Tại Hội chợ Xuất nhập khẩu Trung Quốc diễn ra ở TP Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông từ ngày 15-4 đến 5-5, các doanh nghiệp địa phương giới thiệu những robot có thể làm những công việc bị xem là nguy hiểm, lặp đi lặp lại hoặc tốn nhiều sức lao động. Tại đây, các loại máy móc có thể leo tường, kiểm tra đường dây điện và tuần tra các khu công nghiệp thu hút sự chú ý của nhiều khách tham quan đang tìm cách ứng dụng tự động hóa vào hoạt động kinh doanh của mình. Khách hàng từ châu Âu, Đông Nam Á, Trung Đông và Mỹ Latinh cho biết công nghệ robot có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu lao động, chi phí tăng cao và rủi ro an toàn trong môi trường làm việc.
Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, xuất khẩu robot công nghiệp của nước này đã tăng 48,7% trong năm 2025. Ngoài ra, Trung Quốc hiện thuộc nhóm các nền kinh tế sản xuất có mức độ tự động hóa cao nhất thế giới. IFR cho biết các nhà máy nước này vận hành khoảng 470 robot công nghiệp trên mỗi 10.000 lao động, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 162.
Robot tuần tra của Công ty Rotunbot tại Hội chợ Xuất nhập khẩu Trung Quốc ở TP Quảng Châu hôm 15-4. Ảnh: TÂN HOA XÃ
Sự dịch chuyển trên đặt ra câu hỏi rộng hơn: tự động hóa lan rộng sẽ tác động thế nào đến lực lượng lao động toàn cầu? Ông Kenneth Huang, chuyên gia tại ĐH Quốc gia Singapore (NUS), nhận định với kênh Channel NewsAsia rằng robot sẽ tái định hình đáng kể thị trường lao động nhưng không nhất thiết dẫn đến tình trạng mất việc làm trên diện rộng.
Với một số khách hàng nước ngoài, sức hút của robot nằm ở khả năng giảm thiểu lao động nặng nhọc. Ông Jhonier Jimenez, chủ một công ty xây dựng tại Colombia, đặc biệt quan tâm đến loại robot do Công ty Phát triển Công nghệ Điện lực Crownpower Quảng Đông phát triển, có thể lắp đặt đầu nối trên đường dây điện đang hoạt động. Ông cho biết các công việc như lắp đặt hệ thống điện tiềm ẩn nhiều rủi ro nên robot có thể giúp giảm nguy hiểm cho con người. Tuy vậy, ông không xem tự động hóa là mối đe dọa đối với lao động mà là cơ hội để khám phá lĩnh vực mới và phát triển những kỹ năng mới cho con người.
Trong khi đó, những người khác xem tự động hóa là một cách để nâng cao hiệu quả trong các ngành dịch vụ. Chẳng hạn như doanh nhân người Brazil Geraldo Patury Accioly Neto, người điều hành một công ty dịch vụ vệ sinh, cho biết ông đặc biệt quan tâm đến các loại máy được thiết kế để lau kính và lau sàn. Một số robot còn được thiết kế cho môi trường nguy hiểm ngoài lĩnh vực công nghiệp. Chẳng hạn như robot tuần tra của Công ty Rotunbot (Trung Quốc) được sử dụng để giám sát các khu vực rộng lớn như sân bay và mỏ dầu.
Hoàng Phương