Sắc xuân trong lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số Lâm Đồng

4 giờ trướcBài gốc

Lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng được quan tâm, duy trì

Lâm Đồng là nơi cư trú của 49 dân tộc, trong đó có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời. Cùng với quá trình phát triển kinh tế – xã hội, đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào ngày càng phong phú. Nhiều nghi lễ, lễ hội truyền thống được gìn giữ, phục dựng và tổ chức thường xuyên.

Trong hệ thống tín ngưỡng dân gian, đồng bào các dân tộc có nhiều lễ hội gắn với chu kỳ sản xuất nông nghiệp và đời sống cộng đồng lễ hội Katê của người Chăm; lễ cúng bến nước của người M’nông, Ê đê; lễ mừng lúa mới của người Cơ Ho, Mạ, M’nông, Thái, Chu Ru…

Các hoạt động lễ hội thường đi kèm diễn tấu cồng chiêng, kể sử thi, độc tấu nhạc cụ dân tộc, hát dân ca và trò chơi dân gian, tạo nên không gian văn hóa sống động mỗi dịp cuối năm, đầu xuân.

Rộn ràng Tết Ramưwan của đồng bào Chăm Bàni

Tết Ramưwan là lễ hội lớn nhất và quan trọng nhất trong đời sống tâm linh của đồng bào Chăm theo đạo Bàni. Không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo, Ramưwan còn là dịp kết nối quá khứ và hiện tại, thể hiện lòng tri ân tổ tiên, tôn vinh giá trị nhân văn và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Tại Nghĩa trang Động Trắng, xã Hồng Thái, từ sáng sớm các gia đình, tộc họ mang lễ vật đến nơi yên nghỉ của ông bà tổ tiên, người thân đã khuất để dâng lễ và mời họ về chung vui với con cháu trong Lễ hội Ramưwa

Năm nay, Ramưwan diễn ra trùng với dịp Tết Nguyên đán, tạo nên sự giao thoa độc đáo giữa sắc xuân đất nước và bản sắc văn hóa Chăm. Lễ hội bắt đầu bằng nghi thức tảo mộ, con cháu trong dòng tộc trở về chăm sóc phần mộ tổ tiên, thắp hương mời ông bà về dự Tết. Sau đó, các gia đình tổ chức mâm cúng truyền thống với bánh gừng, bánh sakaya, cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc.

Nghi lễ tảo mộ là một trong những nghi lễ đầu tiên của chuỗi Lễ hội Ramưwa của đồng bào Chăm Bàni tỉnh Lâm Đồng

Trong những ngày Ramưwan, các vị chức sắc vào thánh đường thực hiện tháng chay tịnh, cầu nguyện cho buôn làng an yên. Đồng thời, đồng bào đón tết trong tinh thần vui tươi, an toàn, tiết kiệm; gắn việc vui xuân với gìn giữ bản sắc văn hóa, phát triển sản xuất và giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.

Lễ mừng lúa mới – Tri ân đất trời, gắn kết cộng đồng

Với các dân tộc sinh sống bằng nông nghiệp, lúa gạo không chỉ là lương thực mà còn là biểu tượng thiêng liêng của sự sống. Vì vậy, lễ mừng lúa mới hay lễ cúng tạ ơn sau vụ mùa luôn giữ vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của cộng đồng.

Lễ cúng lúa mới của người Mạ, phường 3 Bảo Lộc

Sau khi thu hoạch lúa, đồng bào Mạ tổ chức lễ mừng lúa mới với các nghi thức cúng tế truyền thống. Lễ vật gồm cây nêu, rượu cần, trứng, cơm mới, nước trắng, đọt mây và gà trống. Già làng và chủ nhà khấn mời thần linh, thần lúa về chứng giám, cầu cho buôn làng mùa màng tươi tốt, gia đình ấm no, hạnh phúc.

Sau nghi lễ, cộng đồng tổ chức ăn uống, múa hát, diễn tấu cồng chiêng, múa xoang và các trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo. Đây là dịp để người dân nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả, đồng thời củng cố tinh thần đoàn kết, chia sẻ niềm vui mùa vụ.

Đồng bào Mạ phường Đông Gia Nghĩa làm lễ cúng lúa

Lễ cúng lúa mới của đồng bào Thái thường được tổ chức theo cộng đồng bản làng. Nghi thức do thầy cúng chủ trì với mâm lễ gồm cơm mới, cơm lam, bánh chưng, rượu cần, thịt lợn, gà, cá nướng và hoa trái...

Đồng bào Thái chuẩn bị mâm lễ dâng cúng gồm cơm mới, cơm lam, xôi, bánh chưng, rượu cần… trong Lễ cúng lúa mới

Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi động với các điệu khắp Thái, khèn bè, nhảy sạp, múa xòe và “Vũ điệu kết đoàn”, tạo nên không gian nghệ thuật rộn ràng và giàu tính cộng đồng. Lễ cúng lúa mới là dịp để người Thái bày tỏ lòng biết ơn trời đất, tổ tiên, đồng thời truyền dạy cho thế hệ trẻ những giá trị văn hóa truyền thống.

Người dân và du khách thưởng thức rượu cần truyền thống trong lễ hội

Đối với người M’nông, lễ mừng mùa là một trong những lễ hội lớn nhất trong năm, thường tổ chức vào dịp cuối năm sau khi thu hoạch xong mùa vụ. Đây là thời điểm cộng đồng tạm gác công việc nương rẫy để nghỉ ngơi, vui chơi và tổ chức nghi lễ cảm tạ trời đất, thần linh. Lễ vật cúng là các sản vật do bà con nuôi trồng và rượu cần. Già làng tiến hành nghi thức cúng, cầu mong thần linh phù hộ cho bon làng no đủ, đoàn kết và bình an.

Đồng bào M'nông thực hiện nghi thức cúng tạ ơn thần linh và tổ tiên, cầu cho bon làng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu

Sau phần lễ, cộng đồng đánh chiêng, múa xoang, giao lưu văn hóa dân gian và tham gia các trò chơi truyền thống. Lễ mừng mùa không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn thể hiện triết lý sống hài hòa với thiên nhiên, khẳng định vai trò cộng đồng trong đời sống của người M’nông.

Các hoạt động lễ hội thường đi kèm diễn tấu cồng chiêng, kể sử thi, độc tấu nhạc cụ dân tộc, hát dân ca và trò chơi dân gian, tạo nên không gian văn hóa sống động

Lễ hội Lồng tồng – Khởi đầu năm mới của người Tày, Nùng

Vào dịp đầu xuân, đồng bào Tày, Nùng, Dao, Thái, Mông tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh tổ chức Lễ hội Lồng tồng hay còn gọi là Lễ hội xuống đồng. Đây là lễ hội quan trọng bậc nhất trong năm của người Tày, Nùng, gắn với tín ngưỡng nông nghiệp và ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Đồng bào Tày, Nùng trong trang phục truyền thống tham gia Lễ hội Lồng tồng đầu năm mới

Trong phần lễ, bà con cúng trời đất và thần linh với mâm lễ gồm ngũ sắc, heo quay, gà, bánh chưng, bánh giầy, bánh khảo, cơm lam… Phần hội là không gian văn hóa sôi động với dân ca, dân vũ, ẩm thực và trò chơi dân gian, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Đồng bào Tày, Nùng chuẩn bị lễ vật và tiến hành nghi thức cúng tại Lễ hội Lồng tồng ở xã Đắk Sắk

Lễ hội Lồng tồng không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn là dịp để cộng đồng giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sản xuất và củng cố tình làng nghĩa xóm trong những ngày đầu năm mới.

Trò chơi dân gian Lày cỏ trong lễ hội luôn thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, tạo không khí vui tươi, phấn khởi ngày đầu xuân năm mới

Các lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn là một phần di sản văn hóa sống động, phản ánh tri thức dân gian, nếp nghĩ, cách sống và bản sắc riêng của mỗi tộc người.

Việc gìn giữ, phục dựng và giới thiệu các lễ hội đã góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc, tăng cường sự gắn kết giữa các cộng đồng dân tộc, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch văn hóa tại địa phương.

Lễ hội truyền thống thu hút đông đảo người dân và du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, trải nghiệm, tăng sự đoàn kết trong cộng đồng các dân tộc

Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, những lễ hội mùa xuân vẫn được trân trọng gìn giữ như sợi dây nối liền quá khứ và hiện tại, bồi đắp đời sống tinh thần cho người dân và khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống trên vùng đất cao nguyên Lâm Đồng.

Hồ Mai - Huyền Trân - K'Thủy

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/sac-xuan-trong-le-hoi-truyen-thong-cua-dong-bao-dan-toc-thieu-so-lam-dong-424687.html