Săm Pun miền gió núi, vững biên cương

2 giờ trướcBài gốc

Giữa trùng điệp núi đá ấy, Săm Pun - vùng biên thuộc xã Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang, nơi giáp biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện lên vừa khắc nghiệt, vừa hùng vĩ. Từ một miền biên viễn từng in dấu khói lửa chiến tranh, hôm nay vùng đất ấy đang từng ngày đổi thay. Trên những sườn núi năm xưa từng vọng tiếng súng, giờ đã thấp thoáng mái nhà mới, tiếng trẻ ê a bên lớp học và những bước chân tuần tra lặng thầm của người lính quân hàm xanh nơi phên giậu Tổ quốc.

Ít ai biết rằng, phía sau vẻ bình yên của vùng biên hôm nay, Săm Pun từng là một trong những địa bàn ác liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.

Đường lên Săm Pun quanh co giữa núi đá hiểm trở.

Những triền núi đá dựng đứng bên dòng Nho Quế năm xưa từng là nơi người lính bám chốt giữa giá lạnh và mưa đạn. Nhiều mỏm đá, khe núi nơi đây vẫn còn in dấu những tháng ngày chiến tranh khốc liệt.

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng với nhiều người dân vùng biên, ký ức về những năm tháng ấy chưa bao giờ phai nhạt. Bởi bình yên nơi cực Bắc hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao người lính đã ngã xuống nơi biên cương đá núi.

Săm Pun vẫn mang nguyên vẻ khắc nghiệt của miền đá cực Bắc. Mùa đông, gió từ dòng Nho Quế dưới thung sâu thốc ngược lên triền núi buốt đến rát mặt. Có những sáng băng giá phủ trắng mép đá tai mèo, nước đọng bên máng đông thành lớp mỏng.

Người vùng cao vẫn truyền nhau câu ví: “Ruồi vàng, bọ chó, gió Thượng Phùng” như để nói hết cái gian khó của miền biên viễn.

Giữa khắc nghiệt ấy, con người Săm Pun vẫn lặng lẽ bám đất, bám bản như cây sa mộc mọc lên từ đá núi.

Ở thôn Mỏ Phàng, ông Lưu Văn Lèng đã dành gần trọn cuộc đời gắn bó với vùng đất biên viễn này. Ông thuộc từng khe đá, từng con dốc phủ sương và cả những mùa đông dài đến mức ngô vừa nhú mầm đã quắt lại vì gió lạnh.

Bên bếp lửa nghi ngút khói trong căn nhà nhỏ giữa núi đá, ông chậm rãi kể về những mùa đông rét cắt da, khi trâu bò phải quây bạt kín chuồng, đốt lửa sưởi suốt đêm. Đất sản xuất ít, chỉ là những hốc đá nhỏ nằm cheo leo bên sườn núi, người dân phải chắt chiu từng nắm đất, từng gùi nước từ khe xa để gieo trồng.

Nói rồi, ông lặng lẽ đưa thêm thanh củi vào bếp. Ánh lửa hắt lên khuôn mặt sạm nắng của người đàn ông đã dành gần cả đời mình để sống cùng đá núi và gió lạnh biên cương.

“Khó khăn là vậy, nhưng chưa bao giờ tôi nghĩ rời bản”, ông Lèng nói rồi đưa mắt nhìn ra triền núi phủ sương phía xa. “Đây không chỉ là nơi để sống, mà còn là nơi giữ làng, giữ đất biên cương”.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun tuần tra bảo vệ đường biên giữa giá lạnh nơi cực Bắc Tổ quốc.

Chính sự khắc nghiệt của núi đá, của gió lạnh và những mùa đông trắng sương muối đã hun đúc nên nét tính cách gan góc, bền bỉ của con người nơi đây. Và cũng từ trong gian khó ấy, vùng biên Săm Pun hôm nay đang dần chuyển mình.

Những con đường mới đã mở xuyên qua núi đá. Điện lưới quốc gia về tới nhiều bản làng. Trường lớp, trạm y tế ngày một khang trang hơn.

Cùng với những con đường mới mở qua núi đá và những mái trường đang dần hiện hữu giữa sương lạnh, vùng biên Sơn Vĩ hôm nay cũng đang đổi thay từng ngày trong cách quản lý, điều hành ở cơ sở.

Nhiều chủ trương về giảm nghèo, phát triển hạ tầng, chăm lo đời sống đồng bào và giữ vững an ninh biên giới được triển khai đồng bộ hơn, tạo thêm động lực để người dân yên tâm bám bản, giữ đất nơi cực Bắc.

Đồng chí Nguyễn Huy Sắc, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Vĩ cho biết: “Địa phương đang tập trung phát triển kinh tế biên mậu gắn với nông nghiệp hàng hóa và du lịch; đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững cho người dân vùng biên”.

Giữa miền đá xám hun hút gió núi, một ngôi trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS đang dần thành hình trên diện tích hơn 3,7ha với quy mô 31 lớp học cho hơn 1.000 học sinh.

Ngôi trường nội trú liên cấp đang dần hình thành giữa miền đá Săm Pun, mở thêm cơ hội học tập cho học sinh vùng biên.

Để có mặt bằng xây dựng, hàng nghìn khối đá cứng đã được khoan phá, mở lối cho những dãy phòng học kiên cố vươn lên giữa núi.

Buổi sáng ở điểm trường Mỏ Phàng, trong màn sương còn phủ kín sườn núi, những đứa trẻ nhỏ co ro trong áo ấm, tay ôm cặp sách bước qua con đường đá lởm chởm để đến lớp. Tiếng ê a đánh vần vang lên giữa núi đá lạnh giá như làm ấm cả miền biên viễn.

Có em đôi giầy còn dính bùn đá, bàn tay tím đỏ vì rét vẫn ôm chặt cuốn vở đã sờn mép. Trong lớp học nhỏ giữa lưng chừng núi, hơi thở trẻ thơ tan mờ trong giá lạnh.

Với cô giáo Thào Thị Dợ, đó không chỉ là một công trình trường học, mà còn là giấc mơ của nhiều thế hệ học sinh nơi đây.

“Ngôi trường mới sẽ giúp xóa dần những lớp học tạm bợ ở các điểm lẻ, để học sinh có điều kiện học tập tốt hơn. Từ đây, các em sẽ có thêm cơ hội bước ra khỏi những khó khăn của miền đá”, cô xúc động nói.

Săm Pun hôm nay đã khác. Trên những triền đá từng ám khói chiến tranh, tiếng trẻ học bài đã vang lên giữa mùa gió lạnh. Những mái nhà mới dần hiện ra sau màn sương trắng của miền cực Bắc.

Cuộc sống của người dân ở Săm Pun hôm nay đang từng bước đổi thay nhờ những chủ trương phát triển kinh tế, ổn định dân cư.

Nhưng bình yên nơi biên cương chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.

Phía sau sự đổi thay ấy là những bước chân tuần tra lặng thầm của những người lính quân hàm xanh trên tuyến đầu biên giới.

Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun (Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Tuyên Quang) hiện quản lý hơn 23km đường biên. Địa hình nơi đây chủ yếu là núi đá hiểm trở, nhiều đoạn dốc dựng đứng, mùa đông thường xuất hiện sương mù dày đặc, có thời điểm nhiệt độ xuống dưới 0°C.

Theo chân tổ tuần tra lên cột mốc 462, con đường mòn men theo sườn núi hiện ra đầy thử thách. Một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút.

Sương phủ trắng lối đi. Có đoạn đá tai mèo sắc nhọn trơn trượt vì băng giá, các chiến sĩ phải bám vào vách núi để vượt qua. Gió từ dưới thung sâu thốc ngược lên từng đợt buốt cắt da.

Giữa cái lạnh ấy, những bước chân tuần tra vẫn lặng lẽ đi qua núi đá.

Thiếu tá Nguyễn Xuân Giang, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun chia sẻ: “Chúng tôi luôn khắc ghi và biết ơn sâu sắc những thế hệ cha anh đi trước đã không tiếc máu xương giữ vững từng tấc đất biên cương. Đó cũng là động lực để cán bộ, chiến sĩ hôm nay tiếp tục bám biên, bám mốc, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ”.

Không chỉ chắc tay súng nơi tuyến đầu, những người lính biên phòng nơi đây còn là điểm tựa của đồng bào vùng biên.

Những năm qua, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã tích cực tham gia công tác dân vận, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống. Từ những hướng dẫn cụ thể trong trồng trọt, chăn nuôi, nhiều mô hình kinh tế hộ gia đình từng bước hình thành, mở ra sinh kế bền vững cho người dân vùng biên.

Bà Già Thị Lía, thôn Tràng Hương, phấn khởi chia sẻ: “Nhờ Bộ đội Biên phòng hướng dẫn cách làm ăn, nhiều gia đình trong bản đã biết trồng trọt, chăn nuôi tốt hơn, cuộc sống dần ổn định”.

Giữa sân Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun, cột mốc cũ số 476 - dấu tích được cắm theo Hiệp ước Pháp - Thanh năm 1887 - vẫn được gìn giữ như một chứng nhân lịch sử.

Đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang (đứng thứ hai từ phải sang) thăm cột mốc lịch sử tại Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun.

Trong lần lên thăm và làm việc tại đơn vị, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang Hầu A Lềnh đã dừng lại khá lâu trước cột mốc. Đồng chí nhấn mạnh: “Giữ vững chủ quyền biên giới không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang, mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân. Phải giữ được dân, nâng cao đời sống của người dân thì biên giới mới thực sự vững chắc”.

Chiều xuống trên Săm Pun, gió vẫn hun hút thổi dọc những triền núi đá như từ bao đời nay. Trong màn sương trắng của miền cực Bắc, tiếng trẻ học bài vẫn vang lên bên mái trường mới, còn những bước chân tuần tra vẫn lặng lẽ đi qua cột mốc biên cương giữa giá lạnh.

Giữa miền đá tai mèo chênh vênh nơi phên giậu Tổ quốc, bình yên hôm nay được giữ bằng những bước chân lặng thầm của người lính quân hàm xanh, bằng sự vào cuộc bền bỉ của chính quyền địa phương và bằng tấm lòng son sắt của người dân bám núi, bám bản, bám biên cương.

HÀ LINH

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/phong-su/sam-pun-mien-gio-nui-vung-bien-cuong-1039403