Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồng Thái phát biểu tại buổi làm việc.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 274 hồ chứa nước (41 hồ chứa có dung tích 500.000m3 trở lên); 203 đập dâng; 12.282 km kênh mương và 1.405 trạm bơm lớn nhỏ.
Hơn 75% các công trình trạm bơm xây dựng từ trước năm 1990 của thế kỷ 20, máy móc thiết bị cũ nát, công nghệ lạc hậu; hệ thống sông trục tưới, tiêu và kênh mương nội đồng bị sụt sạt, bồi lắng, thu hẹp dòng chảy; công trình hồ, đập nhỏ sử dụng nhiều năm, thường xuyên bị hư hỏng. Các công trình này trước kia chỉ phục vụ nhiệm vụ tiêu thoát cho nông nghiệp, nay phải phục vụ tiêu cho cả công nghiệp, đô thị, làm thay đổi nhiệm vụ và năng lực tưới tiêu, cấp nước. Năng lực tiêu của nhiều hệ thống chỉ đạt từ 60-70% công suất, cục bộ có nơi chỉ đạt 50%, dẫn đến thời gian tiêu kéo dài, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dân sinh.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp kết luận buổi làm việc.
Thực tiễn mùa mưa lũ năm 2025, toàn bộ nhà máy của Trạm bơm Dương Đức, xã Mỹ Thái bị ngập hoàn toàn dẫn đến hư hỏng; các trạm bơm Bảo Sơn, Xuân Hương 2, Tân Tiến, Thanh Cảm, Thái Sơn 2, Miếu Cụ, Nghè La bị ngập một phần phải di chuyển máy lên vị trí an toàn, không thể hoạt động bơm tiêu úng.
Do lượng mưa đặc biệt lớn, lũ trên triền sông Thương dâng cao vượt mực nước lũ lịch sử, gây tràn vào các khu dân cư nằm trong đê bối như: Xã Kép, Mỹ Thái, Tiên Lục, Tân Dĩnh, Lạng Giang.
Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Hoàng Sơn tiếp thu các ý kiến.
Theo phân cấp, toàn tỉnh có tổng số 592,383 km đê, trong đó có 79,380 km đê cấp I; 80,790 km đê cấp II; 132,991 km đê cấp III; 56,2 km đê cấp IV và 243,022 km đê cấp V. Các công trình trên đê gồm có 265 cống qua đê, 101 kè với tổng chiều dài gia cố 114,475 km.
Toàn tỉnh mới hoàn chỉnh mặt cắt, cứng hóa 36,4/79,38 km, bảo đảm chiều rộng mặt 12,5 m đối với tuyến đê tả, hữu Đuống, hữu Thái Bình. Các tuyến đê còn lại cơ bản chưa được hoàn chỉnh mặt cắt theo quy hoạch kết hợp đa mục tiêu. Để bảo đảm nhiệm vụ tưới, tiêu phục vụ sản xuất, dân sinh, phòng chống úng ngập đô thị, khu công nghiệp..., tỉnh Bắc Ninh dự kiến thực hiện các dự án với tổng kinh phí khoảng 35.805 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2025-2030 đầu tư 20.535 tỷ đồng, giai đoạn sau năm 2030 đầu tư 15.270 tỷ đồng.
Thực hiện các giải pháp phòng, chống lũ, úng ngập, bảo đảm an toàn hệ thống thủy lợi, đê điều trong năm 2026 và những năm tiếp theo, tỉnh Bắc Ninh đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm rà soát, ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy định mực nước thiết kế đê mới các tuyến đê sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam làm cơ sở để địa phương chỉ đạo đầu tư xây dựng hệ thống đê điều, đáp ứng yêu cầu chống lũ lịch sử.
Ban hành các quy định về xử lý, giải quyết trong tình huống khẩn cấp. Có giải pháp nghiên cứu tổng thể, đánh giá ảnh hưởng của các tuyến đê bối đối với không gian thoát lũ các tuyến sông có đê để có giải pháp thiết kế phù hợp. Tham mưu sửa đổi Nghị định 96/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2018 quy định chi tiết về giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi và hỗ trợ tiền sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi nhằm hoàn thiện quy định về giá dịch vụ thủy lợi, đồng bộ với Luật Giá 2023 và giải quyết những vướng mắc hiện tại. Hỗ trợ đầu tư kinh phí xây dựng các tuyến đê bảo đảm chống mực nước lũ lịch sử vừa thiết lập năm 2025. Bố trí kinh phí từ nguồn duy tu bảo dưỡng đê điều cho tỉnh Bắc Ninh trung bình khoảng 100 tỷ đồng/năm....
Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Hoàng Sơn khẳng định, tỉnh Bắc Ninh sẽ tập trung ưu tiên phát triển, hoàn thiện hệ thống công trình thủy lợi, đê điều. Tuy nhiên do nguồn lực còn hạn chế nên rất mong muốn nhận được sự quan tâm đầu tư kinh phí từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Phát biểu tại buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồng Thái khẳng định: Năm 2025, mưa, lũ đã gây thiệt hại rất lớn về cơ sở hạ tầng, công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Sau mưa lũ, tỉnh Bắc Ninh đã chỉ đạo ngành Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, rà soát, đánh giá tổng thể. Kết quả cho thấy, hiện trạng hệ thống đê trên địa bàn tỉnh đã xuống cấp, không đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu rất khắc nghiệt, tốc độ phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và đô thị hóa trên địa bàn tỉnh diễn ra nhanh. Do đó, việc nâng cấp hệ thống đê điều, công trình thủy lợi phục vụ phòng, chống thiên tai, nhất là nâng cấp công trình thoát nước tại các khu công nghiệp lớn trở thành nhiệm vụ cấp thiết.
Đồng chí nhấn mạnh, trước diễn biến, ảnh hưởng của mưa, lũ lịch sử, tỉnh đã triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp xử lý khẩn cấp, đồng thời có giải pháp, đề án tổng thể nâng cao năng lực phòng chống thiên tai cho hệ thống đê điều, công trình thủy lợi. Tuy nhiên, để hoàn thiện đề án rất cần sự tham vấn của các cơ quan, đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm phù hợp với thực tiễn phát triển của tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn tới.
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đánh giá cao kết quả, thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong năm 2025.
Về các giải pháp trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp lưu ý tỉnh Bắc Ninh triển khai đồng bộ xây dựng, sửa chữa các công trình, dự án phục vụ tiêu thoát nước. Rà soát, tính toán lại công suất hệ thống hồ chứa nước lớn như Cấm Sơn, Khuôn Thần...Nghiên cứu xây dựng mới hồ chứa nước khu vực sông Lục Nam.
Cùng đó, tỉnh cần rà soát tính toán lại các hệ thống hành lang thoát lũ. Thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống thiên tai, quy trình vận hành, phân lũ tại các tuyến đê bối.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đặng Công Hưởng báo cáo đề án phòng, chống ngập, úng tỉnh Bắc Ninh.
Đối với hệ thống thủy lợi, cần phải tập trung nạo vét khơi thông dòng chảy, nâng cấp sửa chữa các trạm bơm vừa và nhỏ, theo phương châm ưu tiên nhiệm vụ tiêu; tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty khai thác công trình thủy lợi về cả cơ sở vật chất và nguồn nhân lực.
Đối với hệ thống đê điều, cần tính toán nâng cao trình chống lũ, kết hợp chống lũ với giao thông.
Đối với các đề xuất, kiến nghị của tỉnh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao các đơn vị trực thuộc Bộ xem xét, trả lời tỉnh trong thời gian sớm nhất.
Tin, ảnh: Nguyễn Tuấn