Các nhà nghiên cứu tại Bangladesh sử dụng lưới để bắt dơi nhằm thu thập mẫu phục vụ nghiên cứu virus Nipah trong tự nhiên. Ảnh: Reuters.
Sau khi xuất hiện thông tin có ít nhất 2 ca nhiễm virus Nipah đã được xác nhận tại bang Tây Bengal, Ấn Độ, trong tuần qua, tâm lý lo lắng tăng cao được ghi nhận tại Trung Quốc.
Dù các chuyên gia y tế công cộng tại Trung Quốc đánh giá rằng nguy cơ virus lây lan diện rộng là khá thấp, mạng xã hội Trung Quốc vẫn chứng kiến làn sóng lo ngại gia tăng về loại virus nguy hiểm này, đặt trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Nguyên đán đang đến gần.
Tại Trung Quốc, Tết Nguyên đán là giai đoạn người dân di chuyển nhiều nhất trong năm. Theo SCMP, các cuộc thảo luận trực tuyến về virus Nipah đang tăng mạnh trên mạng xã hội xứ tỷ dân, nhiều người vẫn còn bị ám ảnh vì những đợt phong tỏa trong thời kỳ bùng phát dịch Covid-19.
“Nghĩ mà thấy sợ, nhất là khi Tết đang đến gần. Tôi không muốn phải trải qua thêm những đợt phong tỏa cách ly nào nữa”, một người dùng mạng xã hội viết.
Trang thông tin tài chính Yicai China cho biết Trung Quốc hiện đã đưa virus Nipah vào danh sách các bệnh truyền nhiễm cần theo dõi, sau khi Ấn Độ ghi nhận ổ dịch mới. Theo The Independent, hồi giữa năm 2025, Ấn Độ từng ghi nhận đợt bùng phát ở bang Kerala với 4 ca nhiễm.
Các cơ quan y tế và chuyên gia virus học tại Trung Quốc nhận định đặc tính của virus Nipah khiến khả năng dịch bệnh này bùng phát trên diện rộng là không cao.
Dù tỷ lệ tử vong ở những ca bệnh nhiễm virus này có thể lên tới 75%, nhưng khả năng lây lan của nó thấp hơn nhiều so với các bệnh lây qua đường hô hấp.
Trong thông báo gần đây, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC Trung Quốc) kêu gọi “tăng cường cảnh giác” với các bệnh truyền nhiễm trong mùa du lịch, trong đó có cảnh báo nguy cơ từ bệnh sốt rét, sốt xuất huyết, chikungunya và sốt Lassa. Tuy nhiên, virus Nipah không được nhắc đến trong thông báo.
Virus Nipah lần đầu được phát hiện tại Đông Nam Á sau các đợt bùng phát ở Malaysia và Singapore giai đoạn 1998-1999, chủ yếu liên quan đến công nhân trang trại nuôi lợn và những người tiếp xúc gần với gia súc.
Theo Trung tâm Bảo vệ Sức khỏe Hong Kong (Trung Quốc), virus Nipah có thể lây nhiễm cho nhiều loài động vật như lợn, ngựa, dê, cừu, mèo và chó.
Các đợt bùng phát virus Nipah thường có liên quan đến loài dơi ăn quả phân bố rộng khắp châu Á. Trong ảnh, đàn dơi treo mình trên một thân cây tại bang Kerala, Ấn Độ. Ảnh: Reuters.
Từ đầu thế kỷ 21, các đợt bùng phát virus Nipah ở người đã được ghi nhận tại Ấn Độ và Bangladesh, dịch bệnh thường xảy ra trong khoảng từ tháng 12 đến tháng 4.
Phần lớn các ca bệnh tại Ấn Độ và Bangladesh có liên quan đến việc tiêu thụ nhựa chà là tươi đã bị dơi làm nhiễm khuẩn. Dơi là vật chủ tự nhiên của virus Nipah, dơi mang virus có thể làm nhiễm khuẩn nhựa cây đang trong quá trình thu hoạch.
Virus Nipah có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc dịch cơ thể hoặc chất thải của người mắc bệnh, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm trong bệnh viện hoặc trong phạm vi gia đình.
Nipah gây ra nhiều triệu chứng, từ nhẹ cho đến suy hô hấp nặng và viêm não. Viêm não là biến chứng nguy hiểm nhất, có thể dẫn đến rối loạn ý thức, co giật, hôn mê và tử vong. Hiện chưa có thuốc điều trị hay vaccine đặc hiệu đối với loại virus này.
Trước diễn biến dịch tại Ấn Độ, nhiều quốc gia châu Á đang siết chặt kiểm soát y tế. Thái Lan đã tăng cường sàng lọc tại các sân bay đối với hành khách đến từ bang Tây Bengal (Ấn Độ). Trong khi đó, Hàn Quốc đã xếp Nipah vào nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cao nhất, yêu cầu báo cáo và cách ly ngay lập tức nếu phát hiện trường hợp nghi nhiễm.
An Hòa