Phối cảnh mô phỏng giao thông đường sắt cao tốc.
Dự án tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh đang được các địa phương liên quan khẩn trương chuẩn bị các điều kiện cần thiết, trong đó công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đến tiến độ triển khai.
Theo ông Phạm Đức Thắng, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Quảng Ninh, phía Quảng Ninh dự kiến bố trí hơn 2.500 tỷ đồng để thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với phần tuyến đi qua địa bàn. Việc chủ động nguồn lực lớn nhằm bảo đảm tiến độ thi công, đồng thời hạn chế tối đa các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án.
Tuyến đường sắt cao tốc kết nối Hà Nội – Quảng Ninh có tổng chiều dài khoảng 120km, với tổng mức đầu tư ước tính 147.370 tỷ đồng (tương đương hơn 5 tỷ USD), chưa bao gồm chi phí GPMB khoảng 10.270 tỷ đồng do ngân sách Nhà nước đảm bảo.
Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435mm, điện khí hóa toàn tuyến. Điểm đầu đặt tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, trong khi điểm cuối nằm tại khu công viên công cộng thuộc phường Tuần Châu, đối diện Khu đô thị Vinhomes Hạ Long Xanh.
Toàn tuyến đi qua nhiều địa phương trọng điểm, trong đó đoạn qua Hà Nội dài khoảng 16km, Bắc Ninh khoảng 32km, Hải Phòng khoảng 33km và riêng Quảng Ninh dài hơn 39km. Tuyến kết nối các khu vực như Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu.
Đáng chú ý, phần lớn tuyến được xây dựng dưới dạng cầu cạn, cầu vượt sông và cầu vượt giao cắt, với tổng chiều dài lên tới khoảng 116km; chỉ khoảng 4km đi trên nền đất. Dự án cần xây dựng hơn 3.400 trụ cầu, riêng Quảng Ninh chiếm khoảng 1.108 trụ – khối lượng lớn nhất trong các địa phương.
Trên toàn tuyến sẽ bố trí 5 nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh; trong đó depot được đặt tại ga Hạ Long Xanh (phường Tuần Châu).
Tốc độ thiết kế tối đa đạt 350 km/h trên tuyến chính, trong khi đoạn qua khu vực nội đô Hà Nội được điều chỉnh xuống 120 km/h nhằm phù hợp với điều kiện khai thác đô thị.
Theo kế hoạch, sau khi hoàn thành vào năm 2028, thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Hạ Long sẽ rút ngắn xuống còn khoảng 30 phút, với tần suất khai thác dự kiến 30 phút/chuyến. Sản lượng vận chuyển ước đạt hơn 2 triệu lượt hành khách/năm vào năm 2028 và có thể vượt 15 triệu lượt vào năm 2050.
Dự án được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong phát triển hạ tầng giao thông vùng Bắc Bộ, đồng thời mở rộng dư địa tăng trưởng cho Quảng Ninh trong các lĩnh vực du lịch, dịch vụ và logistics.
Dự kiến, lễ khởi công dự án dự kiến diễn ra vào ngày 12/4/2026 tại khu vực quy hoạch ga Hạ Long Xanh (phường Tuần Châu). Đây được xem là dấu mốc quan trọng, khởi đầu cho một công trình hạ tầng quy mô lớn, có tính liên kết vùng và động lực phát triển trong giai đoạn tới.
Trang Vân