Ruộng muối, vườn cây 'kể chuyện' làm du lịch

7 giờ trướcBài gốc

Sự kiện sáp nhập, mở rộng địa giới hành chính đã đánh dấu bước ngoặt chiến lược, đưa TPHCM cùng Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu hợp nhất thành một không gian siêu đô thị đa trung tâm mang tầm cỡ khu vực. Giữa guồng quay đô thị hóa nén chặt ấy, không gian nông thôn không hề bị thu hẹp mà đang mở ra dư địa khổng lồ cho du lịch sinh thái.

Bản sắc làng quê trở thành tài nguyên du lịch

Từ trung tâm TPHCM, muốn đến ấp đảo Thiềng Liềng (xã Thạnh An) phải vượt gần 70 km rồi leo lên một chuyến đò nhỏ vắt ngang những con sông ngòi chằng chịt. Đây là vùng đất hoàn toàn bị cô lập và cũng từng là vùng đất của cái nghèo dai dẳng, khi diêm dân bao đời chỉ biết bám víu vào hạt muối thô bán giá bèo. Sáu tháng nắng chắt chiu từng hạt, sáu tháng mưa chịu cảnh thất nghiệp.

Những cánh đồng muối ở Thiềng Liềng là điểm nhấn thu hút du khách khám phá đời sống vùng đảo.

Từ cuối năm 2022, mọi thứ bắt đầu thay đổi khi mô hình du lịch cộng đồng chính thức ra mắt. Bà Nguyễn Thị Bạch Tuyết (bà Năm Tuyết) là một điển hỉnh. Từ hạt muối thô bán rẻ, bà Tuyết nghiên cứu nâng tầm thành muối tôm, muối tiêu, muối ớt và đặc biệt là muối thảo dược ngâm chân, sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Không dừng lại ở đó, mô hình du lịch nơi đây được thiết kế với bộ tiêu chí "3 không": Không khói bụi (chỉ đi bộ hoặc xe đạp), không bến xe thương mại ồn ào và không tệ nạn xã hội.

Kết quả, chỉ sau hơn 2 năm, 24 hộ dân thuộc diện khó khăn đã thoát nghèo. Ấp đảo Thiềng Liềng xóa sổ hoàn toàn tình trạng hộ nghèo và được ghi danh trong "Thành phố Hồ Chí Minh - 100 điều thú vị" là bộ cẩm nang du lịch do Sở Du lịch TPHCM bình chọn dựa trên hàng trăm ngàn lượt đánh giá của du khách và người dân.

Không gian xanh mang đến cho du khách những trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Tại xã Thường Tân, trên vùng đồi dốc khô cằn rộng 10 ha trước đây, bà Nguyễn Thị Xuân Thu đã từng bước gây dựng nên nông trại bưởi và hồ tiêu đạt chuẩn VietGAP, đồng thời mạnh dạn phát triển mô hình du lịch sinh thái mang sắc màu Tây Bắc.

Theo ông Đoàn Quang Cảnh, Chủ tịch UBND xã Thường Tân, điểm đặc biệt của địa phương là người dân không phải từ bỏ sản xuất nông nghiệp để làm du lịch. Ngược lại, chính những vườn cây, cánh đồng và không gian nông thôn đã trở thành tài nguyên quý giá, tạo nên sức hút cho du lịch trải nghiệm.

Sinh kế xanh từ đồng ruộng, vườn cây

Tại xã Xuyên Mộc, nữ doanh nhân Ngô Chánh Nga đã chọn một hướng đi khác biệt khi phát triển mô hình du lịch "chữa lành" gắn với xu hướng giải độc kỹ thuật số (digital detox). Trong khu sinh thái rộng 10.000 m², du khách gần như tách biệt khỏi các thiết bị điện tử, không tivi, không màn hình. Thay vào đó, họ được hòa mình vào nhịp sống thôn quê với những trải nghiệm giản dị như thu hoạch rau, câu cá hay tự tay chế biến bữa ăn từ chính những sản vật vừa thu hái.

Du lịch nông thôn đang mở ra hướng đi mới, giúp người dân nâng cao thu nhập ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Cũng từ những lợi thế sẵn có của nông nghiệp, tại xã Bình Châu, anh Võ Văn Đức (38 tuổi) đã xây dựng thành công mô hình nuôi 500 đàn ong dú dưới tán vườn nhãn. Không chỉ tạo ra sản phẩm mật ong đặc trưng, mô hình còn trở thành điểm đến trải nghiệm hấp dẫn cho học sinh và du khách.

Tại đây, các em được tìm hiểu về vòng đời của loài ong không ngòi đốt, học những bài học về tính cần cù, tinh thần kỷ luật của tự nhiên, đồng thời trực tiếp tham gia những hoạt động thu hoạch nông sản. Nhờ kết hợp du lịch trải nghiệm với tiêu thụ sản phẩm tại chỗ, mật ong dú của anh Đức luôn được bán với giá trị cao hơn, không phụ thuộc vào thương lái và tránh được tình trạng ép giá.

Du khách tìm về làng quê để trải nghiệm những giá trị mộc mạc đang dần trở thành tài sản du lịch quý giá.

Những câu chuyện từ Thiềng Liềng đến Xuyên Mộc cho thấy một tư duy phát triển mới của du lịch nông thôn: Người dân không phải rời quê hương hay từ bỏ nghề nông để làm du lịch. Ngược lại, chính những cánh đồng, khu vườn, nếp sinh hoạt và giá trị văn hóa bản địa lại trở thành tài sản quý giá nhất để thu hút du khách. Khi sinh kế gắn trực tiếp với môi trường tự nhiên, người dân cũng trở thành những "người gác cửa" tích cực nhất cho hệ sinh thái, tự nguyện gìn giữ rừng ngập mặn, phát triển canh tác hữu cơ và hạn chế sử dụng hóa chất.

Giữ nghề nông, giữ môi trường và giữ bản sắc đang trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững của du lịch nông thôn.

Sau sáp nhập, những miền quê không bị hòa lẫn hay đánh mất bản sắc mà được kết nối chặt chẽ hơn trong một chỉnh thể phát triển chung. Từ ấp đảo Thiềng Liềng, rừng ong Bình Châu, vườn bưởi Thường Tân đến các khu du lịch chữa lành ở Xuyên Mộc, mỗi địa danh đang dần trở thành một "điểm neo bản sắc", nơi lưu giữ hồn cốt vùng đất và mang đến không gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng cho hàng chục triệu cư dân đô thị.

Trong bức tranh ấy, du lịch nông thôn không chỉ là một ngành kinh tế dịch vụ mà còn là một cấu phần quan trọng để kiến tạo TPHCM phát triển đa cực, cân bằng giữa tăng trưởng và bảo tồn, giữa hiện đại và bản sắc, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trong tương lai.