Rồng đất Nam Mỹ chiếm 75% tổng động vật ngoại lai bị buôn bán trái phép

4 giờ trướcBài gốc

Gần đây, chỉ trong hai ngày 10 và 12.12.2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về Môi trường phối hợp Cục Lâm nghiệp - Kiểm lâm và các cơ quan chức năng liên quan đã liên tiếp phát hiện bốn hộ dân nuôi nhốt trái phép tổng cộng 1.354 con rồng đất Nam Mỹ trên địa bàn TP.HCM.

Rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) là loài không có phân bố tự nhiên tại Việt Nam, được liệt kê trong Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Cơ quan chức năng kiểm tra một cơ sở nuôi ĐVHD ngoại lai tại An Giang. Nguồn: Cục Lâm nghiệp - Kiểm lâm

Tại Việt Nam, theo quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm phát hiện vụ việc cuối năm 2025 nói trên, để được nuôi rồng đất Nam Mỹ, ngoài việc phải có đầy đủ tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của từng con, chủ nuôi phải đáp ứng các điều kiện, đăng ký và được cấp mã số cơ sở trước khi thực hiện hoạt động nuôi nhốt. Tuy nhiên, tại thời điểm kiểm tra, cả bốn chủ nuôi đều không được cấp mã số và không cung cấp được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của những con rồng đất Nam Mỹ đang nuôi nhốt. Các cơ quan chức năng liên quan hiện đang hoàn thiện hồ sơ để xem xét xử lý các đối tượng có liên quan theo quy định pháp luật.

“Là loài thuộc Phụ lục II CITES nhưng tại một số quốc gia trên thế giới, rồng đất Nam Mỹ cũng bị đánh giá là loài ngoại lai xâm hại cần phải kiểm soát chặt chẽ do tính chất xâm hại nghiêm trọng của chúng đối với cân bằng sinh thái bản địa”, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, cho biết.

Trong vòng 5 năm, từ 2020 đến tháng 8.2025, theo ghi nhận của ENV, những loài bò sát như rồng đất Nam Mỹ là nhóm loài bị phát hiện buôn bán nhiều nhất, chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai bị rao bán. Phần lớn cá thể ngoại lai đều có nguồn gốc nhập lậu vào Việt Nam hoặc được những người gây nuôi trái phép, người chơi sinh vật cảnh cung cấp.

Trong năm năm qua, tổng 1.416 vụ việc với 4.465 vi phạm cụ thể liên quan đến hoạt động quảng cáo, buôn bán hơn 129.000 cá thể ĐVHD ngoại lai.

Theo ENV, tình trạng buôn bán trái phép các loài ĐVHD ngoại lai càng trở nên đáng lo ngại hơn khi một số cơ sở nuôi đã được cấp phép nuôi thương mại hợp pháp các loài ngoại lai được bảo vệ ở cấp độ cao theo quy định của CITES, mặc dù thực tế hầu như không ghi nhận hoạt động nhập khẩu hợp pháp đối với mẫu vật các loài này vì mục đích thương mại. Điều này đặt ra câu hỏi về nguồn gốc thực sự của những cá thể ĐVHD ngoại lai đang được cấp phép gây nuôi “hợp pháp’’.

Một trong số những cá thể bị tịch thu ở cơ sở tại Củ Chi. Ảnh: ENV

Trước tình trạng này, ENV gửi thông cáo với kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý chặt chẽ hoạt động nuôi nhốt, buôn bán loài ngoại lai nhằm ngăn chặn các nguy cơ nghiêm trọng trong tương lai về sinh thái, sức khỏe và thực thi pháp luật. Cụ thể, ENV đề nghị tạm dừng cấp phép nuôi thương mại với các loài ngoại lai thuộc Phụ lục I CITES cho đến khi có đánh giá toàn diện về tác động của hoạt động này đối với công tác bảo tồn các loài cực kỳ nguy cấp trên toàn cầu.

Tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật quản lý hoạt động buôn bán và nuôi nhốt các loài ngoại lai.

Ban hành văn bản chỉ đạo cụ thể tới các chính quyền địa phương nhằm tăng cường quản lý, kiểm soát hoạt động buôn bán loài ngoại lai, và ngăn chặn tình trạng vô tình hoặc cố ý thả các loài này vào môi trường tự nhiên.

Tiếp tục triển khai sâu rộng các chiến dịch thực thi pháp luật trên cả nước nhằm giảm thiểu tình trạng nuôi, buôn bán trái phép loài ngoại lai.

L.Quỳnh

Nguồn Người Đô Thị : https://nguoidothi.net.vn/rong-dat-nam-my-chiem-75-tong-dong-vat-ngoai-lai-bi-buon-ban-trai-phep-51327.html