Theo người dân địa phương, do rác thải bám vào thân nên cây bần không ra lá, nhiều cây chết dần.
Rừng bần ngập mặn ven sông Lam nằm trên địa bàn phường Vinh Lộc (Nghệ An) có tổng diện tích gần 60ha. Rừng bần được xem như là “tấm áo giáp tự nhiên”chắn sóng, giữ đất, bảo vệ hệ thống đê điều, chống xói lở, thiên tai. Bên cạnh đó, rừng bần này cũng được xem là “lá phổi xanh” và có giá trị rất lớn trong việc bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và tạo cảnh quan đẹp dọc sông Lam. Thời gian qua, do ảnh hưởng của những trận bão, lũ trên sông Lam dâng cao nên rác ở khắp nơi bị đẩy về rừng bần này. Các loại rác thải từ bao ni-lông, chai nhựa, tấm xốp, rác sinh hoạt các loại… vương mắc lại trên cành, thân và gốc cây khiến nơi đây biến thành "cánh rừng rác".
Chị Phan Quỳnh Trang (phường Thành Vinh, Nghệ An) cho biết, khu vực rừng bần này rất trong lành, xanh mát. Mỗi buổi sáng, người dân thường đạp xe ra đây để tập thể dục, hóng mát và chụp ảnh. Thế nhưng, mấy tháng nay, rừng bần trở thành “rừng rác”. Cây nào cũng như bị “treo” rác trên mình với đủ màu sắc, vừa ô nhiễm môi trường lại vừa mất mỹ quan đô thị.
Cũng theo một số người dân sinh sống nơi đây, chính rác bủa vây quanh gốc cây, nguồn nước bị ô nhiễm và nhữngtúi ni-lôngbám chằng chịt trên cành là nguyên nhân khiến lá bần không thể phát triển, cây còi cọc, chết dần, chết mòn...
Ông Trần Văn Hải (trú khối Phúc Thọ, phường Vinh Lộc) chia sẻ, trước đây, rừng bần này cây cối xanh tốt, đến mùa xuân mầm xanh nhú lên rất đẹp, nhiều loài chim cũng bay về làm tổ. Mỗi ngày khi nước thủy triều xuống, người dân các nơi tập trung thành từng nhóm đánh bắt nhiều loại cá, tôm, cáy...cho thu nhập khá. Ở đây, có những gốc bần cổ thụ 2 - 3 người ôm không xuể. Bần ra hoa và kết quả vào các tháng 7, 8 và kéo dài đến tháng 12 dương lịch; quả bần chín mọng có vị chua thanh cùng vị chát nhẹ. Thế nhưng, từ sau các đợt mưa lũ cuối năm 2025, khi nước lũ trên sông Lam dâng cao rồi rút nhanh, rác thải từ thượng nguồn trôi về với số lượng lớn, mắc lại trên thân cây, cành cây và dọc bờ sông. Ngoài ra, tình trạng vứt rác bừa bãi của một bộ phận người dân, chủ tàu thuyền cũng là một trong những nguyên nhân đang "bức tử" rừng bần này.
Rừng bần có diện tích gần 60ha ven sông Lam trở thành “rừng rác”.
Quan sát cho thấy, khắp rừng bần chủ yếu là túi ni-lông, chai nhựa, vật dụng sinh hoạt, xốp… bám dày đặc trên các cành cây. Hiện tượng này xảy ra trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của rừng bần - hệ sinh thái có vai trò bảo vệ bờ sông, chống xói lở.
Theo lãnh đạo phường Vinh Lộc, chính quyền địa phương đã có báo cáo gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Bảo vệ môi trường Nghệ An, Chi cục Kiểm lâm Nghệ An về tình trạng rác thải tại khu vực rừng phòng hộ ven sông Lam. Sắp tới, khi mùa du lịch Cửa Lò chuẩn bị khai trương, nhằm bảo vệ hệ sinh thái rừng phòng hộ, giữ gìn vệ sinh môi trường và cảnh quan xanh, sạch, đẹp, nâng cao hình ảnh vùng rừng sinh thái ven sông Lam trong mắt du khách, địa phương đã đề xuất những phương án xử lý phù hợp.
UBND phường Vinh Lộc đã đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Bảo vệ môi trường Nghệ An và Chi cục Kiểm lâm Nghệ An chỉ đạo các đơn vị quản lý rừng phòng hộ và các đơn vị có liên quan có phương án thu gom, xử lý rác thải phù hợp với đặc thù khu vực rừng ngập nước; hỗ trợ đánh giá mức độ ô nhiễm và đề xuất giải pháp xử lý lâu dài. Đồng thời, địa phương cũng đề nghị xem xét hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị phục vụ công tác thu gom, vận chuyển rác; phối hợp tổ chức kiểm tra, hướng dẫn triển khai thực hiện bảo đảm hiệu quả và an toàn.
Mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An cũng có công văn đề nghị UBND các phường: Vinh Lộc, Cửa Lò và Ban Quản lý rừng phòng hộ Nghi Lộc phối hợp triển khai thực hiện công tác thu dọn, xử lý rác thải tại khu vực ven sông Lam theo phạm vi quản lý. Sở cũng yêu cầu các đơn vị này báo cáo kết quả thực hiện về Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước ngày 28-4.
Một chuyên viên môi trường phường Vinh Lộc cho hay, trước đó, UBND phường Vinh Lộc đã phối hợp với phía công ty môi trường dọn dẹp rác thải dọc tuyến đường ven sông Lam nhưng rác thải ni-lông bám trên những cánh rừng bần vẫn chưa thể xử lý triệt để. Để làm sạch được khối lượng rác thải khổng lồ này cần các đơn vị có liên quan phối hợp, đặc biệt là đơn vị quản lý trực tiếp rừng ngập mặn ven sông Lam. Thời gian tới, phường sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý vấn đề này, bảo đảm cảnh quan đô thị và môi trường sinh thái khu vực sông Lam.
Dương Hóa