Những cơn mưa xuất hiện thường xuyên gần đây đang khiến nhiều địa phương ở tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) bước vào mùa rắn hoạt động mạnh sớm hơn mọi năm. Bệnh viện Y học cổ truyền kết hợp Tây y Tam Minh liên tiếp tiếp nhận bệnh nhân bị rắn độc cắn.
Một trong những ca bệnh nghiêm trọng nhất là ông Vương (56 tuổi, ngụ Tam Minh). Trong lần lên núi lùa dê về chuồng vào buổi tối, ông bất ngờ bị một con rắn lao tới tấn công. “Tôi đang đưa đàn dê về chuồng thì con rắn bất ngờ bật lên cắn thẳng vào mặt. Vùng hốc mắt bị tổn thương nghiêm trọng, ngay cả nhãn cầu cũng bị cắn trúng”, ông kể lại sau khi qua cơn nguy kịch.
Dựa trên mô tả của bệnh nhân cùng các biểu hiện lâm sàng, các bác sĩ xác định thủ phạm nhiều khả năng là rắn đầu giáo. Đây là một loài rắn độc phổ biến tại khu vực miền nam Trung Quốc.
Vết rắn cắn trên chân của bé trai. Ảnh: Báo Y tế Phúc Kiến.
Theo các chuyên gia, nọc độc của loài rắn này chứa hỗn hợp độc tố tác động lên máu, thần kinh và tế bào. Sau khi bị cắn, người bệnh có thể nhanh chóng xuất hiện sưng nề lan rộng, xuất huyết nghiêm trọng và hoại tử mô. Nếu không được điều trị kịp thời, nạn nhân có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm như suy tuần hoàn hoặc suy thận cấp.
Trong trường hợp của ông Vương, vết cắn nằm ở vùng mặt, sát hốc mắt và gần não bộ nên mức độ nguy hiểm càng tăng cao. Khi được đưa đến bệnh viện, ông đã xuất hiện tình trạng sưng nề nghiêm trọng, đau dữ dội và rơi vào tình trạng nguy kịch.
Các bác sĩ lập tức triển khai quy trình cấp cứu rắn cắn, hồi sức tích cực xuyên đêm trước khi chuyển bệnh nhân vào khoa Hồi sức tích cực (ICU). Tính đến nay, các dấu hiệu sinh tồn của ông tạm thời ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi.
Một trường hợp khác là bé trai 3 tuổi ở thành phố Vĩnh An bị rắn lục xanh cắn vào chân khi đang chơi gần mương nước cạnh vườn rau trước nhà. “Đứa trẻ đột nhiên khóc thét. Khi chạy tới, tôi thấy trên chân cháu có hai dấu răng rất rõ, còn con rắn lục xanh vẫn đang bò ở gần đó”, ông nội của bé kể lại.
Người thân sau đó đã chụp ảnh con rắn để lưu lại đặc điểm nhận dạng và nhanh chóng đưa bé đến bệnh viện. Rắn lục xanh là một trong những loài rắn độc thường gặp nhất tại Phúc Kiến. Nọc độc của chúng chủ yếu gây tổn thương hệ tuần hoàn, khiến vết cắn sưng đau dữ dội, xuất huyết dưới da và nổi bóng nước. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể bị loét hoặc hoại tử vùng tổn thương.
Theo các bác sĩ, trẻ nhỏ thường đối mặt nguy cơ cao hơn người lớn do cân nặng thấp, sức đề kháng còn hạn chế và tốc độ chuyển hóa nhanh. Chất độc vì thế có thể lan rộng trong cơ thể chỉ trong thời gian ngắn, dẫn đến sốc hoặc ảnh hưởng nhiều cơ quan. May mắn, sau khi được điều trị tích cực, tình trạng của bé trai hiện đã ổn định và không còn nguy hiểm đến tính mạng.
Bác sĩ Thang Kỳ Huy, Phó khoa Cấp cứu, Bệnh viện Y học cổ truyền kết hợp Tây y Tam Minh, khuyến cáo mọi trường hợp bị rắn cắn đều cần được xử trí như rắn độc cắn, bất kể người bệnh có nhận diện được loài rắn hay không, vết thương nặng hay nhẹ hoặc đã xuất hiện triệu chứng hay chưa.
Theo vị chuyên gia, điều quan trọng nhất là nhanh chóng đến cơ sở y tế. Khi nhập viện, người bệnh cần cung cấp đầy đủ thông tin về thời điểm bị cắn, đặc điểm nhận dạng của con rắn và các biện pháp sơ cứu đã thực hiện.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng việc sơ cứu đúng cách ngay tại hiện trường có thể ảnh hưởng đáng kể đến tiên lượng của người bệnh. Người bị rắn cắn cần giữ bình tĩnh để tránh làm tăng nhịp tim và đẩy nhanh quá trình lan truyền nọc độc, nhanh chóng rời khỏi khu vực có rắn để tránh bị tấn công lần thứ hai, đồng thời cố định chi bị cắn và giữ vị trí vết thương thấp hơn tim.
Ngược lại, người dân không nên rạch vết thương để nặn máu, hút nọc độc bằng miệng, chườm đá hoặc đốt nóng vùng bị cắn. Các biện pháp dân gian như garô quá chặt hoặc tự ý bôi thuốc lên vết thương cũng có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn, làm chậm trễ việc điều trị và gia tăng nguy cơ biến chứng.
Kỳ Duyên