Truyền thuyết về quái vật hồ Loch Ness (Nessie) từ lâu đã bao phủ vùng cao nguyên Scotland bằng lớp màn bí ẩn, thu hút sự tò mò của công chúng toàn cầu suốt nhiều thập kỷ. Thế nhưng mới đây, một trong những nhà nghiên cứu kỳ cựu nhất về hiện tượng này đã bất ngờ thừa nhận rằng phần lớn những gì con người từng "nhìn thấy" có thể chỉ là ảo giác.
Theo các nguồn tin từ truyền thông Anh, trong đó có The Sun, nhà tự nhiên học Adrian Shine - thành viên của Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Anh (Royal Geographical Society) và là người sáng lập dự án Loch Ness Project cho biết ông không còn tin rằng quái vật hồ Loch Ness thực sự tồn tại. Ở tuổi 76, sau hơn nửa thế kỷ theo đuổi những dấu vết được cho là của Nessie, Shine cho rằng các báo cáo nhìn thấy "thủy quái" phần lớn bắt nguồn từ sự nhầm lẫn với những hiện tượng tự nhiên.
Hơn 50 năm miệt mài truy tìm bí ẩn
Kể từ năm 1973, Adrian Shine đã dành trọn tâm huyết cho việc nghiên cứu hồ Loch Ness. Thông qua Loch Ness Project, ông và cộng sự xây dựng một trong những cơ sở dữ liệu lớn nhất thế giới về các báo cáo, hình ảnh và bằng chứng liên quan đến Nessie. Năm 1987, Shine từng chủ trì chiến dịch khảo sát quy mô lớn trên toàn bộ hồ, sử dụng các thiết bị sonar để quét đáy nước. Đến năm 1994, ông tiếp tục tham gia dự án khoan thăm dò đáy hồ, góp phần mở rộng hiểu biết khoa học về hệ sinh thái nơi đây.
Nhờ những nỗ lực đó, Shine được xem là một trong những chuyên gia có thời gian gắn bó lâu nhất với “huyền thoại nước sâu” này.
(Ảnh: Jason Hedges).
Theo Shine, nhiều hình ảnh và lời kể về Nessie thực chất có thể được giải thích bằng các hiện tượng rất đời thường. Hồ Loch Ness nằm trên tuyến kênh Caledonian - nơi có mật độ tàu thuyền qua lại khá lớn. Khi tàu di chuyển, các đợt sóng đuôi tạo thành những gợn nước nhiều đỉnh, xếp nối nhau thành hình dáng gợi liên tưởng đến một sinh vật khổng lồ đang trồi lên mặt nước.
Bên cạnh đó, trong điều kiện mặt hồ phẳng lặng, bóng của các loài chim nước phản chiếu xuống bề mặt cũng có thể khiến người quan sát lầm tưởng mình đang nhìn thấy chiếc cổ dài đặc trưng của "quái vật truyền thuyết". "Trong nhiều trường hợp, bộ não con người tự 'hoàn thiện' hình ảnh dựa trên những gì họ mong đợi được thấy", Shine chia sẻ.
Góc nhìn sinh thái học: Vì sao Nessie khó tồn tại?
Từ khía cạnh sinh học, Shine chỉ ra rằng nhiệt độ nước tại hồ Loch Ness tương đối thấp, trong khi nguồn cá và sinh vật phù du không đủ dồi dào để nuôi sống một quần thể sinh vật khổng lồ như mô tả trong truyền thuyết. Đây là một trong những lý do khiến ông dần chuyển sang hoài nghi.
Ông từng kể lại một kỷ niệm đáng nhớ: có lần, từ xa ông nhìn thấy một khối nhô lên trên mặt nước và tin rằng đó có thể là Nessie. Nhưng khi tiến lại gần, thứ ông thấy chỉ là một tảng đá ven hồ. Sau này, một ảo thuật gia kiêm nhà nghiên cứu nghệ thuật cổ điển còn chỉ cho ông những "lỗ hổng" trong các bức ảnh nổi tiếng về Nessie, chứng minh nhiều hình ảnh thực chất là sản phẩm của sự dàn dựng hoặc hiểu nhầm.
(Ảnh: Robert Kenneth Wilson).
Dù hiện nay nghiêng về khả năng quái vật hồ Loch Ness không tồn tại, Adrian Shine khẳng định ông vẫn sẵn sàng đón nhận mọi bằng chứng mới nếu một ngày nào đó truyền thuyết được chứng minh là đúng. "Những năm tháng theo đuổi bí ẩn này đã mang lại cho tôi rất nhiều niềm vui. Nếu có một phát hiện mới, đó chắc chắn sẽ là điều vô cùng phấn khích", ông nói.
Shine cũng nhấn mạnh rằng, bất kể Nessie có thật hay không, các dự án quét hồ và khoan thăm dò mà ông từng tham gia đã giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về cấu trúc địa chất và hệ sinh thái của Loch Ness - một đóng góp đáng kể vượt ra ngoài phạm vi của một truyền thuyết.
Trong suốt nhiều thập kỷ, Loch Ness không chỉ là một địa danh, mà còn là biểu tượng văn hóa gắn liền với trí tưởng tượng của nhân loại. Dù khoa học ngày càng tiến gần hơn đến việc giải mã những "bóng ma trên mặt nước", câu chuyện về Nessie vẫn tiếp tục sống trong tâm trí du khách và người yêu thích các bí ẩn chưa có lời giải. Và có lẽ, chính sự mơ hồ ấy mới là điều khiến hồ Loch Ness mãi mãi hấp dẫn - nơi ranh giới giữa thực tại và truyền thuyết vẫn chưa bao giờ hoàn toàn rõ ràng.
Hoài Thương