'Sát thủ vô hình' đánh cắp tuổi thọ nam giới

3 giờ trướcBài gốc

Các nghiên cứu cho thấy nhiều thói quen thường ngày như thức khuya, ngồi quá lâu, ít chia sẻ cảm xúc hay duy trì lối sống thiếu lành mạnh có thể đẩy cơ thể vào trạng thái lão hóa sớm và gia tăng nguy cơ tử vong.

Nhiều thói quen được xem như “chuyện bình thường của đàn ông” lại đang âm thầm lấy đi sức khỏe và tuổi thọ mỗi ngày. Những tác động này không chỉ là lời cảnh báo mang tính cảm tính mà đã được chứng minh bằng nhiều nghiên cứu khoa học.

Thức khuya: Đánh đổi sức khỏe để lấy vài giờ tỉnh táo

Trong thời đại công nghệ, không ít người coi việc thức khuya là cách kéo dài thời gian làm việc hoặc giải trí. Tuy nhiên, ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính vào ban đêm không chỉ khiến não bộ tỉnh táo hơn mà còn làm đảo lộn đồng hồ sinh học của cơ thể.

Các chuyên gia cho biết quá trình sản sinh testosterone ở nam giới đạt đỉnh trong khoảng từ 23h đến 2h sáng. Việc thường xuyên thức khuya có thể khiến nồng độ hormone này giảm từ 15-20%, kéo theo hàng loạt hệ lụy như suy giảm năng lượng, giảm ham muốn tình dục, mất khối cơ và tâm trạng uể oải.

Ảnh minh họa

Không chỉ ảnh hưởng đến nội tiết tố, thức khuya còn tạo áp lực lớn cho hệ tim mạch. Thay vì được nghỉ ngơi và phục hồi vào ban đêm, tim vẫn phải hoạt động trong trạng thái căng thẳng do hệ thần kinh giao cảm liên tục bị kích thích. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người thức khuya trên ba lần mỗi tuần có nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành cao hơn khoảng 30% so với người duy trì giờ giấc ngủ ổn định.

Đáng chú ý, nghiên cứu đăng trên Science Translational Medicine cho thấy nam giới làm việc ca đêm có nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa cao hơn đáng kể. Hệ quả là mỡ bụng tích tụ nhanh hơn, huyết áp và đường huyết khó kiểm soát hơn, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính trong tương lai.

Kìm nén cảm xúc: Sát thủ thầm lặng của sức khỏe nam giới

Quan niệm "đàn ông không được yếu đuối" đã tồn tại trong xã hội nhiều thế hệ. Tuy nhiên, việc liên tục che giấu cảm xúc và từ chối tìm kiếm sự hỗ trợ tâm lý đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn đối với sức khỏe hiện đại.

Khảo sát của Hiệp hội Y khoa Trung Quốc cho thấy tỷ lệ nam giới tìm kiếm hỗ trợ y tế vì trầm cảm hoặc lo âu chỉ bằng chưa tới một phần ba so với nữ giới. Những cảm xúc bị dồn nén không biến mất mà tiếp tục tích tụ, khiến nồng độ cortisol - hormone căng thẳng tăng cao kéo dài.

Khi cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài, lớp nội mô mạch máu sẽ bị tổn thương, quá trình xơ vữa động mạch diễn ra nhanh hơn và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cũng tăng lên. Các nghiên cứu cho thấy căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch vành tới 37%, đồng thời làm tăng 28% nguy cơ rối loạn cương dương.

Không chỉ dừng lại ở sức khỏe thể chất, những áp lực tâm lý không được giải tỏa còn có thể gây rối loạn huyết áp, ảnh hưởng hệ tiêu hóa, làm suy giảm miễn dịch và kéo theo nhiều bất thường khác trong cơ thể. Những lo lắng bị giữ kín cuối cùng thường xuất hiện dưới dạng các chỉ số sức khỏe đáng báo động.

Ăn uống thất thường và nguy cơ bệnh gút ngày càng trẻ hóa

Một bữa sáng vội vàng, bữa trưa qua loa bằng đồ ăn nhanh và bữa tối thịnh soạn để "bù lại" là thực trạng phổ biến của nhiều người. Chính kiểu ăn uống thiếu điều độ này đang góp phần làm gia tăng một căn bệnh vốn được xem là "đặc sản" của nam giới: bệnh gút.

Dữ liệu thống kê cho thấy tỷ lệ nam giới mắc gút cao gấp nhiều lần phụ nữ. Ngoài yếu tố nội tiết khiến việc đào thải axit uric kém hiệu quả hơn, lối sống đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Ảnh minh họa

Rượu bia, đặc biệt là bia, có thể kích thích cơ thể sản sinh nhiều axit uric hơn. Trong khi đó, các món ăn giàu purin như hải sản, nội tạng động vật hay nước hầm đậm đặc lại thường xuyên xuất hiện trong các cuộc gặp gỡ, liên hoan của nam giới.

Những người ăn uống thất thường, thường xuyên thức khuya có nguy cơ mắc bệnh gút cao hơn khoảng 1,6 lần so với người duy trì lối sống điều độ. Điều đáng lo ngại là căn bệnh này hiện không còn giới hạn ở nhóm trung niên và cao tuổi mà đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.

Lười vận động khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn

"Không có thời gian tập thể dục" có lẽ là câu nói quen thuộc nhất của nhiều người trưởng thành. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự thiếu vận động lại lớn hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng tượng.

Cơ bắp được xem là "nhà máy đốt năng lượng" của cơ thể. Khi ít vận động, khối lượng cơ giảm dần, kéo theo sự suy giảm của quá trình trao đổi chất. Chất béo vì thế tích tụ dễ dàng hơn, đặc biệt là mỡ nội tạng, loại mỡ có liên quan mật thiết đến các bệnh tim mạch, tiểu đường và nhiều rối loạn chuyển hóa khác.

Nghiên cứu cho thấy những nam giới tập thể dục dưới 150 phút mỗi tuần có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn đáng kể so với nhóm duy trì vận động thường xuyên.

Tác hại của việc ngồi nhiều không chỉ dừng lại ở chuyện tăng cân. Chức năng tim mạch suy giảm, tuần hoàn máu kém, đặc biệt tại vùng chậu, có thể làm tăng nguy cơ viêm tuyến tiền liệt. Trong khi đó, nhu động ruột chậm lại khiến các chất có hại lưu lại lâu hơn trong đường tiêu hóa, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý đại trực tràng.

Các chuyên gia cho rằng việc vận động không nhất thiết phải quá nặng nề. Chỉ cần duy trì khoảng 5.000 bước đi bộ mỗi ngày cũng có thể giúp cải thiện tuần hoàn máu và hỗ trợ sức khỏe toàn thân.

Cô đơn kéo dài nguy hiểm hơn cả béo phì

Một nghiên cứu năm 2025 trên nhóm người trung niên và cao tuổi tại Trung Quốc cho thấy những nam giới bị cô lập về mặt xã hội có tuổi thọ trung bình thấp hơn gần 4 năm so với những người duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực. Nếu đi kèm cảm giác cô đơn kéo dài, mức suy giảm tuổi thọ còn lớn hơn.

Các nhà khoa học nhận định tác động tiêu cực của sự cô đơn đối với sức khỏe tương đương việc hút khoảng 15 điếu thuốc mỗi ngày và thậm chí còn nghiêm trọng hơn tình trạng béo phì. Sự cô lập kéo dài khiến cơ thể liên tục ở trong trạng thái căng thẳng, làm rối loạn hormone cortisol, tăng huyết áp và suy yếu hệ miễn dịch.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cũng cảnh báo rằng tình trạng cô đơn hoặc cô lập xã hội có thể làm tăng khoảng 30% nguy cơ đau tim hoặc tử vong do các nguyên nhân tim mạch.

Trong khi đó, nghiên cứu kéo dài suốt 85 năm của Đại học Harvard về sự phát triển của con người chỉ ra rằng yếu tố dự báo mạnh mẽ nhất đối với tuổi thọ và hạnh phúc không phải tiền bạc hay địa vị xã hội, mà chính là những mối quan hệ chất lượng. Đôi khi, một vài người bạn đủ tin cậy để chia sẻ những tâm sự sâu kín còn có giá trị hơn hàng trăm mối quan hệ xã giao.

Tuổi thọ dài hay chất lượng sống tốt?

Khi nhìn lại những thói quen kể trên, một câu hỏi đáng suy ngẫm xuất hiện: Chúng ta đang nỗ lực làm việc và gánh vác trách nhiệm để đổi lấy điều gì?

Nếu bí quyết để sống khỏe và sống lâu thực chất chỉ xoay quanh những điều đơn giản như ngủ đúng giờ, ăn uống điều độ, vận động thường xuyên và duy trì các mối quan hệ tích cực thì có lẽ điều khó khăn nhất không nằm ở việc thực hiện chúng, mà ở việc chúng ta có sẵn sàng ưu tiên sức khỏe của mình hay không.

Bởi suy cho cùng, tuổi thọ không chỉ được đo bằng số năm sống trên đời, mà còn được tính bằng chất lượng của từng ngày chúng ta được sống khỏe mạnh.

Hoàng Ly (Theo Aboluowang)

Nguồn Tiêu Dùng : https://tieudung.giadinhonline.vn/sat-thu-vo-hinh-danh-cap-tuoi-tho-nam-gioi-d12953.html