Lợi thế từ hệ sinh thái sản xuất
Các công ty robot Trung Quốc đang tìm cách chiếm lĩnh thị phần trong một lĩnh vực được xem là "cuộc đua công nghệ mới" của thế giới. Cụ thể là lợi thế chi phí và chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp Trung Quốc thách thức các hãng phương Tây.
Theo kế hoạch mới công bố, startup Songyan Dynamics (Noetix Robotics) cho biết sẽ tập trung mở rộng hoạt động tại năm khu vực trọng điểm gồm Bắc Mỹ, Trung Đông, châu Âu, Đông Nam Á, Nhật Bản và Hàn Quốc. Doanh nghiệp này đặt mục tiêu đưa sản lượng robot lên quy mô hàng nghìn đơn vị ngay từ quý II/2026.
Unitree Robotics – một trong những nhà sản xuất robot nổi bật – từng công bố kế hoạch mở rộng quốc tế từ năm 2018. Trong cuộc phỏng vấn với China Daily, nhà sáng lập Wang Xingxing cho biết doanh thu từ thị trường nước ngoài có thể chiếm khoảng 50% tổng doanh thu của công ty trong tương lai.
Để phục vụ chiến lược toàn cầu, công ty cũng đang xây dựng hệ thống quản trị sản xuất hiện đại dựa trên các nền tảng ERP và MES, nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý chuỗi cung ứng và cung cấp dịch vụ hậu mãi cho khách hàng quốc tế.
Không chỉ Songyan Dynamics, nhiều doanh nghiệp robot Trung Quốc khác cũng đã sớm chuẩn bị cho chiến lược vươn ra thị trường toàn cầu.
Một trong những cái tên nổi bật là Unitree Robotics. Công ty này từng công bố kế hoạch mở rộng ra nước ngoài từ năm 2018. Theo nhà sáng lập Wang Xingxing, doanh thu từ thị trường quốc tế có thể chiếm khoảng một nửa tổng doanh thu của công ty trong tương lai.
Bên cạnh đó, Magic Atom – một nhà phát triển robot khác – đã xây dựng mạng lưới nghiên cứu, trưng bày sản phẩm và giao hàng tại 27 quốc gia và vùng lãnh thổ, với mục tiêu nâng tỷ trọng doanh thu quốc tế lên khoảng 17%.
Nhiều doanh nghiệp khác như UBTech Robotics hay Agibot cũng đang tích cực tìm kiếm cơ hội mở rộng ra thị trường toàn cầu.
Theo các chuyên gia, yếu tố quan trọng giúp robot hình người Trung Quốc nhanh chóng tiến ra thị trường thế giới chính là hệ sinh thái sản xuất trong nước ngày càng hoàn thiện.
Dữ liệu từ nền tảng công nghiệp Gasgoo cho thấy tỷ lệ nội địa hóa của nhiều linh kiện quan trọng trong robot hình người – như bộ điều khiển, pin và kết cấu cơ khí – đã vượt 50%.
Trong khi đó, các công nghệ quan trọng như động cơ servo, bộ mã hóa, vít me bi (ball screw) và bộ giảm tốc dù chưa hoàn toàn nội địa hóa nhưng các doanh nghiệp Trung Quốc đã đạt nhiều bước tiến đáng kể về công nghệ.
Nhờ chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và quy mô sản xuất lớn, giá thành robot hình người của Trung Quốc thấp hơn đáng kể so với các sản phẩm tương tự ở phương Tây.
Chẳng hạn, bàn tay robot DexHand021 Pro do Lingqiao Intelligence phát triển – với 22 bậc tự do – có giá khoảng 14.000–28.000 USD, chỉ bằng khoảng một phần năm so với các sản phẩm tương đương từ các hãng phương Tây.
Theo ước tính của các chuyên gia ngành robot, một robot hình người hoàn chỉnh sản xuất tại Trung Quốc hiện có giá chỉ bằng khoảng 50–70% so với sản phẩm tương đương ở nước ngoài.
Không dễ chinh phục thị trường quốc tế
Dù có nhiều lợi thế, việc mở rộng ra thị trường quốc tế của các doanh nghiệp robot Trung Quốc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức.
Theo trang công nghệ Interesting Engineering, rào cản đầu tiên là các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp lý khác nhau giữa các quốc gia.
Robot hình người là sản phẩm tích hợp nhiều công nghệ phức tạp như cảm biến, hệ thống trí tuệ nhân tạo, pin và kết nối dữ liệu. Trong khi đó, mỗi khu vực lại có yêu cầu khác nhau về an toàn sản phẩm, bảo mật dữ liệu hay tác động môi trường.
Ví dụ, thị trường Bắc Mỹ đặc biệt chú trọng các tiêu chuẩn an toàn sản phẩm, trong khi châu Âu đặt nặng vấn đề bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư.
Ngoài ra, yếu tố chính trị và chính sách cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình mở rộng thị trường. Tại Mỹ, một số nhà lập pháp từng đề xuất các dự luật nhằm hạn chế việc cơ quan chính phủ mua robot hình người có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Bên cạnh đó, việc xây dựng lòng tin với khách hàng quốc tế cũng là thách thức lớn. Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm mà còn phải thích nghi với văn hóa, môi trường pháp lý và thói quen sử dụng công nghệ của từng thị trường.
Một vấn đề quan trọng khác là dịch vụ hậu mãi. Robot hình người thường yêu cầu bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên. Công ty nghiên cứu thị trường Interact Analysis nhận định rằng các nhà sản xuất robot Trung Quốc cần xây dựng mạng lưới hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ nếu muốn phát triển bền vững tại châu Âu và Bắc Mỹ.
Robot hình người đang thay đổi ngành công nghiệp. Đặc biệt Robot hình người được xem là thế hệ robot mới có khả năng hoạt động trong môi trường thiết kế cho con người. Nhờ cấu trúc cơ thể tương tự con người, loại robot này có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ trong các lĩnh vực khác nhau.
Một số ứng dụng tiềm năng gồm: Sản xuất công nghiệp: hỗ trợ lắp ráp, vận chuyển hàng hóa trong nhà máy. Dịch vụ và bán lẻ: hướng dẫn khách hàng, giao hàng hoặc hỗ trợ vận hành cửa hàng.
• Y tế và chăm sóc: hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi hoặc người khuyết tật.
• An ninh – cứu hộ: tuần tra, tìm kiếm cứu nạn trong môi trường nguy hiểm.
Dù vậy, thị trường robot hình người vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển. Hiện phần lớn robot được sử dụng trong nghiên cứu, giáo dục hoặc trình diễn công nghệ, trong khi các ứng dụng thương mại quy mô lớn vẫn đang được thử nghiệm.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng giai đoạn 2025–2030 có thể đánh dấu bước chuyển quan trọng khi robot hình người bắt đầu được triển khai rộng rãi hơn trong sản xuất và dịch vụ.
Mộc Miên