'Sát thủ thầm lặng' trở lại: Vì sao Nam Á, Đông Nam Á khổ sở?

một giờ trướcBài gốc

Một buổi sáng oi bức ở Manila (thủ đô Philippines), Gavianne Sommer Viar vặn chiếc quạt cầm tay lên hết cỡ khi đang ngồi nghe giảng ở lớp đại học. Chiếc điều hòa quá yếu để làm mát cho 40 người bên trong.

"Cảm giác như thể tôi hấp thụ hơi nóng vào mình hơn là tiếp thu những gì giáo sư đang giảng", Viar, nữ sinh viên 21 tuổi, chia sẻ với The New York Times.

Trên khắp Nam và Đông Nam Á, một đợt nắng nóng gay gắt đang diễn ra cùng lúc với tình trạng thiếu hụt năng lượng liên quan đến xung đột ở Iran. Nhiệt độ tăng cao suốt tháng 4 và có những ngày vượt mức 38 độ C, khiến hàng triệu người phải vật lộn để giữ mát khi nguồn điện bị hạn chế.

Nhưng điều hòa không khí, loại phương tiện phổ biến để giảm bớt cái nóng như thiêu đốt và độ ẩm ngột ngạt của khu vực này, lại trở nên hạn chế và ngày càng đắt đỏ.

Khủng hoảng vì thiếu điện

Nam Á và Đông Nam Á phụ thuộc rất nhiều vào dầu khí nhập khẩu từ Trung Đông. Khoảng 80% lượng dầu thường đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển đến châu Á.

Nhưng các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình trong khu vực đặc biệt dễ bị tổn thương trước những biến động giá cả và gián đoạn nguồn cung, với nguồn lực ít hơn để giảm thiểu tác động so với các nền kinh tế giàu có hơn như Nhật Bản hay Hàn Quốc.

Tình trạng thiếu điện giữa nắng nóng khiến nhiều người phải vật lộn để vượt qua. Ảnh: Reuters.

Vì vậy, khi Iran và Mỹ tiếp tục phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng, các chính phủ từ Bangladesh đến Philippines phải chuyển sang các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu và hạn chế sử dụng điện, trong khi nhu cầu sử dụng điều hòa không khí lại tăng vọt.

Chính quyền đã yêu cầu các văn phòng, nhà ở và trường học tắt điều hòa hoặc đặt nhiệt độ điều hòa không thấp dưới 24 độ C. Ở một số nơi, các biện pháp còn được thực hiện nghiêm ngặt hơn.

Các công chức ở Malaysia được khuyến cáo nên mặc quần áo làm từ chất liệu mỏng nhẹ, trong khi chính phủ Indonesia, Pakistan và Sri Lanka đã tuyên bố áp dụng tuần làm việc 4 ngày cho khu vực công. Tại Sri Lanka và Bangladesh, một số trường đại học phải đóng cửa một phần. Các khu vực nông thôn ở Bangladesh bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất điện đột xuất kéo dài hơn 10 giờ mỗi ngày.

Trước những hạn chế, người dân đang cố gắng thích nghi theo cách tốt nhất có thể.

Viar cho biết trường đại học của cô ở Manila đã nới lỏng quy định về trang phục vào tháng 3, cho phép sinh viên thay đồng phục bằng áo ba lỗ và quần short. Những chiếc quạt điện mini như cô mang theo đã trở thành một phần không chính thức của "đồng phục".

"Giờ thì nó gần như là một thứ bắt buộc rồi. Nhưng đôi khi trời nóng đến nỗi luồng gió từ quạt như máy sấy tóc vậy", cô than thở.

Tại Hạ viện Philippines, những chiếc quạt công nghiệp giờ đây được lắp đặt dọc sảnh và hành lang, nơi trước đây từng là vị trí đặt máy điều hòa. Một số nghị sĩ đã bỏ áo vest để mặc áo phông và áo barong tay ngắn - một loại áo truyền thống mỏng nhẹ.

"Nếu trời nóng hơn nữa, tôi nghĩ việc kinh doanh sẽ không dễ dàng", dân biểu Terry Ridon nói.

Khoảng 5 triệu người đã tham gia lễ hội té nước Songkran (Bangkok, Thái Lan) hồi tháng 4 vừa qua. Ảnh: Reuters.

Tại Bangkok, thủ đô của Thái Lan, gia đình của Paipannee Chartsampan phải tắm thường xuyên để hạ nhiệt, khiến cô lo lắng về hóa đơn tiền nước tăng cao. Cô cho biết vì nhà không có điều hòa, họ phải dùng quạt nước có chứa đá.

Tại các thành phố nhiệt đới như Bangkok, Manila và Singapore, trung tâm thương mại và quán cà phê vẫn là một trong số ít những không gian công cộng luôn được làm mát.

Suwannee Jonyanata cho biết nhà cô ở Bangkok có điều hòa, nhưng cô vẫn tìm cách giải nhiệt buổi chiều bằng cách đến trung tâm thương mại. Cô mang theo một chiếc quạt mini và một loại thuốc mỡ truyền thống thường dùng để thoa lên da giúp cảm thấy mát mẻ hơn.

"Trời nóng kinh khủng. Cảm giác như Mặt Trời đang hoạt động hết công suất vậy", Suwannee Jonyanata thốt lên.

Thành phố đã phải mở hơn 200 trung tâm làm mát.

Do tình trạng thiếu hụt năng lượng, lễ hội năm mới Songkran của Thái Lan năm nay mang một ý nghĩa đặc biệt hơn. Khoảng 5 triệu người đã tham gia lễ hội té nước trên đường phố Bangkok vào đầu tháng 4, trang bị súng nước, vòi phun nước và xô nước đá - gần gấp đôi so với năm ngoái, chính quyền cho biết.

Mối đe dọa từ "sát thủ thầm lặng"

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nhiệt độ quá cao có thể gây say nắng, dẫn đến tử vong, và làm trầm trọng thêm các bệnh tim mạch và hô hấp. Độ ẩm cao có thể làm tăng thêm mối nguy hiểm khi hạn chế khả năng tự làm mát của cơ thể thông qua mồ hôi.

Các nhà khoa học từ lâu đã cảnh báo về "giới hạn trên" của khả năng sống sót của con người, đạt được khi nhiệt độ và độ ẩm kết hợp tạo ra cái gọi là "nhiệt độ bầu ướt" (wet-bulb temperature).

Các nghiên cứu cho thấy rằng nếu không cắt giảm mạnh lượng khí thải, một số khu vực ở châu Á và vùng Vịnh Ba Tư có thể thường xuyên phải đối mặt với điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt như vậy vào cuối thế kỷ này. Gần 2 tỷ người có thể phải chịu đựng nhiệt độ mà cơ thể không thể chịu đựng được trong thời gian dài, với số ca tử vong do nắng nóng có thể sánh ngang với số ca tử vong do các bệnh nguy hiểm.

Nhu cầu về điều hòa được dự báo tăng mạnh trong những năm tới khi nhiệt độ liên tục đạt kỷ lục trong mùa hè. Ảnh: r/UrbanHell/Reddit.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, khi nhiệt độ tăng cao, nhu cầu về điều hòa không khí tại khu vực Đông Nam Á dự kiến tăng mạnh trong những năm tới, với số lượng thiết bị dự kiến đạt 186 triệu chiếc vào năm 2035, gấp 5 lần so với năm 2023.

Tại Dhaka (Bangladesh), Kamrul Hasan Tamim cho biết cách duy nhất để anh thoát khỏi cái nóng là đến quán cà phê có máy lạnh, nơi anh làm việc. Chuyện đi lại hàng ngày trên xe buýt đông đúc không có máy lạnh gần như không thể chịu đựng được.

Kamrul cho biết thời gian gần đây, nhiều khách nán lại cửa hàng và ngồi lâu hơn so với trước khi đợt nắng nóng nhất năm của khu vực bắt đầu vào tháng 4.

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng, chính phủ Bangladesh đã cắt điện ở một số khu vực.

Alamgir Hossain, người làm nghề đạp xe kéo ở Dhaka hơn 20 năm, phải gắng sức chở khách dưới cái nắng gay gắt. Gần đây, ông ngủ được rất ít trong gara mà ông dùng chung với các đồng nghiệp. Quạt trần hầu như không thể thông gió cho căn nhà lợp tôn và tre này.

"Quạt không đủ để làm mát vào ban đêm. Nhưng chúng tôi không còn cách nào khác", Alamgir (43 tuổi) nói.

Meynard Alvarez, nhà phân tích bảo hiểm ở Philippines, cho biết ông và vợ đã mua điều hòa nhiệt độ, nhưng là sau khi lắp đặt các tấm pin mặt trời trên mái nhà để bù đắp chi phí điện năng ngày càng tăng.

"Trước khi có năng lượng mặt trời, tất cả cửa sổ nhà chúng tôi đều mở và chúng tôi chỉ dám dùng quạt điện", ông nói.

Alvarez, người làm việc tại nhà, cho biết hai vợ chồng có thể sử dụng điều hòa cả ngày khi có điện mặt trời. "Chúng tôi luôn ở trong nhà nếu không có việc vặt hoặc chuyện khẩn cấp. Trời quá nóng".

Đinh Phạm

Nguồn Znews : https://znews.vn/sat-thu-tham-lang-tro-lai-vi-sao-nam-a-dong-nam-a-kho-so-post1650948.html