ trình chính thức, có thể ngay trong tháng 4/2026.
Theo quy định hiện hành, lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam được xác định rõ trong Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải được phối trộn để trở thành xăng sinh học E10 khi sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Đồng thời, xăng E5RON92 tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết mục tiêu của cuộc họp là đánh giá khả năng đẩy sớm lộ trình triển khai xăng sinh học E10 lên ngay trong tháng 4/2026, thay vì mốc chính thức từ ngày 1/6/2026.
Theo Thứ trưởng, bối cảnh hiện nay đặt ra nhiều yêu cầu cấp thiết, đặc biệt là áp lực bảo đảm nguồn cung năng lượng. Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công Thương nghiên cứu khả năng rút ngắn lộ trình nếu các điều kiện thực tế cho phép.
Để có cơ sở đánh giá, Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp tập trung làm rõ một số vấn đề trọng tâm.
Trước hết là công tác chuẩn bị hạ tầng phục vụ việc chuyển đổi sang xăng sinh học E10. Thứ hai là khả năng bảo đảm nguồn cung ethanol và tổ chức vận hành hệ thống ngay trong tháng 4. Bên cạnh đó là những khó khăn, vướng mắc về cơ chế quản lý nhà nước, tác động đến giá cả và chi phí cũng như các đề xuất, sáng kiến nhằm rút ngắn lộ trình triển khai.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, nếu triển khai ngay trong tháng 4 thì mốc thời gian có thể là giữa tháng hoặc muộn nhất là ngày 30/4. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ thống chỉ có khoảng 30 ngày để hoàn tất các khâu chuẩn bị. Đây là quỹ thời gian rất ngắn, đòi hỏi sự chuẩn bị khẩn trương và phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam: Nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng E10 ước tính khoảng 92.000 - 100.000 m³ mỗi tháng
Doanh nghiệp đề xuất hỗ trợ tài chính để tăng sản lượng ethanol
Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng E10 ước tính khoảng 92.000 - 100.000 m³ mỗi tháng.
Tuy nhiên, năng lực sản xuất trong nước hiện còn khá hạn chế. Cả nước hiện có 6 nhà máy ethanol, nhưng chỉ có 3 nhà máy đang vận hành thực tế. Tổng công suất thiết kế của các nhà máy khoảng 41.000 m³ mỗi tháng. Với tình trạng vận hành hiện nay, sản lượng thực tế chỉ đạt khoảng 25.000 m³ mỗi tháng, tương đương khoảng 25-27% nhu cầu thị trường. Ngay cả khi huy động tối đa toàn bộ các nhà máy, nguồn cung trong nước cũng chỉ đáp ứng khoảng 41% nhu cầu ethanol cho phối trộn xăng E10. Khoản thiếu hụt lớn này buộc các doanh nghiệp phải tính đến phương án nhập khẩu ethanol từ nước ngoài.
Theo đánh giá của Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nguồn cung quốc tế hiện chủ yếu đến từ Mỹ và Brazil, với khả năng vận chuyển ổn định. Các tuyến hàng hải vận chuyển ethanol không đi qua khu vực Trung Đông, do đó ít chịu tác động trực tiếp từ các xung đột địa chính trị hiện nay. Ngoài ra, giá ethanol cũng có mức biến động thấp hơn so với xăng dầu, giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thách thức nằm ở yếu tố thời gian và cạnh tranh nguồn hàng. Khi nhiều quốc gia trong khu vực đồng loạt gia tăng sử dụng xăng sinh học thì áp lực lên các trung tâm trung chuyển như Singapore và Hàn Quốc có thể tăng mạnh. Vì vậy, nếu doanh nghiệp trong nước không chủ động kế hoạch nhập khẩu sớm thì nguy cơ thiếu hụt nguồn cung hoặc phải mua với giá cao hơn hoàn toàn có thể xảy ra.
Bên cạnh nguồn nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp cho rằng vẫn còn dư địa để tăng sản lượng ethanol trong nước nếu các điều kiện về tài chính và thị trường được tháo gỡ.
Tại Nhà máy Ethanol Đồng Nai, doanh nghiệp cho biết hiện đang vận hành ổn định với công suất khoảng 250 m³ mỗi ngày, tương đương khoảng 7.000 m³ mỗi tháng và đã đạt mức tối đa. Dây chuyền công nghệ của nhà máy có thể sử dụng nhiều loại nguyên liệu đầu vào như ngô, sắn lát hoặc tấm gạo, giúp tăng tính linh hoạt trong sản xuất.
Trong khi đó, Nhà máy Ethanol Dung Quất vừa chính thức đưa vào vận hành thương mại sau quá trình chạy thử. Sản lượng hiện khoảng 6.000 m³ mỗi tháng và có thể nâng lên khoảng 9.000 m³ mỗi tháng nếu điều kiện thị trường thuận lợi.
Ngoài ra, một số nhà máy từng tạm dừng hoạt động cũng được đánh giá là nguồn cung tiềm năng. Điển hình là Nhà máy Ethanol Bình Phước với công suất thiết kế khoảng 6.000 m³ mỗi tháng.
Theo doanh nghiệp, nếu được hỗ trợ về tài chính và hoàn tất các hạng mục kỹ thuật cần thiết, nhà máy có thể khôi phục hoạt động trong khoảng 3-5 tháng.
Tuy nhiên, "nút thắt" lớn nhất hiện nay nằm ở vốn lưu động. Doanh nghiệp cho biết chưa đủ nguồn lực tài chính để tái vận hành nhà máy, trong khi việc tiếp cận vốn tín dụng từ ngân hàng vẫn gặp khó khăn. Vì vậy, kiến nghị đặt ra là cần có sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước, nhằm hỗ trợ xây dựng phương án tài chính khả thi để khôi phục hoạt động, tránh lãng phí nguồn lực đã đầu tư.
Doanh nghiệp xăng dầu sẵn sàng chuyển đổi
Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết hệ thống cơ sở phối trộn của doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Các hạng mục nâng cấp, cải tạo nhằm phục vụ chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10 đang được triển khai.
Theo kế hoạch, toàn bộ hệ thống sẽ hoàn thành nâng cấp vào khoảng ngày 10/4, tuy nhiên do một số thiết bị về chậm nên tiến độ có thể lùi đến khoảng 10/5. Điều này đồng nghĩa với việc nếu triển khai ngay trong tháng 4, năng lực cung ứng của doanh nghiệp chưa thể đạt mức tối đa.
Về nguồn cung, Petrolimex cho biết xăng nền và ethanol cơ bản vẫn được bảo đảm. Tuy nhiên, nguồn ethanol trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 20-30% nhu cầu của doanh nghiệp, phần còn lại phải nhập khẩu.
Trong khi đó, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) cho biết đã triển khai kinh doanh thử nghiệm xăng E10 tại một số địa phương và 4 thành phố lớn từ năm 2025 với gần 100 cửa hàng xăng dầu. Thực tế cho thấy sản phẩm được thị trường chấp nhận và không phát sinh vấn đề đáng kể.
Doanh nghiệp hiện có 13 địa điểm pha chế trên toàn quốc với tổng công suất khoảng 300.000 m³ mỗi tháng, dự kiến nâng lên 350.000 - 380.000 m³ mỗi tháng vào cuối năm 2026. Theo PV OIL, với các điều kiện hiện có, doanh nghiệp có thể triển khai kinh doanh xăng E10 trên diện rộng từ trung tuần đến cuối tháng 4.
Một số doanh nghiệp khác như Saigon Petro hay Công ty Anh Phát cũng cho biết đã hoàn tất các điều kiện cơ bản và có thể bắt đầu bán xăng E10 trong hệ thống ngay từ tháng 4.
Theo tổng hợp của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, năng lực pha chế của các doanh nghiệp hội viên hiện đạt khoảng 965.000 m³ mỗi tháng, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu xăng sinh học trên toàn quốc.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Việc đẩy sớm này phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị của doanh nghiệp.
Quyết tâm cao nhất đẩy sớm lộ trình dùng xăng sinh học
Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, việc đẩy sớm này phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị của doanh nghiệp.
"Chúng ta đang nỗ lực rút ngắn lộ trình khoảng 1 tháng, tức là triển khai ngay trong tháng 4. Đây là một yêu cầu rất cao, không phải dễ và đòi hỏi toàn bộ hệ thống phải vào cuộc với tinh thần khẩn trương, quyết liệt hơn bình thường", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng, qua trao đổi với đại diện các bộ, ngành, hiệp hội, doanh nghiệp tại hội nghị, có thể thấy nhiều khó khăn đã được nhận diện rõ và từng bước tháo gỡ. Các vấn đề về cơ chế, quy chuẩn, điều kiện kỹ thuật đang được xử lý. Tuy nhiên, điều được quan tâm nhất lúc này không phải là cơ chế mà là sản lượng.
Nhu cầu thị trường là rất rõ. Với tỷ lệ phối trộn 10%, nhu cầu ethanol sẽ vào khoảng 100.000 - 110.000 m³ mỗi tháng. Vì vậy, vấn đề quan trọng nhất lúc này là xác định rõ khả năng cung ứng của từng doanh nghiệp. Sau cuộc họp này, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị tất cả các doanh nghiệp phải có văn bản chính thức, báo cáo và khẳng định rõ năng lực của mình có thể cung cấp bao nhiêu ethanol, trong thời gian nào, bằng nguồn nào, với điều kiện gì. Đây là cơ sở để tổng hợp, đánh giá và báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định.
Theo Thứ trưởng, tinh thần chung là phải quyết tâm cao nhất để đẩy sớm lộ trình. Mục tiêu không chỉ là đúng tiến độ, mà là cố gắng thực hiện sớm hơn, ngay trong tháng 4 nếu đủ điều kiện.
Anh Thơ