Sân bay Long Thành và bài toán 16 tỷ USD: So sánh vị thế với các siêu cảng hàng không châu Á

3 giờ trướcBài gốc

Dự án Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Long Thành là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư từ năm 2015. Với quy mô gần 5.000 ha tại Đồng Nai, dự án không chỉ hướng tới giải quyết tình trạng quá tải của Tân Sơn Nhất mà còn mang tham vọng đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong bản đồ hàng không khu vực.

Lộ trình triển khai và phân vai chiến lược của sân bay Long Thành

Dự án được phân kỳ đầu tư thành 3 giai đoạn rõ rệt. Giai đoạn 1 (2021-2026) tập trung xây dựng một đường băng và một nhà ga hành khách trên diện tích 1.810 ha, đáp ứng công suất 25 triệu khách/năm với số vốn hơn 109.000 tỷ đồng (khoảng 4,6 tỷ USD). Dự kiến, sân bay sẽ đón chuyến bay thương mại đầu tiên vào cuối năm 2025 và chính thức vận hành từ tháng 6/2026.

Phối cảnh sân bay Long Thành. Ảnh: ACV.

Giai đoạn 2 (2030-2035) sẽ bổ sung thêm đường băng và nhà ga thứ hai để nâng công suất lên 50 triệu khách. Giai đoạn 3 (2035-2045) hướng tới mục tiêu cuối cùng là 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm với hệ thống 4 đường băng và 4 nhà ga.

Về chiến lược khai thác, Bộ Xây dựng định hướng Long Thành sẽ đảm nhận 80% chuyến bay quốc tế, trong khi Tân Sơn Nhất tập trung vào các chặng bay ngắn nội địa và khu vực. Mô hình "cặp cảng quốc tế" này sẽ được đánh giá lại sau 5 năm vận hành để điều chỉnh phù hợp với thực tế.

Bài học từ các hình mẫu thành công tại Đông Nam Á

Nhìn sang Singapore, sân bay Changi là minh chứng cho chiến lược đầu tư kéo dài nửa thế kỷ. Thay vì xây dựng ồ ạt, Singapore mở rộng theo từng giai đoạn bám sát nhu cầu thị trường. Tổng vốn đầu tư cho Changi ước tính từ 15-20 tỷ USD, bao gồm cả dự án nhà ga T5 đang triển khai.

Không gian bên trong sân bay Changi. Ảnh: Hiếu Duy.

Tại Thái Lan, sân bay Suvarnabhumi cũng liên tục được rót vốn mở rộng từ mức 5 tỷ USD ban đầu lên hơn 11 tỷ USD hiện nay. Mục tiêu của Bangkok là đạt công suất 150 triệu khách vào năm 2033. Trong khi đó, Malaysia đã chi khoảng 8,3 tỷ USD để biến sân bay Kuala Lumpur thành một "thành phố sân bay" với hệ sinh thái dịch vụ đa dạng xung quanh.

Không gian bên trong sân bay Suvarnabhumi. Ảnh: VJ.

Hình ảnh sân bay Kuala Lumpur. Ảnh: Shutterstock.

Tham vọng từ các siêu dự án Incheon và Đại Hưng

Sân bay Incheon (Hàn Quốc) với tổng vốn đầu tư khoảng 15-17 tỷ USD, nổi bật nhờ việc gắn liền sân bay với chiến lược logistics quốc gia. Incheon hiện phục vụ hơn 74 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, giữ vai trò trọng yếu trong việc kết nối giao thương toàn cầu.

Toàn cảnh sân bay Incheon. Ảnh: Honeywell.

Đáng chú ý nhất là tốc độ xây dựng thần tốc của sân bay Đại Hưng (Bắc Kinh). Chỉ mất chưa đầy 5 năm, Trung Quốc đã hoàn thành nhà ga đơn lớn nhất thế giới rộng 700.000 m2. Mặc dù phần xây dựng sân bay chỉ tốn 11,5 tỷ USD, nhưng tổng mức đầu tư bao gồm hạ tầng kết nối lên tới gần 60 tỷ USD.

Sân bay quốc tế Đại Hưng (Bắc Kinh) nhìn từ trên cao. Ảnh: Xinhua.

Thách thức về hiệu quả kinh tế và khả năng thu hồi vốn

Dù con số 16 tỷ USD của Long Thành không phải là cá biệt so với các siêu sân bay khu vực, nhưng vấn đề hiệu quả đầu tư đang được đặt ra một cách nghiêm túc. Tại Hội nghị toàn quốc ngày 25/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu phải chứng minh được tính vượt trội của dự án so với các đối thủ trong khu vực như Malaysia hay Singapore.

Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là hoàn thành đúng tiến độ mà còn là bài toán hạch toán kinh tế: Bao lâu thì thu hồi vốn và dự án đóng góp cụ thể bao nhiêu cho tăng trưởng GDP? Bài học từ các sân bay thành công cho thấy, quy mô chỉ là điều kiện cần, khả năng thu hút dòng khách và tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế mới là điều kiện đủ để một sân bay trung chuyển thực sự khẳng định được đẳng cấp.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/san-bay-long-thanh-va-bai-toan-16-ty-usd-so-sanh-vi-the-voi-cac-sieu-cang-hang-khong-chau-a-426702.html