Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, thời gian gần đây khoa lâm sàng liên tục tiếp nhận các ca xơ gan nhập viện trong tình trạng suy kiệt, xuất huyết tiêu hóa ồ ạt hoặc tràn dịch màng phổi dữ dội. Đây là hậu quả trực tiếp từ việc lạm dụng rượu và tự ý điều trị bằng thuốc lá định kiến.
Bệnh nhân Tạ Văn K. (51 tuổi, quê Thái Nguyên) có tiền sử nghiện rượu nhiều năm trên nền gan đã xơ hóa. Ông K. nhập viện trong tình trạng thể trạng suy kiệt, nôn và đại tiện ra máu đỏ tươi, da và củng mạc mắt vàng đậm.
Nhiều người bệnh vẫn chủ quan, tiếp tục sử dụng rượu bia và các loại thuốc không rõ nguồn gốc, khiến bệnh tiến triển thành ung thư hoặc suy gan nguy kịch.
Khi vào viện, bệnh nhân kích động mạnh, mạch nhanh (100 lần/phút). Kết quả nội soi thực quản phát hiện giãn tĩnh mạch thực quản độ II ở đoạn 1/3 dưới và nhiều ổ loét gây viêm dạ dày cấp. Chỉ số xét nghiệm máu ở mức báo động: tiểu cầu giảm sâu chỉ còn 33 G/L (nguy cơ xuất huyết tự phát cao), Bilirubin toàn phần tăng vọt lên 56,6 mmol/L thể hiện tình trạng tắc mật và suy gan nặng. Bệnh nhân lập tức được truyền 2 đơn vị khối tiểu cầu và 2 đơn vị huyết tương tươi.
ThS.BS Hoàng Thị Mai Hồng (Khoa Nội Tổng hợp) cho biết: "Ngay trong đêm đầu nhập viện, bệnh nhân xuất hiện hội chứng cai rượu có mê sảng (sảng rượu) với biểu hiện lú lẫn, mất định hướng, kích thích, run toàn thân dữ dội, vã mồ hôi liên tục và gồng cứng cơ gây ngưng thở ngắn."
Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ đã phải phối hợp nhiều biện pháp để vừa kiểm soát xuất huyết tiêu hóa, vừa bảo vệ chức năng gan và xử lý sảng rượu. Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân dần tỉnh táo, huyết động ổn định, tình trạng xuất huyết đã được kiểm soát.
Việc uống các loại thuốc Bắc, thuốc Nam không rõ nguồn gốc, thuốc "gia truyền" trôi nổi sẽ làm gan quá tải, dẫn đến suy gan cấp trên nền gan xơ. Ảnh: BVCC
Nghiêm trọng không kém là trường hợp của ông Lò Văn N. (64 tuổi, quê Điện Biên). Với tiền sử uống khoảng 500 ml rượu/ngày, ông N. được chẩn đoán xơ gan và viêm gan C cách đây 4 tháng. Thay vì tuân thủ phác đồ của bác sĩ, ông tự ý mua thuốc Nam dạng lá cây về uống.
Cách đây 2 tháng, bệnh nhân rụng rời khi phát hiện bệnh đã tiến triển thành ung thư gan. Trước khi nhập viện 5 ngày, ông liên tục nôn ra máu và đại tiện phân đen. Sau khi cấp cứu tại tuyến dưới, ông được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong thể trạng suy kiệt, bụng chướng, phù hai chân. Kết quả siêu âm cho thấy gan phải có khối u giảm âm kích thước lớn (70 x 80 mm), nhiều ổ dịch. Bác sĩ kết luận bệnh nhân bị xơ gan mất bù và ung thư biểu mô tế bào gan (HCC).
Anh Lò Văn X. (41 tuổi, quê Lào Cai) phát hiện mắc viêm gan C từ năm 2021 và đã có dấu hiệu xơ gan. Dù vậy, anh vẫn duy trì thói quen uống 400 ml rượu/ngày. Khi cơ thể xuất hiện triệu chứng vàng da, mệt mỏi, bụng chướng, anh cũng nghe lời mách bảo, tự mua thuốc Nam uống suốt 2 tháng.
Gần đây, bụng anh X. chướng căng to như quả bóng kèm theo cảm giác khó thở dữ dội, phải nhập viện tuyến dưới vì tràn dịch màng phổi rồi chuyển gấp lên tuyến Trung ương. Anh X. vào viện trong tình trạng xơ gan mất bù (giai đoạn cuối của xơ gan), da và củng mạc mắt vàng sậm. Do dịch tràn ép chặt vào phổi gây ngạt thở, các bác sĩ phải lập tức chọc hút dịch màng phổi cấp cứu, rút ra tổng cộng 2.500 ml dịch màu vàng chanh trong 2 ngày để giải phóng lồng ngực. Các chỉ số xét nghiệm của anh X. đều chạm ngưỡng nguy hiểm: Bilirubin toàn phần tăng lên 167,7 mmol/L (gấp hơn 10 lần bình thường), tiểu cầu hạ thấp còn 25 G/L, đe dọa tính mạng do nguy cơ xuất huyết nội tạng.
Ba ca bệnh trên là hồi chuông cảnh tỉnh cho những người bệnh gan mật. Ở giai đoạn đầu, xơ gan hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Khi chức năng gan suy giảm và áp lực tĩnh mạch cửa tăng cao, bệnh sẽ gây ra các biến chứng cực kỳ nguy hiểm tính mạng như: Xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Cổ trướng (tụ dịch trong ổ bụng) và phù nề chân tay. Hôn mê gan, bệnh não gan do tích tụ độc tố. Suy thận cấp, nhiễm trùng hệ thống. Ung thư biểu mô tế bào gan.
Khuyến cáo từ chuyên gia y tế
Tuyệt đối kiêng rượu bia: Chất cồn là độc chất phá hủy trực tiếp tế bào gan, khiến tổn thương gan tiến triển nhanh hơn và tăng nguy cơ tử vong.
Không tự ý dùng thuốc trục lợi: Khi đã bị xơ gan, khả năng đào thải độc tố của gan đã suy yếu nghiêm trọng. Việc uống các loại thuốc Bắc, thuốc Nam không rõ nguồn gốc, thuốc "gia truyền" trôi nổi sẽ làm gan quá tải, dẫn đến suy gan cấp trên nền gan xơ và đẩy nhanh tốc độ xơ hóa. Người bệnh chỉ được dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Phú Chinh