Ngày Tết cổ truyền, việc mua được cành đào đẹp, nhiều hoa, chơi bền suốt Tết là mong muốn của hầu hết các gia đình. Tuy nhiên, không ít người dù chọn được đào ưng ý nhưng chỉ sau vài ngày trưng bày, hoa đã nhanh tàn, nụ không nở hoặc cành đào có dấu hiệu suy kiệt,
Trò chuyện với Tri thức và Cuộc sống, PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, đã chỉ ra những sai lầm phổ biến dẫn đến tình trạng trên, đồng thời đưa ra tư vấn trong việc chăm sóc giúp đào bền hoa suốt Tết.
Chủ vườn buộc cành đào cho khách mua mang về. Ảnh: Mai Loan.
Những sai lầm phổ biến khi trưng đào trong nhà khiến hoa nhanh tàn
PGS.TS Đặng Văn Đông cho hay, sau khi đưa đào vào trưng bày trong nhà, sai lầm phổ biến nhất mà người chơi đào thường mắc phải là không phù hợp điều kiện sinh thái tự nhiên của cây, dẫn đến hoa nhanh tàn, nụ thui hoặc cây bị suy kiệt.
Thứ nhất là đặt cây hoặc cành đào ở nơi nhiệt độ quá cao và thiếu thông thoáng. Đào là cây ưa khí hậu mát; khi đặt sát nguồn nhiệt như tivi, bếp, điều hòa thổi nóng hoặc trong phòng kín, nụ sẽ bung nhanh, hoa chóng tàn, thậm chí nụ non bị thui không nở.
Thứ hai là tưới nước không hợp lý. Nhiều người có thói quen tưới quá nhiều nước cho đào chậu, làm bộ rễ bị úng, cây suy yếu và rụng nụ. Ngược lại, với đào cành, nếu không thay nước định kỳ hoặc để nước bẩn, hệ mạch dẫn bị tắc sẽ khiến cành nhanh héo, hoa chóng tàn.
Thứ ba là lạm dụng phân bón hoặc các chất kích thích trong thời gian trưng bày. Việc bổ sung đạm hoặc chất kích thích không đúng cách có thể làm cây phát lộc mạnh, phá vỡ cân bằng sinh lý, khiến hoa nở không đều và rút ngắn thời gian chơi.
Thứ tư là thiếu chăm sóc nhẹ nhàng hằng ngày. Không lau sạch thân cành, để bụi bẩn bám lâu ngày hoặc không phun ẩm nhẹ khi không khí khô hanh cũng làm giảm sức sống của hoa và nụ.
Cuối cùng là không tạo điều kiện “nghỉ” cho cây. Với đào chậu, nếu liên tục đặt cây trong nhà kín mà không cho tiếp xúc với không khí mát hoặc sương gió bên ngoài vào ban đêm, cây sẽ bị suy giảm sinh lực.
Chế độ nước, ánh sáng, nhiệt độ giúp đào bền hoa suốt Tết
PGS.TS Đặng Văn Đông cho biết, để cây hoặc cành đào giữ được hoa tươi lâu, màu sắc đẹp và nở kéo dài trong suốt những ngày Tết, người chơi đào cần chú ý đồng thời bốn yếu tố: nước, ánh sáng, nhiệt độ và dinh dưỡng, với nguyên tắc chung là chăm sóc nhẹ nhàng – vừa đủ – ổn định.
Hoa đào bung nở trong những ngày cận Tết Nguyên đán. Ảnh: Mai Loan.
Về nước, với đào chậu chỉ nên giữ ẩm vừa phải cho giá thể; mỗi ngày phun ẩm nhẹ vào gốc và mặt chậu, tránh tưới đẫm liên tục vì dễ gây úng rễ và rụng nụ. Với đào cành, cần cắt vát gốc trước khi cắm, có thể hơ nhanh gốc để hạn chế vi khuẩn xâm nhập, thay nước sạch 2–3 ngày/lần và giữ mực nước ổn định; nước quá bẩn hoặc thiếu nước đều làm hoa nhanh tàn.
Về ánh sáng, đào cần ánh sáng tự nhiên tán xạ. Nên đặt cây hoặc bình cành ở nơi có ánh sáng dịu, gần cửa sổ, tránh ánh nắng trực tiếp chiếu mạnh làm hoa nhanh héo, đồng thời không để ở nơi quá tối kéo dài.
Về nhiệt độ, môi trường mát và thông thoáng là điều kiện lý tưởng. Nhiệt độ trong phòng nên duy trì ở mức 15–22°C; hạn chế đặt đào gần nguồn nhiệt như bếp, tivi, máy sưởi hoặc luồng khí nóng từ điều hòa. Ban đêm, nếu có điều kiện, có thể mở hé cửa sổ hoặc đưa cây ra ban công để cây “hạ nhiệt”, giúp hoa bền hơn.
Về dinh dưỡng, trong thời gian chơi Tết không nên bón phân đậm cho đào chậu. Chỉ có thể bổ sung rất nhẹ các chế phẩm dưỡng hoa hoặc vitamin B1 với liều thấp để duy trì sức cây; tuyệt đối tránh kích thích mạnh làm cây phát lộc, ảnh hưởng đến hoa.
Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, với những cây đào chậu hoặc đào thế có giá trị cao, việc chăm sóc sau Tết mang tính quyết định để cây phục hồi tốt và tiếp tục cho hoa đẹp ở các năm sau. Người chơi đào cần coi đây là một giai đoạn kỹ thuật riêng, không nên làm qua loa.
Trước hết, cần kết thúc việc trưng bày đúng thời điểm, thường vào khoảng 16–20 tháng Giêng. Sau đó, đưa cây ra môi trường thoáng mát, tránh nắng gắt và gió khô, giúp cây dần thích nghi trở lại với điều kiện tự nhiên.
Tiếp theo là cắt tỉa, đốn sửa hợp lý. Với đào thế, chỉ nên đốn phớt, loại bỏ cành tăm, cành yếu, cành đã ra hoa dày để giữ dáng và giảm tiêu hao dinh dưỡng. Với đào cảnh thông thường, có thể đốn mạnh hơn để kích thích ra lộc mới. “Việc cắt tỉa đúng kỹ thuật giúp cây tái sinh nhanh, tạo tiền đề cho phân hóa mầm hoa vụ sau”, PGS.TS Đặng Văn Đông cho hay.
Mai Loan