Rạch Xuyên Tâm: Gỡ nhanh điểm nghẽn về mặt bằng

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 27-3, dọc tuyến Bùi Đình Túy (phường Bình Thạnh, TP HCM), không khí di dời, tháo dỡ diễn ra khẩn trương. Nhiều căn nhà kiên cố lần lượt được xử lý, nhường chỗ cho dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm.

Nơi hối hả, chỗ nằm chờ

Tại khu vực cầu Bùi Đình Túy, ông Bùi Văn Thêm (sinh năm 1967) tất bật cùng người thân thu xếp những vật dụng cuối cùng. Những thùng đồ được chuyển đi, để lại khoảng trống lộ rõ nền nhà cũ. Ông cho biết gia đình đã chuẩn bị sẵn sàng, dự kiến đầu tuần tới sẽ phá dỡ toàn bộ căn nhà để bàn giao mặt bằng.

Cách đó không xa, căn nhà của bà Nguyễn Thị Diễm Quyên (sinh năm 1982) cũng đã gần như tháo dỡ xong. Đứng trước khoảng sân trống, bà Quyên không giấu được xúc động. "Gia đình tôi sống ở đây hơn 40 năm, bao nhiêu kỷ niệm đều ở đây. Nhưng vì dự án chung, chúng tôi chấp nhận di dời" - bà Quyên nói.

Trên công trường, không khí thi công lại mang hai sắc thái đối lập. Ở khu vực gói thầu XL-01 và XL-02 dọc tuyến đường Bùi Đình Túy, phần lớn vẫn trong giai đoạn dọn dẹp mặt bằng. Công nhân xuất hiện lác đác, nhiều đoạn vẫn còn nhà dân chưa giải tỏa, khiến tiến độ thi công chưa thể đẩy nhanh.

Không khí thi công nhộn nhịp trên công trường gói thầu XL-03 (đoạn qua phường Bình Lợi Trung)

Đặc biệt, tại gói thầu XL-02, đoạn từ Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, bao gồm các nhánh rạch Bình Lợi và Bình Triệu, dù đã khởi công từ đầu tháng 12-2025, hiện trạng vẫn chủ yếu là các căn nhà chưa được di dời. Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là "nút thắt" lớn nhất.

Trái ngược, ở gói thầu XL-03 đi qua phường An Nhơn và một phần phường Bình Lợi Trung, không khí thi công sôi động hơn hẳn. Giữa trưa nắng, hàng chục công nhân cùng máy móc hoạt động liên tục. Tiếng động cơ, tiếng máy đào, máy ép cọc vang dội, hòa vào nhịp làm việc khẩn trương.

Vướng hơn 1.700 hộ

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án rạch Xuyên Tâm đang là "nút thắt" lớn khi phần lớn trường hợp bị ảnh hưởng vẫn chưa bàn giao mặt bằng.

Toàn tuyến hiện có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó 1.293 trường hợp phải giải tỏa toàn phần. Tuy nhiên đến đầu tháng 3-2026, mới chỉ có 473 trường hợp bàn giao mặt bằng, đạt 21,6%, đồng nghĩa còn tới 1.717 trường hợp chưa bàn giao.

Riêng địa bàn quận Bình Thạnh trước đây (nay gồm các phường Bình Thạnh, Gia Định, Bình Lợi Trung) chiếm áp đảo với 2.052 trường hợp. Trong số này, mới bàn giao 787 trường hợp, còn lại 1.265 trường hợp chưa hoàn tất, kéo dài tiến độ dự án.

Xét theo từng gói thầu, sự chênh lệch càng rõ. Gói thầu XL-03 có tiến độ khả quan nhất khi đã nhận 146/158 trường hợp, đạt hơn 92%, chỉ còn 12 trường hợp chưa bàn giao. Tuy nhiên, gói thầu XL-02 lại mới đạt 109/572 trường hợp, tức còn tới 463 trường hợp chưa bàn giao. Tình hình khó khăn nhất thuộc về gói XL-01 khi mới nhận 219/1.474 trường hợp, còn tới 1.255 trường hợp chưa bàn giao, chiếm hơn 85%.

Ở cấp phường, tiến độ cũng không đồng đều. Phường An Nhơn có 138 trường hợp đã hoàn tất bồi thường và bàn giao mặt bằng, phường Bình Thạnh mới bàn giao 183/508 trường hợp giải tỏa toàn phần, trong khi phường Gia Định đạt 151/606 trường hợp. Đáng chú ý, phường Bình Lợi Trung chỉ mới bàn giao 33/139 trường hợp toàn phần.

Bên cạnh đó, công tác tái định cư dù đã có 642 trường hợp chọn căn hộ hoặc nền đất nhưng vẫn còn hơn 100 trường hợp chưa được ban hành quyết định bố trí. Nhiều dự án nhà tái định cư chưa hoàn tất bàn giao, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ di dời.

Lệch pha tiến độ

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM (chủ đầu tư) cho biết dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm (từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật) đang được triển khai với tổng mức đầu tư gần 17.230 tỉ đồng, trong đó chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng chiếm hơn 14.000 tỉ đồng.

Dự án dài hơn 8,2 km, đi qua các phường An Nhơn, Bình Lợi Trung, Gia Định và Bình Thạnh, thực hiện trong giai đoạn 2023-2028. Năm 2026, dự án được bố trí 510 tỉ đồng để triển khai.

Hiện gói thầu XL-03 đã thi công đồng loạt 6 mũi, khối lượng đạt trên 35%. Các hạng mục như xử lý nền bằng cọc đất gia cố xi măng (CDM), đóng cọc bê tông dự ứng lực, thi công kè và hệ thống thoát nước đang được đẩy nhanh. Một số đoạn dự kiến thông xe kỹ thuật trong tháng 4-2026, cơ bản hoàn thành vào giữa năm. Tuy nhiên, khu vực bờ phải vẫn còn vướng mặt bằng, ảnh hưởng tiến độ chung.

Trong khi đó, gói thầu XL-02 (khởi công tháng 12-2025) mới triển khai các hạng mục ban đầu như đắp cát, đóng cọc thử và tập kết vật tư. Gói thầu XL-01 cũng đang trong giai đoạn chuẩn bị, gồm dựng lán trại, xây dựng bãi đúc cấu kiện và thi công thử nghiệm.

Điểm nghẽn lớn nhất của dự án hiện nay là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Để bảo đảm tiến độ, chủ đầu tư đề nghị các địa phương đẩy nhanh thủ tục, bàn giao mặt bằng trong tháng 3 và 4-2026 theo từng đoạn, tiến tới hoàn tất trước tháng 6-2026. Đồng thời, cần sớm tháo gỡ khó khăn trong di dời hạ tầng kỹ thuật để các nhà thầu có thể tăng tốc thi công trong thời gian tới.

"Tối hậu thư" tháng 6-2026

Tại buổi kiểm tra tiến độ giải phóng mặt bằng dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm ngày 18-3, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các địa phương còn lại phải hoàn tất công tác này chậm nhất trong tháng 6-2026.

Sau khi nghe báo cáo từ chủ đầu tư và các phường, ông Được nhấn mạnh đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo địa phương. "Bí thư và chủ tịch phường phải đặt quyết tâm chính trị cao nhất" - ông lưu ý, đồng thời yêu cầu tập trung toàn lực cho công tác giải phóng mặt bằng.

Theo chỉ đạo, các địa phương cần chủ động vận động người dân di dời, bố trí nơi tạm cư rõ ràng trong thời gian chờ tái định cư. Trường hợp tự lo chỗ ở, người dân sẽ được hỗ trợ theo quy định. Với những trường hợp chưa đồng thuận, sau khi đã vận động đầy đủ, chính quyền sẽ thực hiện cưỡng chế theo quy định pháp luật.

Lãnh đạo thành phố cũng đề nghị tăng cường tuyên truyền trực quan, giúp người dân thấy rõ hiệu quả của dự án, qua đó tạo sự đồng thuận. Những khu vực đã có mặt bằng phải triển khai thi công ngay, không chờ đợi đồng bộ.

Đồng thời, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Hoàng Nguyên Dinh được giao theo dõi sát tiến độ, kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh nhằm bảo đảm dự án được đẩy nhanh trong thời gian tới.

Bài và ảnh: NGỌC QUÝ

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/rach-xuyen-tam-go-nhanh-diem-nghen-ve-mat-bang-19626032720521529.htm