Rét đậm, lạnh sâu cần chú ý phòng hạ thân nhiệt

6 giờ trướcBài gốc

1. Vì sao rét đậm lại gây hạ thân nhiệt?

Nhiệt độ xuống thấp kéo dài, kèm theo các đợt không khí lạnh tăng cường, là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người mắc các bệnh viêm đường hô hấp như: viêm mũi – họng, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi…, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người già.

Bên cạnh đó, cơ thể con người chống lại lạnh nhờ cơ chế tự điều hòa thân nhiệt. Cơ chế này được điều khiển bởi hệ thần kinh, nội tiết, tim mạch và hô hấp nhằm duy trì nhiệt độ ổn định khoảng 37°C.

Nội dung

1. Vì sao rét đậm lại gây hạ thân nhiệt

2. Triệu chứng của hạ thân nhiệt khi lạnh sâu

3. Làm gì khi bị hạ thân nhiệt?

4. Phòng hạ thân nhiệt khi trời lạnh sâu

Tuy nhiên, ở người cao tuổi, người suy nhược, người mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch…, khả năng điều hòa này bị rối loạn, dễ dẫn đến các bệnh lý tim mạch như: rối loạn nhịp tim, cơn tăng huyết áp gây tai biến mạch máu não, đột quỵ; liệt dây thần kinh số VII ngoại biên gây méo miệng, liệt mặt; tê cóng, các bệnh lý xương khớp…

Trong đó, hạ thân nhiệt là biến chứng nguy hiểm nhất, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến não bộ và có thể dẫn đến tử vong. Tình trạng này thường gặp ở người già, trẻ em và những người phải làm việc lâu ngoài trời lạnh.

Hạ thân nhiệt đặc biệt nguy hiểm. Khi nhiệt độ môi trường giảm, cơ thể ban đầu sẽ tăng chuyển hóa, tăng thông khí và tăng lưu lượng tim để duy trì chức năng sống. Tuy nhiên, nếu lượng nhiệt mất đi vượt quá khả năng sinh nhiệt và giữ nhiệt, các cơ chế bù trừ này sẽ bị quá tải và trở nên không hiệu quả. Hậu quả là chức năng của nhiều cơ quan bị suy giảm, bao gồm hệ thần kinh, chuyển hóa và tim mạch. Người bệnh có thể gặp các rối loạn nhịp tim tại nút xoang, rung nhĩ (nhịp tim không đều), rung thất (rối loạn nhịp tim cấp cứu), thậm chí tử vong.

Biểu hiện sớm của hạ thân nhiệt là run lẩy bẩy, nói lắp bắp, da lạnh, tái xanh hoặc xám, nhịp thở chậm, mệt mỏi… Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, người bệnh có thể rơi vào tình trạng mất ý thức, đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng.

Trời lạnh sâu cần giữ ấm cơ thể bằng cách mặc đủ ấm, đi găng tay, tất, đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang…,

2. Triệu chứng của hạ thân nhiệt khi lạnh sâu

Hạ thân nhiệt được xác định khi nhiệt độ cơ thể xuống dưới 35°C. Khi thân nhiệt từ 32 – 35°C, người bệnh cảm thấy lạnh cóng, rét run, thở nhanh, mạch nhanh.

Khi thân nhiệt từ 28 – 32°C, da xanh, lạnh; môi và đầu chi tím tái; tay chân cứng, giảm vận động; rối loạn hành vi, lú lẫn, khó diễn đạt, có thể dẫn đến hôn mê và thường không còn run.

Khi thân nhiệt từ 25 – 28°C, da rất lạnh, nhịp tim rời rạc, nguy cơ ngừng tim cao.

Khi xuất hiện các triệu chứng trên, cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp làm ấm và đưa người bệnh đến cơ sở y tế để cấp cứu kịp thời. Tình trạng sẽ đặc biệt nguy hiểm ở những người có sẵn bệnh nền như tiểu đường, tim mạch hoặc thể trạng yếu.

3. Làm gì khi bị hạ thân nhiệt?

Mặc dù các triệu chứng hạ thân nhiệt khá rõ ràng, vẫn cần xác định chính xác bằng nhiệt kế chuyên dụng để đo nhiệt độ cơ thể. Điều quan trọng là người bị hạ thân nhiệt cần được đưa đến bệnh viện sớm để được theo dõi và điều trị đúng cách.

Các biện pháp sơ cứu cần được thực hiện càng sớm càng tốt với nguyên tắc đưa người bệnh ra khỏi môi trường lạnh và làm ấm cơ thể an toàn: Mặc ấm, nếu quần áo ướt thì cần cởi bỏ quần áo ướt, lau khô cơ thể và mặc quần áo khô, ấm. Cho uống đồ uống ấm không chứa caffein; trong đó trà gừng được nhiều người lựa chọn vì giúp làm ấm cơ thể từ bên trong. Dùng áo choàng hoặc đắp nhiều lớp chăn khô để giữ nhiệt. Tránh gió lùa.

Nhiều người có thói quen làm ấm nhanh bằng cách tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt như dùng miếng dán nhiệt, xả nước nóng… Việc này có thể gây bỏng da và không giúp tăng thân nhiệt một cách hiệu quả, an toàn.

4. Phòng hạ thân nhiệt khi trời lạnh sâu

Để bảo vệ sức khỏe, người dân cần hạn chế ra ngoài khi trời rét, nhiệt độ xuống thấp, đặc biệt trong những ngày rét đậm, rét hại. Người cao tuổi và trẻ nhỏ nên ở trong phòng kín, có đèn sưởi, tránh nơi có gió lùa.

Cần giữ ấm cơ thể bằng cách mặc đủ ấm, đi găng tay, tất, đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang…, đặc biệt chú ý giữ ấm bàn chân, bàn tay, ngực, cổ và đầu.

Tránh để cơ thể bị lạnh đột ngột. Khi trời mưa hoặc có tuyết, nên mặc quần áo không thấm nước; cởi bỏ quần áo, giày dép ướt càng sớm càng tốt. Không nên tập thể dục quá sớm hoặc khi trời quá lạnh; tránh dậy vào khoảng 4 – 5 giờ sáng vì đây là thời điểm huyết áp dễ tăng cao. Những người có tiền sử tăng huyết áp, béo phì, tiểu đường cần tuân thủ điều trị, phòng tránh các cơn tăng huyết áp kịch phát gây vỡ mạch máu, đột quỵ.

Không nên uống rượu khi ở ngoài trời lạnh vì rượu làm giãn mạch, khiến cơ thể mất nhiệt nhanh, dễ dẫn đến hạ thân nhiệt. Cần tăng cường chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng, bổ sung hoa quả để nâng cao sức đề kháng; uống nước ấm và tránh ăn, uống thực phẩm lấy trực tiếp từ tủ lạnh.

Đối với trẻ nhỏ, khi trời rét cần kiểm tra thân nhiệt thường xuyên, nhất là vào ban đêm; nếu cần có thể đắp thêm chăn nhưng không quấn quá chặt để tránh gây khó thở. Khi trẻ vui chơi ra nhiều mồ hôi, cần lau khô hoặc cởi bớt áo để tránh mồ hôi gặp gió lạnh gây cảm lạnh, viêm họng, viêm phổi.

Với người cao tuổi, trong những ngày rét không nên dậy quá sớm. Người già vẫn nên duy trì vận động nhẹ nhàng như dưỡng sinh, đi bộ…, tuy nhiên khi trời rét đậm, rét hại thì nên tập trong nhà hoặc nơi kín gió. Khi có dấu hiệu bệnh hô hấp, hạ thân nhiệt, cước chân tay hoặc nghi ngờ đột quỵ, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đặc biệt, không sử dụng bếp than để sưởi ấm trong phòng kín vì có nguy cơ ngộ độc khí CO rất nguy hiểm.

BS. Nguyễn Văn Hồng

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/ret-dam-lanh-sau-can-chu-y-phong-ha-than-nhiet-169260124154831771.htm