Qwen-3 của Alibaba trở thành mô hình AI đầu tiên trên thế giới hoạt động trên quỹ đạo

3 giờ trướcBài gốc

Hệ thống 12 vệ tinh của Adaspace Technology, được trang bị hệ thống điện toán hỗ trợ AI, đã được phóng lên vào ngày 14/5/2025. Ảnh: SCMP.

Qwen-3 của Alibaba Cloud đã trở thành mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đa năng đầu tiên trên thế giới được tải lên và vận hành trực tiếp ngoài không gian, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tham vọng của Trung Quốc nhằm dẫn đầu lĩnh vực điện toán không gian còn non trẻ.

Theo ông Wang Yabo, Phó Chủ tịch điều hành của công ty khởi nghiệp hàng không vũ trụ Trung Quốc Adaspace Technology, Qwen-3 đã được triển khai thành công lên một trung tâm điện toán không gian đang hoạt động trên quỹ đạo và thực hiện nhiều tác vụ suy luận vào tháng 11 năm ngoái. Ông Wang đưa ra thông tin này tại một hội nghị hôm đầu tuần, theo của Star Market Daily.

Alibaba Cloud là đơn vị cung cấp dịch vụ AI và điện toán đám mây của Tập đoàn Alibaba.

Ông Wang cho biết Qwen-3 được triển khai tại trung tâm điện toán không gian đầu tiên của Adaspace, một phần trong “Dự án Star-Compute” của công ty – mạng lưới gồm 2.800 vệ tinh được thiết kế nhằm hỗ trợ AI vật lý cũng như huấn luyện và suy luận các mô hình AI.

Theo ông Wang, toàn bộ quá trình của Qwen-3, từ lúc tải truy vấn từ mặt đất, thực hiện suy luận trên quỹ đạo cho đến gửi kết quả trở lại Trái đất, đều hoàn tất trong thời gian dưới 2 phút.

Qwen-3, được phát hành vào tháng 4 năm ngoái, đã củng cố vị thế của dòng mô hình Qwen của Alibaba Cloud như hệ sinh thái AI mã nguồn mở lớn nhất thế giới, vượt qua cộng đồng Llama của Meta Platforms.

Trung tâm điện toán không gian đầu tiên của Adaspace, được phóng lên quỹ đạo vào tháng 5 năm ngoái, được xem là chòm vệ tinh điện toán AI đầu tiên trên thế giới, bao gồm 12 vệ tinh, theo báo cáo của Securities Times.

Việc vận hành Qwen-3 ngoài không gian cho thấy lợi thế vượt trội của Trung Quốc trong xử lý dữ liệu trên quỹ đạo, nhờ tận dụng nguồn năng lượng mặt trời gần như vô hạn và nhu cầu làm mát thấp hơn trong không gian, chi phí phóng ngày càng giảm, chi phí truyền dữ liệu thấp hơn, đồng thời tránh được các nút thắt vật lý của điện toán mặt đất.

Tên lửa đẩy Trường Chinh-2D (bên trái), mang theo chòm vệ tinh điện toán của Adaspace Technology làm tải trọng, phóng lên vào ngày 14/5/2025. Chòm vệ tinh này đã tải lên và vận hành mô hình Qwen-3 của Alibaba Cloud trên quỹ đạo. Ảnh: Xinhua, Shutterstock.

Theo Jiemian News, trung tâm điện toán không gian thứ hai và thứ ba của Adaspace hiện đang trong quá trình sản xuất và dự kiến sẽ được triển khai lên quỹ đạo vào năm 2026.

Toàn bộ Dự án Star-Compute sẽ bao gồm 2.400 vệ tinh chuyên cho suy luận và 400 đơn vị huấn luyện được triển khai ở quỹ đạo thấp quanh Trái đất, với mục tiêu hoàn tất triển khai toàn diện vào năm 2035.

Adaspace, được thành lập năm 2018, đã nộp hồ sơ xin phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong. Công ty có trụ sở tại Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc, và được định giá hơn 6,76 tỷ nhân dân tệ (khoảng 972 triệu USD) sau vòng gọi vốn gần nhất vào tháng 7 năm ngoái, theo Securities Times.

Mô hình kinh doanh của Adaspace bao trùm toàn bộ vòng đời vệ tinh, từ thiết kế, nghiên cứu – phát triển, sản xuất, điều phối phóng, cho đến vận hành trên quỹ đạo và cung cấp các giải pháp dựa trên vệ tinh.

Theo Jiemian News, tính đến nay công ty đã hoàn thành 14 nhiệm vụ không gian, bao gồm việc phát triển và phóng 33 vệ tinh cùng các tải trọng.

Trung Quốc đã xác định hàng không vũ trụ là ưu tiên chiến lược trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, kéo dài đến năm 2030. Được thúc đẩy bởi sự hỗ trợ chính sách từ Bắc Kinh, ngành công nghiệp vệ tinh trong nước được kỳ vọng sẽ tăng trưởng ổn định, đạt quy mô 266,1 tỷ nhân dân tệ vào năm 2029, từ mức khoảng 82,7 tỷ nhân dân tệ vào năm 2024, theo số liệu của Hiệp hội Công nghiệp Vệ tinh và Frost & Sullivan.

Hiện Trung Quốc và Mỹ đang cạnh tranh trực tiếp trong các vụ phóng lên quỹ đạo. Trong năm 2025, Mỹ thực hiện 180 vụ phóng quỹ đạo, trong khi Trung Quốc tiến hành 93 vụ, theo dữ liệu từ Gunter’s Space Page.

Theo Jiemian News, SCMP

Huyền Chi

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/qwen-3-cua-alibaba-tro-thanh-mo-hinh-ai-dau-tien-tren-the-gioi-hoat-dong-tren-quy-dao-post194156.html