Rạn vỡ ngừng chiến, bế tắc hòa đàm

một giờ trướcBài gốc

Bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng cộng sự nhiều lần tuyên cáo cuộc chiến tranh đã kết thúc, hai bên vẫn tấn công lẫn nhau.

Trong thời gian qua, hai bên đã tiến hành nhiều vòng tiếp xúc ngoại giao; đồng thời trao đổi, đề xuất các nội dung đàm phán nhưng tiến trình hòa đàm vẫn bế tắc. Cho tới nay, đề xuất nội dung đàm phán của bên này luôn bị phía bên kia bác bỏ và ngược lại. Mới đây nhất, gần như ngay sau khi nhận được phản hồi của phía Iran về đề nghị nội dung đàm phán của Mỹ, ông Donald Trump đã lập tức bác bỏ hoàn toàn đề xuất phản hồi từ phía Iran.

Tình trạng ngừng chiến mong manh và hòa đàm bế tắc giữa Mỹ và Iran có nhiều nguyên nhân. Hiện hai bên vẫn tấn công nhau chủ yếu liên quan đến việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz và Mỹ phong tỏa các hải cảng của Iran và eo biển này.

Vấn đề eo biển Hormuz hiện đã trở thành thử thách lớn nhất đối với việc tiếp tục thỏa thuận ngừng chiến và cũng là một trong những nội dung trọng tâm của tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran. Nếu ngừng chiến không được duy trì thì tiến trình hòa đàm sẽ không được tiếp tục, đồng thời nếu không giải quyết được vấn đề eo biển Hormuz thì hòa đàm khó có thể thành công.

Câu chuyện liên quan đến eo biển Hormuz giờ đã trở thành phép thử về thiện chí hòa đàm đối với cả hai bên cũng như tính khả thi và triển vọng thành công của tiến trình hòa đàm nhằm chấm dứt cuộc chiến.

Kiểm soát eo biển Hormuz được phía Iran sử dụng làm “vũ khí” ông hiệu mới trong cuộc chiến với Mỹ nên không có gì là khó hiểu khi phía Mỹ nỗ lực để có thể vô hiệu hóa “vũ khí” này của Iran.

Khác biệt lớn nhất hiện nay nằm ở quan điểm mỗi bên, phía Mỹ đòi Iran mở eo biển cho tàu thuyền qua lại tự do và an toàn trong khi phía Iran yêu cầu Mỹ chấm dứt phong tỏa các hải cảng của Iran và eo biển Hormuz cũng như công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển này.

Nguyên nhân tiếp theo là cả hai bên vẫn đưa ra những điều kiện tiên quyết tối đa dù đều hiểu rõ khả năng được phía bên kia chấp nhận là rất thấp. Phía Mỹ vẫn yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn chương trình hạt nhân và tên lửa cũng như ngừng hậu thuẫn cho những lực lượng vũ trang thân Iran trong khu vực.

Trong khi đó, phía Iran vẫn kiên định quan điểm mình có quyền theo đuổi chương trình hạt nhân và tên lửa vì mục đích hòa bình, đồng thời vẫn đòi Mỹ phải chấm dứt cấm vận, trừng phạt và bồi thường chiến tranh.

Trong bối cảnh đó, hòa đàm chưa thể tiến triển thực chất bởi chưa bên nào đưa ra đề nghị hòa bình mà phía bên kia có thể chấp nhận mà không bị coi là thất thế trong cuộc chiến này.

Ngừng chiến luôn có thể bị đổ vỡ và hòa đàm vẫn còn bế tắc do thiếu lòng tin. Iran không tin ông Donald Trump và cộng sự sẽ tuân thủ thỏa thuận.

Ngược lại, ông Donald Trump vẫn tỏ ra rất tự tin vào sức mạnh quân sự của Mỹ, luôn đặt Mỹ ở thế cửa trên, vẫn chủ trương ép và dọa Iran nhiều hơn là hòa đàm bình đẳng với Iran.

Nói cách khác, tiến trình hòa đàm chưa có nền tảng bền vững và hiện tại chưa phải là thời điểm, bối cảnh thích hợp để tiến trình này tiến triển thuận lợi.

Trong bối cảnh ngừng chiến có lợi cho cả hai bên nên bất chấp mọi rạn vỡ, hai bên sẽ duy trì ngừng chiến. Hòa đàm sẽ không đổ vỡ hoàn toàn nhưng nhiều khả năng vẫn tiếp tục bế tắc.

Đại sứ Trần Đức Mậu

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ran-vo-ngung-chien-be-tac-hoa-dam-749465.html