Đây là thông tin được chia sẻ tại buổi họp báo thông tin về Lễ hội Bình Đà năm 2026 do UBND xã Bình Minh (Hà Nội) tổ chức. Buổi họp báo có sự hiện diện của Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cùng đông đảo các nhà khoa học, lãnh đạo và người cao tuổi của xã.
“Hào khí Lạc Hồng - Hội tụ và lan tỏa”
Ông Nguyễn Khánh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bình Minh cho biết, Lễ hội Bình Đà - Tôn vinh Đức Quốc tổ Lạc Long Quân là lễ hội đầu tiên của Thủ đô Hà Nội được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Hằng năm, lễ hội diễn ra từ ngày 26.2 đến mùng 6.3 âm lịch (khoảng 12 ngày) với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống...
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu phát biểu
Năm nay, lễ hội tiếp tục gìn giữ nhiều nghi lễ truyền thống như lễ rước, tế và dâng hương, lễ thả bánh thánh... mang màu sắc huyền bí, phản ánh tư duy, quan niệm và ước vọng của người xưa, cùng với màn trình diễn pháo bông truyền thống của làng Bình Đà.
Theo nhận định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu, những điểm du lịch tâm linh như xã Bình Minh đã và đang thu hút nhiều du khách trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và du khách quốc tế.
“Trong nỗ lực phát triển du lịch văn hóa tâm linh tại Hà Nội và cả nước, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam mong muốn các địa phương, đơn vị, công ty du lịch và cơ quan truyền thông lan tỏa ý nghĩa của lễ hội và các di sản văn hóa địa phương, thúc đẩy loại hình du lịch này phát triển theo tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam”, ông Hà Văn Siêu nói.
Thông tin thêm về Lễ hội, ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh cho biết, sự kiện sẽ có sự tham gia của khinh khí cầu cung tiến lá Đại kỳ ngũ sắc lớn nhất Việt Nam. Lá cờ có diện tích 340m2, là bội số 34, tượng trưng cho 34 tỉnh thành mới của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Lá Đại kỳ được dự kiến dâng lên Đức Quốc tổ và lưu giữ tại Đền Nội để sử dụng trong các dịp lễ hàng năm tại đền.
Với chủ đề “Hào khí Lạc Hồng - Hội tụ và lan tỏa”, chương trình khai mạc được tổ chức trang trọng, quy mô, kết hợp giữa nghi lễ truyền thống và nghệ thuật hiện đại, tái hiện huyền tích Lạc Long Quân – Âu Cơ, tôn vinh cội nguồn dân tộc Việt Nam.
Nhiều nhà khoa học và người cao tuổi tham dự buổi họp báo
Lễ hội được khai mạc lúc 19h00 – 21h30 ngày 19.4 (tức ngày 3.3 âm lịch) tại sân Đền Nội Bình Đà với nghi thức khai hội truyền thống và chương trình nghệ thuật đặc sắc, trình diễn, tái hiện huyền tích Quốc Tổ với sự tham gia của các nghệ sĩ, diễn viên chuyên nghiệp và quần chúng nhân dân.
Trong khuôn khổ ngày hội sẽ diễn ra các hoạt động: biểu diễn nghệ thuật múa rồng; biểu diễn, liên hoan khinh khí cầu; trưng bày sinh vật cảnh; Liên hoan trống hộ; chương trình biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp; giải bóng đá mở rộng tạo không khí sôi nổi trước thềm lễ hội.
Đặc biệt, phần tế, lễ, dâng hương truyền thống diễn ra ngày 22.4 (tức sáng ngày 6.3 âm lịch) tại sân Đền Nội sẽ được livestream trên kênh của Trung tâm Nội dung số và truyền thông (TTXVN), giúp lan tỏa dấu ấn cội nguồn đặc sắc.
Cùng với đó là các hoạt động khác: hội chợ trưng bày, giới thiệu sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP; trưng bày không gian làng nghề pháo cổ truyền Bình Đà; thi làm bánh trôi, bánh chay; các trò chơi dân gian như kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt; hát Quan họ trên hồ Thủy đình; liên hoan văn nghệ quần chúng…
Ngôi làng cổ với kiến trúc trong đền có đình, đình trong đền
Bảo vật quốc gia - Bức phù điêu tạc hình Quốc Tổ Lạc Long Quân cùng các Lạc hầu, Lạc tướng tại hậu cung Đền Nội
Theo ông Nguyễn Đăng Việt, Bình Đà là ngôi làng cổ hiếm hoi mang kiến trúc "2 trong 1": 1 làng có 2 ngôi đền, trong đó đền có đình, đình nằm trong đền. Vị thần được thờ là Thành hoàng làng.
Đền Nội tọa lạc trên gò đất hình con rùa "Hoàng Qui Cung", quay hướng Đông, nhìn về phía dãy núi xanh mờ ở chân trời phía Tây. Đường thần đạo kéo thẳng về khu Ba Gò (Tam Thai) - nơi tương truyền đặt mộ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân.
Hậu cung Đền Nội lưu giữ bức phù điêu tạc hình Quốc Tổ Lạc Long Quân cùng các Lạc hầu, Lạc tướng đang xem đua thuyền trên sông Đỗ Động. Bức phù điêu có tuổi đời hơn 1.000 năm, được tương truyền là do vua Đinh Tiên Hoàng (trị vì 968 – 979) cho chế tác ngay sau khi giành lại độc lập.
Bức Phù Điêu độc nhất vô nhị ở Việt Nam có chiều dài 2m80, rộng 2m20, được làm bằng gỗ sơn son thếp vàng, từng được thếp lại vào năm 1951 và gần đây là năm 2014. Bố cục thành 5 tầng từ trên xuống, nội dung miêu tả cảnh đức Lạc Long Quân cùng văn võ bá quan đang xem hội đua thuyền, một hình thức hội truyền thống của người Việt cổ. Năm 2015, bức Phù điêu Đức Quốc tổ được Thủ tướng Chính phủ chính thức công nhận là Bảo vật quốc gia.
Đình Ngoại làng Bình Đà lưu giữ nhiều nét cổ kính
Lễ hội Bình Đà là lễ hội cổ truyền từ xa xưa, là một trong những lễ hội lớn của vùng, mang đậm bản sắc văn hóa của người Việt nhằm gợi nhớ ký ức buổi đầu khai sinh, lập địa.
Lễ hội được tổ chức để tưởng nhớ công ơn Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân - “Tổ dân bách Việt” đã có công dựng nước, mở mang bờ cõi, dựng xây cơ nghiệp.
Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, lễ hội vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ với đầy đủ nghi lễ truyền thống. Cùng với thời gian, lễ hội ngày càng lan tỏa, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Theo UBND xã Bình Minh, Lễ hội Bình Đà năm 2026 là sự kiện văn hóa - tâm linh đặc biệt, có ý nghĩa sâu sắc trong đời sống tinh thần của nhân dân, góp phần hiện thực hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đồng thời, khẳng định giá trị cội nguồn dân tộc, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ; thúc đẩy phát triển du lịch, kinh tế - xã hội địa phương năm 2026.
THẢO LAM; ảnh: NGUYỄN PHONG