Rừng nhiệt đới giảm nhịp biến mất nhưng khủng hoảng vẫn phủ bóng

2 giờ trướcBài gốc

Diện tích rừng bị tàn phá đã giảm mạnh trong năm qua, nhưng cuộc khủng hoảng xanh của hành tinh chưa hề kết thúc.

Theo báo cáo thường niên của Global Forest Watch, một nền tảng trực tuyến theo dõi rừng toàn cầu do Viện Tài nguyên Thế giới phối hợp với Đại học Maryland (Mỹ) vận hành, vừa công bố ngày 29-4, diện tích rừng nguyên sinh nhiệt đới bị mất trong năm 2025 giảm xuống còn 4,3 triệu ha, thấp hơn 36% so với mức kỷ lục ghi nhận của năm trước.

Con số này tương đương với diện tích của cả Đan Mạch, cho thấy tốc độ suy giảm vẫn ở mức báo động dù thế giới đã phần nào thoát khỏi cú sốc cháy rừng diện rộng năm 2024. Sau nhiều năm liên tiếp chỉ đi lùi, đây là lần hiếm hoi hệ thống rừng nhiệt đới toàn cầu ghi nhận một nhịp chậm lại đủ rõ để giới nghiên cứu xem như tín hiệu tích cực.

“Một mức giảm quy mô lớn trong một năm là tín hiệu rất đáng khích lệ. Nó cho thấy những gì các chính phủ có thể đạt được khi thực sự hành động,” Elizabeth Goldman, Giám đốc Global Forest Watch, nhận định.

Vết cắt và khói cháy lan rộng trong rừng nhiệt đới Amazon nhìn từ trên cao. Ảnh: Pexels

Phía sau sự cải thiện này là vai trò gần như quyết định của Brazil. Sau giai đoạn rừng Amazon bị tàn phá nghiêm trọng bởi khai thác trái phép, đốt rừng và lấn chiếm đất nông nghiệp, chính quyền Thủ đô Brasilia trong năm qua đã siết mạnh giám sát vệ tinh, tăng xử phạt và đẩy mạnh truy quét các điểm nóng phá rừng.

Kết quả là quốc gia sở hữu phần lớn rừng Amazon ghi nhận mức sụt giảm rõ rệt, qua đó kéo chỉ số mất rừng toàn cầu đi xuống.

Diễn biến này cho thấy một thực tế quan trọng, đó là phá rừng không phải là xu hướng không thể đảo ngược. Khi có đủ quyết tâm chính trị, công cụ giám sát và thực thi pháp luật đủ mạnh, tốc độ mất rừng hoàn toàn có thể bị chặn lại.

Nhưng đó mới chỉ là nửa sáng của bức tranh. Global Forest Watch tính toán tốc độ mất rừng hiện vẫn cao hơn khoảng 70% so với quỹ đạo cần thiết để thế giới có thể chấm dứt và đảo ngược tình trạng phá rừng vào năm 2030. Đây là cam kết đã được hơn 100 quốc gia thông qua tại các hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc.

Nói cách khác, mức giảm trong một năm vẫn chưa đủ để đảo chiều xu hướng toàn cầu.

Các chuyên gia cảnh báo nếu không duy trì và mở rộng các chính sách hiệu quả như tại Brazil, đà cải thiện hiện nay có thể chỉ mang tính tạm thời. “Mặc dù diện tích rừng bị mất đã giảm so với năm trước, con số này vẫn cao hơn đáng kể so với ngưỡng cần thiết để đi đúng lộ trình toàn cầu,” theo phân tích của Global Forest Watch.

Mối lo lớn hơn nằm ở chỗ thành quả này vẫn cực kỳ mong manh trước biến đổi khí hậu. Nhiệt độ toàn cầu tăng cao đang khiến những cánh rừng nhiệt đới vốn được xem là vùng sinh thái ẩm ướt và khó bén lửa trở nên khô hơn, dễ cháy hơn và phục hồi chậm hơn sau mỗi mùa hạn.

Các nhà khí tượng cũng cảnh báo hiện tượng El Ninõ nhiều khả năng quay trở lại từ giữa năm 2026, kéo theo nguy cơ hạn hán kéo dài tại lưu vực Amazon, Trung Phi và Đông Nam Á. Nếu điều đó xảy ra, những khu rừng vừa tạm giảm nhịp suy thoái có thể nhanh chóng biến thành các điểm cháy mới, xóa sạch thành quả mà nhiều quốc gia đạt được trong năm qua.

Nói cách khác, thế giới chưa bước ra khỏi khủng hoảng rừng, mà mới chỉ có một khoảng lùi ngắn khỏi mép vực.

“Sự sụt giảm trong một năm là tín hiệu tích cực, nhưng xu hướng dài hạn vẫn đáng lo ngại nếu không có các biện pháp mạnh mẽ và nhất quán hơn,” nhóm nghiên cứu từ Đại học Maryland cho biết.

Anh Kiệt

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/rung-nhiet-doi-giam-nhip-bien-mat-nhung-khung-hoang-van-phu-bong-747713.html