Sáng kiến chung 5 điểm của Trung Quốc và Pakistan về xung đột Trung Đông

6 giờ trướcBài gốc

5 đề xuất chung

Trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh vừa qua giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar, hai bên đã thống nhất đưa ra 5 đề xuất trọng tâm nhằm hướng tới hạ nhiệt căng thẳng và khôi phục ổn định tại khu vực Vịnh Ba Tư và Trung Đông.

Theo nội dung được công bố, các đề xuất bao gồm: kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch; thúc đẩy khởi động các cuộc đàm phán hòa bình trong thời gian sớm nhất; bảo đảm an toàn cho dân thường và các mục tiêu phi quân sự; duy trì an ninh hàng hải, đặc biệt tại eo biển Hormuz; đồng thời bảo vệ vai trò trung tâm của Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế trong giải quyết tranh chấp.

Đây được xem là bộ nguyên tắc tương đối toàn diện, vừa mang tính cấp bách nhằm ngăn chặn xung đột leo thang, vừa đặt nền tảng cho tiến trình hòa giải lâu dài. Điểm đáng chú ý là các đề xuất không chỉ dừng ở lời kêu gọi chung mà còn đề cập cụ thể tới các lĩnh vực nhạy cảm như cơ sở hạ tầng năng lượng, hệ thống điện, nhà máy khử muối và các cơ sở hạt nhân dân sự.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar tại thủ đô Bắc Kinh ngày 31/3. Ảnh: Tân Hoa Xã

Phát biểu tại cuộc gặp, ông Vương Nghị nhấn mạnh, Pakistan đã thể hiện tinh thần trách nhiệm khi nhanh chóng trao đổi với Trung Quốc ngay sau Hội nghị Ngoại trưởng bốn bên tại Islamabad, Pakistan. Theo ông, những nỗ lực trung gian của Islamabad cho thấy cam kết rõ ràng đối với hòa bình khu vực và toàn cầu, đồng thời góp phần tạo ra động lực tích cực cho các tiến trình ngoại giao đa phương.

Ngoại trưởng Vương Nghị cũng khẳng định, Trung Quốc ủng hộ Pakistan đóng vai trò tích cực trong việc giảm căng thẳng và thúc đẩy đối thoại. “Quá trình này sẽ không dễ dàng, nhưng phù hợp với lợi ích chung của tất cả các bên,” ông Vương Nghị nhấn mạnh; đồng thời đề cao việc tăng cường phối hợp chiến lược giữa hai nước như một yếu tố quan trọng trong xử lý các vấn đề quốc tế phức tạp.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết, hai bên sẽ tiếp tục duy trì liên lạc chặt chẽ về tình hình Iran và các vấn đề khu vực, cùng thúc đẩy lập trường công bằng, kêu gọi hòa bình và đóng góp vào nỗ lực chấm dứt xung đột.

Một trong những nội dung nổi bật của đề xuất là vấn đề bảo đảm an toàn hàng hải. Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, hiện được xem là điểm nghẽn chiến lược. Trung Quốc và Pakistan kêu gọi các bên liên quan bảo đảm an toàn cho tàu thuyền và thủy thủ đoàn, đồng thời nhanh chóng khôi phục hoạt động vận tải dân sự và thương mại bình thường.

Phối hợp chiến lược Trung Quốc - Pakistan

Chuyến thăm Bắc Kinh của ông Ishaq Dar đánh dấu lần thứ hai trong năm ông đến Trung Quốc, phản ánh tần suất trao đổi cấp cao ngày càng gia tăng giữa hai nước. Đáng chú ý, chuyến công du vẫn được thực hiện theo kế hoạch dù ông gặp chấn thương nhẹ, điều được phía Pakistan nhấn mạnh như minh chứng cho tầm quan trọng đặc biệt của quan hệ song phương.

Theo các chuyên gia, quan hệ Trung Quốc - Pakistan hiện không chỉ dừng ở hợp tác song phương truyền thống mà đã mở rộng sang phối hợp chiến lược trong các vấn đề khu vực và toàn cầu. Việc hai nước cùng đưa ra sáng kiến về Trung Đông cho thấy mức độ đồng thuận cao trong cách tiếp cận các vấn đề an ninh quốc tế.

Giới phân tích nhận định rằng, Pakistan đang nổi lên như một nhân tố trung gian tiềm năng trong các nỗ lực hòa giải tại Trung Đông. Việc Islamabad tổ chức cuộc họp ngoại trưởng bốn bên với sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Ảrập Xêút trước đó được xem là bước đi nhằm tạo nền tảng cho đối thoại rộng hơn.

Một số đánh giá quốc tế cho rằng, Pakistan có thể đóng vai trò cầu nối trong các kênh tiếp xúc giữa Mỹ và Iran - hai bên đang có nhiều bất đồng sâu sắc. Khả năng Islamabad trở thành địa điểm tổ chức các cuộc đàm phán trong tương lai cũng được nhắc tới, dù còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố chính trị và an ninh.

Hai chuyên gia người Trung Quốc Zhu Yongbiao và Ding Long nhận định, đề xuất 5 điểm không chỉ phản ánh sự đồng thuận giữa Trung Quốc và Pakistan mà còn thể hiện cách tiếp cận mang tính xây dựng, nhấn mạnh giải pháp ngoại giao và luật pháp quốc tế. Điều này phù hợp với xu hướng chung của cộng đồng quốc tế trong việc tìm kiếm các giải pháp hòa bình cho các điểm nóng. Đồng thời, việc duy trì trao đổi cấp cao thường xuyên giúp hai nước nâng cao hiệu quả phối hợp, tăng cường lòng tin chiến lược và tạo điều kiện để xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh. Đây được xem là yếu tố quan trọng trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp.

Yêu cầu cấp thiết về lối thoát ngoại giao

Các đề xuất của Trung Quốc và Pakistan được đưa ra trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, với nguy cơ lan rộng xung đột và tác động sâu rộng đến kinh tế toàn cầu. Cuộc khủng hoảng kéo dài đã gây thiệt hại lớn về nhân mạng, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và gia tăng áp lực lên các nền kinh tế.

Trong khi đó, chính sách của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump được đánh giá là có những tín hiệu chưa nhất quán: vừa đề cập khả năng đàm phán với Iran, vừa để ngỏ phương án gia tăng sức ép quân sự. Điều này khiến môi trường an ninh khu vực trở nên khó dự đoán hơn.

Phía Iran nhiều lần phủ nhận việc đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Washington, đồng thời tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm đáp trả các mối đe dọa. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran được cho là đã tiến hành nhiều đợt tấn công trong khu vực, làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp và lan rộng xung đột. Đặc biệt, khu vực eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng với rủi ro cao đối với an ninh hàng hải. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo hệ lụy đối với tăng trưởng kinh tế thế giới.

Theo các chuyên gia, Trung Đông hiện đang đứng trước “ngã ba đường” giữa leo thang xung đột và cơ hội đối thoại. Trong bối cảnh đó, các sáng kiến ngoại giao như đề xuất 5 điểm của Trung Quốc và Pakistan có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo ra “không gian đàm phán”, giúp các bên giảm căng thẳng và tìm kiếm giải pháp lâu dài. Song, nhiều ý kiến cũng cho rằng để đạt được hòa bình bền vững, các bên liên quan cần thể hiện thiện chí chính trị rõ ràng hơn, đồng thời chấp nhận những thỏa hiệp cần thiết. Giải pháp quân sự khó có thể mang lại ổn định lâu dài, trong khi đối thoại và hợp tác vẫn là con đường khả thi nhất.

Sáng kiến chung của Trung Quốc và Pakistan phản ánh xu hướng gia tăng vai trò của các nước ngoài khu vực truyền thống trong việc tham gia giải quyết các vấn đề Trung Đông. Điều này mở ra khả năng hình thành các cơ chế hợp tác đa phương mới, song cũng đặt ra thách thức trong việc cân bằng lợi ích giữa các bên.

Dù còn nhiều khó khăn phía trước, việc đưa ra một khuôn khổ đề xuất cụ thể được xem là bước đi tích cực, góp phần định hướng cho các nỗ lực hòa giải trong thời gian tới, đồng thời tạo thêm kỳ vọng về khả năng kiểm soát xung đột và tiến tới ổn định lâu dài tại khu vực chiến lược này.

Như Ý

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/sang-kien-chung-5-diem-cua-trung-quoc-va-pakistan-ve-xung-dot-trung-dong-10412009.html