Vi bằng không phải là căn cứ chuyển quyền sở hữu
Trong thời gian gần đây, tình trạng mua bán nhà đất thông qua việc lập Vi bằng có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực có bất động sản chưa hoàn thiện pháp lý hoặc liên quan đến nhà ở xã hội.
Vi bằng không phải là căn cứ chuyển quyền sở hữu
Dù được quảng bá là “giải pháp linh hoạt”, “thủ tục nhanh gọn”, nhưng thực tế đây lại là hình thức tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn, có thể khiến người mua rơi vào cảnh tiền mất, tài sản không được pháp luật công nhận.
Theo quy định tại Nghị định 08/2020/NĐ-CP, Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập nhằm ghi nhận sự kiện, hành vi có thật mà họ trực tiếp chứng kiến. Tuy nhiên, giá trị của Vi bằng chỉ dừng lại ở việc làm chứng cứ trong tố tụng hoặc các quan hệ pháp lý khác.
Người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin về bất động sản khi giao dịch
Điều đáng lưu ý là Vi bằng hoàn toàn không có giá trị thay thế hợp đồng công chứng, chứng thực hay các văn bản hành chính liên quan đến việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản. Nói cách khác, việc lập Vi bằng không đồng nghĩa với việc giao dịch mua bán nhà đất được pháp luật công nhận.
Hành vi “lách luật” bị nghiêm cấm
Pháp luật hiện hành quy định rõ, Thừa phát lại không được lập Vi bằng để xác nhận nội dung hợp đồng, giao dịch thuộc phạm vi công chứng, chứng thực. Đồng thời cũng không được ghi nhận việc chuyển quyền sử dụng đất, tài sản khi không có giấy tờ hợp lệ.
Nhu cầu về nhà ở xã hội tại Thanh Hóa rất cao
Do đó, việc mua bán nhà đất thông qua Vi bằng thực chất là hành vi “lách luật”, trái quy định và không đủ điều kiện để thực hiện thủ tục sang tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ).
Các chuyên gia pháp lý cảnh báo, người mua nhà đất bằng Vi bằng có thể đối mặt với hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng. Trước hết, giao dịch này có thể bị tòa án tuyên vô hiệu bất cứ lúc nào do không tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Người dân khi có nhu cầu, cần tim hiểu kỹ, lựa chọn đơn vị cung cấp uy tín
Khi đó, người mua không được công nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu tài sản, dẫn đến tình trạng “vô chủ” về mặt pháp lý. Trong trường hợp xảy ra tranh chấp hoặc bị cơ quan nhà nước thu hồi, quyền lợi của người mua cũng không được đảm bảo, thậm chí có nguy cơ mất trắng toàn bộ số tiền đã bỏ ra.
Một trong những rủi ro lớn khác là việc vi bằng không có chức năng xác minh quyền sở hữu tài sản. Điều này tạo kẽ hở để các đối tượng xấu lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.
Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp một thửa đất được bán cho nhiều người khác nhau thông qua vi bằng. Ngoài ra, tài sản có thể đang bị thế chấp tại ngân hàng hoặc đã được chuyển nhượng hợp pháp trước đó mà người mua không hề hay biết.
Nhiều dự án đô thị, nhà ở xã hội được triển khai tại Thanh Hóa
Khi xảy ra tranh chấp, người mua thường phải theo đuổi các vụ kiện kéo dài, tốn kém chi phí và thời gian, nhưng khả năng thu hồi lại tiền là rất thấp.
Cảnh giác chiêu trò “suất ngoại giao” nhà ở xã hội
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng liên tục phát đi cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo liên quan đến nhà ở xã hội. Các đối tượng thường rao bán “suất nội bộ”, “suất ngoại giao”, “suất chắc mua”, tự nhận có mối quan hệ với chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền nhằm tạo lòng tin.
Không ít người dân đã chuyển số tiền lớn, thậm chí lên đến hàng tỷ đồng với kỳ vọng sở hữu căn hộ giá ưu đãi. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, các đối tượng không thực hiện cam kết, tìm cách trì hoãn hoặc bỏ trốn.
Cơ quan chức năng khẳng định, mọi hình thức giao dịch liên quan đến các “suất” này đều là vi phạm pháp luật và tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo rất cao.
Để phòng tránh rủi ro, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác và tuân thủ đúng quy định pháp luật trong các giao dịch bất động sản.
Cụ thể, người dân tuyệt đối không mua bán nhà đất bằng vi bằng dưới bất kỳ hình thức nào. Chỉ nên thực hiện giao dịch khi bất động sản đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp lệ và hợp đồng mua bán được công chứng hoặc chứng thực theo đúng quy định.
Đối với nhà ở xã hội, người dân cần đăng ký mua, thuê hoặc thuê mua thông qua các kênh chính thức được công bố công khai bởi cơ quan nhà nước hoặc chủ đầu tư; không làm giả hồ sơ, giấy tờ để hợp thức hóa điều kiện mua.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã trót chuyển tiền, cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ xử lý.
Thực tế cho thấy, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố pháp lý luôn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền lợi của người mua. Những giao dịch “lách luật” như mua bán qua Vi bằng có thể mang lại cảm giác thuận tiện trước mắt, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ rủi ro lâu dài.
Người dân cần tỉnh táo, không nên đánh đổi sự an toàn pháp lý bằng những lời hứa hẹn hấp dẫn nhưng thiếu cơ sở. Chỉ khi tuân thủ đúng quy định pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp mới được đảm bảo một cách bền vững.
Được biết, chỉ tiêu nhà ở xã hội phải hoàn thành trong cả giai đoạn 2025-2030 của Thanh Hóa là 11.503 căn. Trong đó, chỉ tiêu của năm 2026 là 900 căn; năm 2027 là 1.000 căn; năm 2028 là 1.100 căn; năm 2029 là 1.150 căn và năm 2030 nhiều nhất với 2.100 căn.
Như vậy, từ nay đến hết năm 2030, tỉnh Thanh Hóa cần hoàn thành thêm 6.250 căn để “về đích” theo chỉ tiêu Chính phủ giao. Cơ quan chức năng đang yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành dự án và đưa vào sử dụng. Các đơn vị xử lý nghiêm hành vi trục lợi, sai đối tượng, chuyển nhượng bất hợp pháp trong việc mua bán nhà ở xã hội.
Thanh Phương