Hàng loạt gia đình đã xây nhà, ổn định cuộc sống tại Khu tái định cư Lộc An-Bình Sơn (thành phố Đồng Nai). (Ảnh: Công Phong/TTXVN)
Xác định hạ tầng là then chốt để thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển, Đồng Nai đang tăng tốc xây dựng hàng chục khu tái định cư, đảm bảo chỗ ở cho người dân khi thu hồi đất triển khai loạt dự án hạ tầng trọng điểm giai đoạn 2026-2030.
Sẵn sàng chỗ ở cho người dân
Xã Xuân Quế, thành phố Đồng Nai là địa phương giáp ranh sân bay Long Thành; hiện trên địa bàn xã đang triển khai nhiều dự án lớn như: đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh, đường 770B, đường 769E, khu công nghiệp Xuân Quế-Sông Nhạn giai đoạn 1.
Để triển khai dự án đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh và Khu công nghiệp Xuân Quế-Sông Nhạn, xã Xuân Quế cần thu hồi gần 1.030 ha đất. Hầu hết đất trong phạm vi dự án là đất cao su, đất công; chỉ có khoảng 250 hộ bị thu hồi đất, trong đó có khoảng 20 hộ cần tái định cư. Các dự án còn lại đều đi qua khu vực đông dân cư, số hộ bị ảnh hưởng rất lớn, dự kiến có hàng trăm hộ cần bố trí tái định cư.
Ông Lê Văn Bình, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Xuân Quế, cho biết xã Xuân Quế đã có kế hoạch bố trí chỗ ở cho các hộ di dời phục vụ đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh và Khu công nghiệp Xuân Quế-Sông Nhạn tại Khu tái định cư Nhân Nghĩa.
Riêng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, đường 770B, đường 769E, ngành chức năng đang thực hiện các thủ tục để thu hồi đất trước dự báo nhu cầu tái định cư rất lớn. Nhằm đảm bảo chỗ ở cho người dân, xã Xuân Quế đã quy hoạch 1 khu tái định cư diện tích 25 ha với hơn 900 lô đất và đầy đủ hệ thống hạ tầng. Hiện các đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để sớm xây dựng khu tái định cư.
Khu vực xây dựng Khu công nghiệp Xuân Quế-Sông Nhạn giai đoạn 1 (diện tích 1.000 ha), xã Xuân Quế, thành phố Đồng Nai. (Ảnh: Công Phong/TTXVN)
Theo ông Lê Văn Bình, thực tế cho thấy quá trình thu hồi đất phục vụ dự án hầu hết người dân đều đồng thuận bàn giao mặt bằng nhưng do thiếu đất tái định cư nên người dân chậm di dời. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng, người dân gặp khó khăn trong vấn đề an cư. Việc sớm quy hoạch, xây dựng khu tái định cư đảm bảo người dân được bố trí chỗ ở ngay khi họ nhường đất phục vụ dự án.
Dự án đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua xã Bình Minh, thành phố Đồng Nai dài hơn 3 km; địa phương phải thu hồi 22 ha đất phục vụ dự án. Do dự án đi qua khu vực thưa dân cư nên số hộ bị thu hồi đất không nhiều. Trên địa bàn xã Bình Minh hiện có Khu tái định cư Bình Minh đã được xây dựng, còn trống hơn 100 lô đất, đảm bảo đáp ứng đủ chỗ ở cho người dân vùng dự án.
Ông Trần Đức Hòa, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Bình Minh cho biết, xã Bình Minh sẽ thu hồi nhiều diện tích đất do hàng trăm hộ đang sử dụng để xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam và triển khai các dự án phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương.
Xác định tái định cư phải đi trước một bước nên xã đã quy hoạch 2 khu tái định cư với diện tích gần 64 ha. Trong đó 1 khu diện tích gần 4 ha đã có chủ trương đầu tư, đang triển khai các bước thu hồi đất để khởi công.
Đảm bảo hạ tầng đồng bộ tại khu tái định cư
Khu tái định cư Long Đức (thành phố Đồng Nai). (Ảnh: Công Phong/TTXVN)
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thành phố Đồng Nai, hiện Đồng Nai đã có chủ trương triển khai nhiều dự án hạ tầng giao thông lớn kết nối sân bay Long Thành, Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời kết nối liên vùng, quốc gia như: Đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh, đường kết nối từ phường Bình Phước đến đường Vành đai 4, cầu Cát Lái, cầu Long Hưng, đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, đường sắt từ thành phố Hồ Chí Minh đến sân bay Long Thành; mở rộng, xây mới hàng loạt tuyến đường tỉnh.
Trong số đó, đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua Đồng Nai dài hơn 46 km, dự kiến tháng 6/2026 khởi công. Để triển khai dự án, Đồng Nai cần thu hồi hơn 440 ha đất trên địa bàn 9 xã, phường, dự kiến có hơn 1.100 hộ cần bố trí tái định cư.
Thời gian qua, các đơn vị đã rà soát và dự kiến bố trí chỗ ở cho các hộ di dời phục vụ đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh tại 8 khu tái định cư. Hiện hầu hết 8 khu tái định cư đã được xây dựng, cơ bản đáp ứng yêu cầu chỗ ở cho người dân vùng dự án.
Theo Ủy ban Nhân dân thành phố Đồng Nai, giai đoạn 2026-2030, Đồng Nai dự kiến triển khai gần 750 dự án nên cần hơn 47.000 lô đất tái định cư; địa phương sẽ xây dựng hơn 70 khu tái định cư để bố trí chỗ ở cho người dân vùng dự án.
Khu tái định cư Lộc An-Bình Sơn (thành phố Đồng Nai). (Ảnh: Công Phong/TTXVN)
Ủy ban Nhân dân thành phố Đồng Nai cho rằng, thời gian gần đây, vấn đề tái định cư tại Đồng Nai có nhiều chuyển biến tích cực, các địa phương sớm quy hoạch và xây dựng khu tái định cư.
Tuy nhiên, việc đầu tư, hoàn thiện cơ sở hạ tầng các khu tái định cư tại một số địa phương còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế và điều kiện tái định cư theo quy định pháp luật và Nghị quyết của Thành ủy thành phố Đồng Nai (bố trí tái định cư phải đồng thời với việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư). Ngoài ra, một bộ phận người dân có đất bị thu hồi không đủ điều kiện để được bố trí tái định cư nhưng chưa được sắp xếp chỗ ở phù hợp, đời sống và sinh hoạt gặp nhiều khó khăn.
Để đẩy nhanh tiến độ dự án, đảm bảo cuộc sống người dân, Ủy ban Nhân dân thành phố Đồng Nai yêu cầu các địa phương ưu tiên xây dựng trước các khu tái định cư trong quá trình triển khai dự án; khu tái định cư phải được đầu tư đồng bộ về kết cấu hạ tầng, đảm bảo có đủ điện, nước, giao thông, cây xanh, cảnh quan môi trường để người dân có nơi ở tốt hơn hoặc ít nhất phải bằng nơi ở cũ.
Bên cạnh đó, quy hoạch phân lô chi tiết các khu tái định cư phải đa dạng, nhiều loại diện tích khác nhau nhằm bố trí đất ở phù hợp với diện tích đất thu hồi, khả năng tài chính của từng gia đình được bố trí tái định cư.
Ngoài ra, các địa phương cần sớm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các khu tái định cư; có giải pháp hỗ trợ chỗ ở cho những trường hợp phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện cấp đất tái định cư./.
(TTXVN/Vietnam+)