Hầu hết những vị trí phóng viên ghi nhận đều không có hoặc chưa có trong quy hoạch khu dân cư của địa phương, thế nhưng nhiều khu đất đã được tạo mặt bằng phân lô rao bán với những lời mời chào hấp dẫn.
Khu đồi tại thôn Châu Sơn, xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa được san gạt như một mặt bằng dân cư rồi chia lô
San quả đồi để làm mặt bằng
Từ những lời mời chào trên các trang mạng xã hội, phóng viên đã tới thôn Châu Sơn (xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa) để "mục sở thị" khu đất được giới thiệu là khu dân cư với những lời mời chào hấp dẫn như tính pháp lý rõ ràng, hạ tầng đồng bộ, sổ hồng trao tay… với giá dao động chỉ trên dưới 200 triệu đồng/lô/100 m2.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, khu đất này nằm phía sau nhà của người dân địa phương, có một con đường nhỏ dẫn vào bên trong. Toàn bộ khu đất trước đây dưới chân 1 quả đồi, hiện đã được san gạt, hạ độ cao tạo thành một mặt bằng.
Bên trong có một số con đường bê-tông ngang dọc mới được xây dựng, chia khu đất thành những miếng nhỏ khác nhau. Từ các phân khu này, tiếp tục được phân lô thành những ô đất nhỏ khoảng 100 m2 (tương đương 1 lô đất).
Từ một khu đất của một hộ gia đình, một số cá nhân đã mua lại rồi tách thửa nhiều lần, sau đó chia thành hàng chục lô đất để chào bán trên mạng
Tượng tự, tại thôn Cẩm Lệ 2, xã Thành Vinh, tỉnh Thanh Hóa, một số mặt bằng cũng đã và đang hình thành. Đáng nói, ở khu vực thôn Cẩm Lệ 2, có những khu đất đồi đã được san gạt, phân lô, dựng cột đèn, làm đường bê-tông. Tuy nhiên, hệ thống hạ tầng tại đây không đồng bộ, không có hệ thống thoát nước, chủ yếu là các tuyến đường nội bộ tạm thời.
Tất cả các mặt bằng này không có bóng dáng một công trình nào của người dân được xây dựng. Thời điểm phóng viên ghi nhận thực tế, cả một quả đồi đang được máy xúc hạ độ cao, các ô tô tải lớn ra vào chở đất rồi đi vào con đường mới được đầu tư dẫn vào hang Con Moong (một di tích quốc gia đặc biệt của Thanh Hóa), khiến người dân lo lắng đường dân sinh bị hư hỏng trong nay mai.
Tại thôn Cẩm Lệ 2, xã Thành Vinh, cả quả đồi bị san phẳng để tạo mặt bằng quanh khu vực hồ Bai Cái
Ngoài 2 địa điểm trên, tại địa bàn các xã của huyện Thạch Thành, Ngọc Lặc, Triệu Sơn cũ... mà phóng viên ghi nhận, nhiều khu đất cũng được san gạt, tạo mặt bằng dân cư giống 2 địa phương trên, rồi phân lô rao bán trong thời gian qua. Điều đáng nói, hầu hết các mặt bằng này đều nằm sâu trong chân đồi, thậm chí hình thành từ việc san gạt đất đồi.
Chưa rõ tính pháp lý
Qua nắm bắt hồ sơ từ chính quyền địa phương, khu đất ở thôn Châu Sơn lúc đầu thuộc sở hữu của gia đình ông S.. Sau đó, khu đất này được ông S. bán lại cho một số cá nhân. Sau khi được cấp sổ, những cá nhân này tiếp tục thực hiện việc tách thửa nhiều lần để hình thành nên các lô đất để rao bán.
Các con đường bê-tông được xây dựng giữa khu đất được chia lô
Theo quy định hiện hành, việc cá nhân, tổ chức phân lô, bán nền với quy mô lớn, mang tính chất chuyên nghiệp bắt buộc phải thành lập doanh nghiệp và lập dự án đầu tư bài bản.
Tuy nhiên, hầu hết các mặt bằng phóng viên ghi nhận từ các địa phương trên đều chưa thấy điều này.
Trao đổi với Báo Người Lao Động về việc san gạt đất đồi, có dấu hiệu của hiện tượng chia lô, bán nền ở thôn Châu Sơn, ông Hồ Hữu Phú, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Bình cho biết đã nắm được thông tin và đã có cho kiểm tra, xác minh và được biết khu đất trước của hộ gia đình ông S. chuyển nhượng cho một số cá nhân khác.
Một khu đất tại xã Hợp Tiến cũng được các cá nhân mua đất của dân, sau đó mở đường phân lô
"Sau đó, các cá nhân này tiếp tục tách thửa, chuyển nhượng hay cho tặng cho các cá nhân khác thì luật không cấm. Việc chia lô, tách thửa là do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai họ làm việc trực tiếp, không qua địa phương nên họ giao dịch như thế nào, chuyển nhượng cho ai xã cũng không rõ"- ông Phú thông tin.
Ông Phú cũng khẳng định tại khu vực khu đất được tách thửa, rao bán không có mặt bằng nào được nhà nước quy hoạch, phê duyệt.
Tại xã Hợp Tiến, khi nói về khu đất ở thôn Lai Triều cũng được san gạt, chia lô giống như một mặt bằng dân cư tại thôn, bà Nguyễn Thị Xuân, Chủ tịch UBND xã khẳng định khu vực này không có mặt bằng khu dân cư nào được phê duyệt. Khi đất có sổ đỏ, việc tách thửa do Văn phòng đăng ký đất đai làm, không thông qua địa phương.
Một thửa đất ở thôn Châu Sơn, xã Thạch Bình được một cá nhân ở tận tỉnh Lạng Sơn về mua lại của dân rồi làm thủ tục tách thửa, sau đó tách thành hàng chục lô rao bán
Tương tự, tại xã Thành Vinh, chính quyền địa phương cũng cho biết một số quả đồi ở thôn Cẩm Lệ 2 được san gạt, chia lô bán nên không phải mặt bằng dân cư được phê duyệt của địa phương. Còn về việc hạ độ cao cả quả đồi, đại diện xã Thành Vinh lý giải là khu đất người dân xin hạ độ cao để làm đất ở và được UBND xã cấp phép cho tận thu khoáng sản (đất) trong quá trình san gạt.
Chính quyền tại các địa phương này cũng nêu thực trạng việc tách thửa của người dân về mặt quy định là không sai, nhưng với quy mô lớn như hiện nay đã ảnh hưởng không nhỏ đến quy hoạch đất đai và tác động tới giá đất tại địa phương. Trong khi, việc tách thửa hiện nay Văn phòng đăng ký đất đai không thông qua địa phương, nên rất khó cho công tác quản lý, nắm bắt biến động về đất đai, dân cư.
Tuấn Minh