Sản phẩm AI then chốt của Microsoft gặp hạn, lượng người dùng kém xa ChatGPT và Gemini

2 giờ trướcBài gốc

Chatbot Copilot đã trở thành trung tâm trong chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) của Microsoft khi mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với OpenAI dần suy giảm. Tuy nhiên, nỗ lực xây dựng Copilot như lựa chọn thay thế cho ChatGPT đang gặp nhiều khó khăn.

Cách định vị thương hiệu rối rắm và vấn đề về khả năng tương tác giữa các sản phẩm khiến người dùng thất vọng, theo một số nhân viên hiện tại và cựu nhân viên từng làm việc với những sản phẩm AI của Microsoft. Chỉ một tỷ lệ nhỏ người đăng ký bộ ứng dụng doanh nghiệp của Microsoft sử dụng Copilot và số những người ưa chuộng Copilot hơn Google Gemini hay chatbot AI khác đã giảm những tháng gần đây, theo dữ liệu mà tờ WSJ xem xét.

Copilot rất quan trọng với Microsoft bởi đây là yếu tố cốt lõi trong nỗ lực của Giám đốc điều hành Satya Nadella nhằm biến Microsoft thành một công ty ưu tiên AI. Điều này tương tự cách ông từng chuyển đổi Microsoft thành công ty ưu tiên điện toán đám mây khoảng một thập kỷ trước.

Copilot là một trong những ưu tiên hàng đầu của Satya Nadella, theo các lãnh đạo đương nhiệm và cựu lãnh đạo công ty.

Copilot đang găp khó khăn dù là một trong những ưu tiên hàng đầu của Satya Nadella - Ảnh: Internet

"Tiếp tục mắc sai lầm cho đến khi làm đúng"

Cổ phiếu Microsoft giảm mạnh sau báo cáo tài chính quý 4/2025 vào tuần trước, do nhà đầu tư lo ngại rằng tăng trưởng của mảng quan trọng nhất là điện toán đám mây Azure đang chậm lại và mảng AI của công ty vẫn phụ thuộc nhiều vào OpenAI khi Copilot chưa chứng minh được hiệu quả.

Cổ phiếu Microsoft giảm gần 3% hôm 3.2 trong bối cảnh nhóm cổ phiếu phần mềm đồng loạt đi xuống, do những lo ngại rằng các công cụ AI có thể khiến các gói đăng ký doanh nghiệp trở nên ít cần thiết hơn.

Satya Nadella viết trong một bài blog hồi tháng 12.2025 rằng ngành AI đã đi qua giai đoạn khám phá ban đầu và đang bước sang thời kỳ mà người ta bắt đầu phân biệt rõ đâu là những màn trình diễn hào nhoáng, đâu là giá trị thực sự.

Dù đang tụt lại trong cuộc đua chatbot, Microsoft vẫn kiếm được hàng chục tỉ USD từ nhu cầu điện toán đám mây do AI thúc đẩy, giúp hãng duy trì vị thế là một trong những công ty giá trị nhất thế giới. Các nhà phân tích cũng cho rằng Microsoft có vị thế thuận lợi để thu hẹp khoảng cách với đối thủ, bởi phần mềm năng suất của hãng đang được hàng trăm triệu người dùng doanh nghiệp sử dụng. Đó là một lượng khách hàng tiềm năng mà Microsoft có thể dễ dàng quảng bá các sản phẩm AI mới.

Chad A. Morganlander, nhà quản lý danh mục cấp cao tại Washington Crossing Advisors - nhà đầu tư vào Microsoft, cho rằng: “Dù Copilot hiện gặp khó khăn, chúng tôi tin rằng họ lượng khách hàng khổng lồ trung thành và sẽ tiếp tục mắc sai lầm cho đến khi làm đúng. Họ có đủ tiền để chạy đường dài”.

Có nhiều phiên bản Copilot khác nhau nhưng lượng người dùng kém xa Gemini và ChatGPT

Microsoft hiện có nhiều phiên bản Copilot khác nhau, được tích hợp vào các ứng dụng và dịch vụ như bộ công cụ năng suất Microsoft 365 (gồm cả PowerPoint) và nền tảng lập trình GitHub. Ngoài ra, Copilot còn có phiên bản dành cho người dùng cá nhân có sẵn trên trình duyệt Edge và ứng dụng của Microsoft.

Các phiên bản Copilot khác nhau được Microsoft chia thành ba nhóm chính: Doanh nghiệp và chuyên gia; lập trình viên và nhân sự CNTT; người dùng phổ thông, do Mustafa Suleyman (Giám đốc điều hành Microsoft AI) phụ trách.

Microsoft tuyển dụng Mustafa Suleyman vào năm 2024 để giám sát các sản phẩm AI hướng tới người tiêu dùng và xây dựng mô hình AI có thể cạnh tranh với OpenAI cùng các đối thủ khác. Đến nay, Microsoft vẫn dựa vào OpenAI cùng Anthropic để vận hành các Copilot khác nhau và khẳng định sẽ sử dụng những mô hình AI tốt nhất hiện có.

Tuần trước, công ty báo cáo đã bán được 15 triệu giấy phép sử dụng Copilot cho khách hàng doanh nghiệp trong mảng Microsoft 365, trên tổng số hơn 450 triệu ghế trả phí của toàn bộ hệ sinh thái này. Cuối năm ngoái, Microsoft cho biết có hơn 150 triệu người dùng Copilot hoạt động hàng tháng trên các nền tảng do công ty trực tiếp vận hành. Trong khi đó, Google Gemini có hơn 650 triệu người dùng hàng tháng, còn ChatGPT có khoảng 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần.

Cửa hàng trong khuôn viên của Microsoft tại thành phố Redmond, bang Washington, Mỹ - Ảnh: Chona Kasinger

Từ tháng 7.2025 đến cuối tháng 1.2026, tỷ lệ người đăng ký trả phí cho Copilot sử dụng chatbot AI này làm lựa chọn chính đã giảm từ 18,8% xuống còn 11,5%, theo khảo sát hơn 150.000 người tại Mỹ của công ty nghiên cứu thị trường Recon Analytics. Trong cùng giai đoạn, tỷ lệ người dùng trả phí chọn Google Gemini làm lựa chọn hàng đầu tăng từ 12,8% lên 15,7%.

Những người được khảo sát cho biết chuyển từ Copilot sang các chatbot AI khác vì chất lượng tốt hơn. Trong đó, một số phàn nàn về trải nghiệm người dùng kém và các giới hạn sử dụng quá chặt chẽ của Copilot. Dữ liệu của Recon Analytics cho thấy những nhân viên được cấp quyền truy cập Copilot, ChatGPT, Gemini có xu hướng chọn chatbot AI của OpenAI và Google nhiều hơn sản phẩm của Microsoft.

Theo một ghi chú gần đây của các nhà phân tích tại Citi Research, một số công ty chỉ sử dụng khoảng 10% tài khoản đăng ký trả phí cho Copilot.

“Các kho dữ liệu trong doanh nghiệp bị chia cắt, thiếu tổ chức và không được kết nối liền mạch với nhau là vấn đề lớn với Copilot”, các nhà phân tích nhận định.

Citi Research là bộ phận nghiên cứu và phân tích của Citigroup - một trong những tập đoàn tài chính và ngân hàng lớn nhất Mỹ.

Jared Spataro, Giám đốc tiếp thị mảng AI cho công việc tại Microsoft, nói lượng người dùng hoạt động hàng ngày của 365 Copilot đã tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ năm trước và đang tăng nhanh hơn các sản phẩm doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái Microsoft 365. Jared Spataro phản bác các kết luận của Citi Research và nói rằng: “Tốc độ tăng trưởng mà chúng tôi đang thấy là điều chưa từng có”, nhưng ông từ chối cung cấp số liệu cụ thể.

Theo những người am hiểu vấn đề, các khảo sát khách hàng do Microsoft thực hiện cho thấy người dùng cảm thấy bối rối trước quá nhiều phiên bản Copilot khác nhau. Một số người dùng từ lâu đã phàn nàn rằng Copilot bị ép buộc xuất hiện ở khắp nơi, từ tài liệu cho tới trình duyệt.

Một vấn đề khác được các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên nêu ra là trải nghiệm thiếu liền mạch giữa các phiên bản Copilot khác nhau, điểm gây khó chịu mà Satya Nadella từng nhiều lần nhắc tới.

Khoảng một năm trước, Satya Nadella đã gửi một email thể hiện sự thất vọng tới Rajesh Jha (phó chủ tịch điều hành phụ trách mảng trải nghiệm và thiết bị) mô tả một sự cố, trong đó yêu cầu phiên bản Copilot doanh nghiệp trên trình duyệt Microsoft Edge hỗ trợ một trang web công khai mà ông đang xem, nhưng Copilot không thể đáp ứng yêu cầu.

Vấn đề mà Satya Nadella nêu ra sau đó đã được giải quyết, nhưng những khó khăn tương tự về khả năng tương tác vẫn tiếp diễn với người dùng.

Mối đe dọa từ Claude Cowork

Những tuần gần đây, tác tử AI mới của Anthropic mang tên Claude Cowork đã nhận được nhiều lời khen nhờ khả năng làm việc trong và xuyên suốt các ứng dụng Microsoft 365 theo cách mà người dùng Copilot vẫn gặp khó khăn. Việc Anthropic tung ra các plugin dành cho Claude Cowork là một trong những yếu tố khiến cổ phiếu phần mềm giảm hôm 3.2.

Các plugin này cho phép Claude Cowork kết nối trực tiếp với các ứng dụng và nguồn dữ liệu công việc như bộ Microsoft 365, tài liệu nội bộ, lịch, email hoặc các công cụ quản lý dự án. Nhờ đó, AI không chỉ trả lời câu hỏi chung chung mà còn có thể hiểu ngữ cảnh công việc, truy cập đúng dữ liệu và thực hiện tác vụ xuyên suốt nhiều ứng dụng, ví dụ tóm tắt tài liệu, soạn thảo nội dung dựa trên file nội bộ, hay phối hợp thông tin giữa các công cụ khác nhau.

Theo một nguồn tin, các lãnh đạo sản phẩm của Microsoft đã thảo luận về Claude Cowork và nội bộ công ty cũng từng phát triển một sản phẩm tương tự.

Jared Spataro nói việc tách biệt giữa 365 Copilot và phiên bản dành cho người tiêu dùng là có chủ đích, nhằm giúp người dùng giữ riêng dữ liệu công việc và thông tin cá nhân.

Một số nhân viên cho rằng sự phân tách về mặt tổ chức giữa nhóm tập trung vào người tiêu dùng của Mustafa Suleyman và các nhóm phát triển Copilot cho doanh nghiệp khiến việc xây dựng một tầm nhìn thống nhất trở nên khó khăn.

Nỗ lực huấn luyện các mô hình AI độc quyền của Microsoft cũng bị cản trở bởi tình trạng thiếu năng lực điện toán, khi công ty phải phân bổ thời gian máy chủ để đảm bảo phục vụ OpenAI và các khách hàng khác của dịch vụ đám mây Azure. Trên nhiều bài kiểm tra chuẩn, mô hình AI độc quyền chủ lực của Microsoft xếp hạng thấp hơn đáng kể so với các đối thủ.

Scott Guthrie, Phó chủ tịch điều hành mảng Cloud và AI của Microsoft, lưu ý rằng nhóm của Mustafa Suleyman chỉ mới được thành lập năm 2024 và quá trình xây dựng hạ tầng đám mây kéo dài là lý do khiến nhóm này thiếu năng lực điện toán cho đến gần đây.

Trong báo cáo tài chính gần nhất, Microsoft cho biết đang phân bổ thêm năng lực điện toán để cải thiện các sản phẩm Copilot khi ngày càng tự tin hơn vào khả năng kiếm tiền từ chúng. Song theo một ghi chú của ngân hàng đầu tư đa quốc gia UBS (Thụy Sĩ), các cổ đông vẫn chưa thực sự tin vào sự đánh đổi này.

Thành công trong nội bộ

Một lĩnh vực mà Microsoft đang thành công trong việc thúc đẩy Copilot là ngay trong chính nội bộ công ty. Satya Nadella đã kêu gọi các lãnh đạo và nhân viên tích cực sử dụng công cụ AI như một phần trong nỗ lực trở thành “doanh nghiệp tiên phong”. Microsoft yêu cầu các nhà quản lý đưa câu hỏi về việc sử dụng AI vào các buổi đánh giá hiệu suất và nhân viên được yêu cầu định lượng mức độ sử dụng các công cụ AI như Copilot trong quy trình làm việc, theo những người am hiểu vấn đề.

Pam Maynard, Giám đốc phụ trách chuyển đổi AI của bộ phận Giải pháp khách hàng và đối tác, nói tỷ lệ áp dụng Copilot trong đội ngũ bán hàng của Microsoft đã tăng từ khoảng 20% lên hơn 70% năm qua, khi ngày càng nhiều nhân viên cảm thấy thoải mái hơn với việc sử dụng AI.

Từng sa thải hơn 15.000 nhân viên trong năm ngoái, Microsoft cũng lập ra chương trình đào tạo chuyên sâu cho các kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế và quản lý sản phẩm nhằm giúp họ làm quen sâu với các công cụ AI mới nhất, với mục tiêu dùng AI để phối hợp làm việc hiệu quả hơn.

Katy George, Phó chủ tịch phụ trách chuyển đổi lực lượng lao động tại Microsoft, cho biết nhóm của bà nhận thấy việc sử dụng AI thường xuyên có mối tương quan với thành công ở các bộ phận như bán hàng.

Tuy nhiên, dù việc nhân viên nội bộ sử dụng AI có thể giúp Microsoft xây dựng một lực lượng lao động am hiểu công nghệ này hơn và cải thiện sản phẩm, công ty vẫn cần nhiều người dùng cá nhân và doanh nghiệp hơn nữa lựa chọn Copilot.

Để đạt được mục tiêu đó, Microsoft đang chi mạnh tay cho quảng bá thương hiệu. Năm 2025, công ty chi khoảng 60 triệu USD cho quảng cáo Copilot trên truyền hình, theo dữ liệu của hãng iSpot. Để so sánh, Microsoft chi chưa đến 1 triệu USD cho mạng xã hội LinkedIn - thương hiệu được quảng cáo nhiều thứ hai của hãng trên TV.

Vào ngày 8.2 tới, Microsoft dự kiến phát sóng một quảng cáo Copilot trong Super Bowl (trận chung kết giải bóng bầu dục nhà nghề Mỹ), lần thứ hai kể từ năm 2024. Một suất quảng cáo 30 giây trong sự kiện này có thể có giá hơn 8 triệu USD.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/san-pham-ai-then-chot-cua-microsoft-gap-han-luong-nguoi-dung-kem-xa-chatgpt-va-gemini-245753.html