Hiệu quả "nhìn thấy ngay" trên các trục đường huyết mạch
Ghi nhận của PV Báo Xây dựng trong các khung giờ cao điểm từ ngày 15/1 cho thấy, tại nhiều tuyến đường vốn thường xuyên ùn tắc như Nguyễn Trãi, Lê Văn Lương, Tố Hữu, Phạm Hùng hay khu vực Ngã Tư Sở, tình hình giao thông đã có những chuyển biến rõ rệt.
Hiệu ứng "dễ thấy ngay" trên các trục đường lớn
Vào khoảng 7h30 sáng - thời điểm được xem là "điểm nóng" về ùn tắc, các phương tiện vẫn di chuyển liên tục, không còn cảnh dòng xe kéo dài, đứng im hàng chục phút như trước.
Đáng chú ý, sự vắng mặt của các xe tải trọng lớn trong giờ cao điểm đã giúp không gian lưu thông trở nên thông thoáng hơn. Không còn cảnh xe tải chiếm làn, phanh gấp hay quay đầu khó khăn gây xáo trộn dòng phương tiện.
Xe con và xe máy có nhiều khoảng trống để di chuyển, hạn chế tình trạng chen lấn. Nhiều tài xế cho biết, thời gian đi lại trong giờ cao điểm hiện đã được rút ngắn từ 10 - 20 phút so với trước khi áp dụng lệnh cấm.
Tại Ngã Tư Sở - điểm giao cắt của nhiều tuyến đường quan trọng, tình trạng ùn ứ kéo dài từng là nỗi ám ảnh của người dân khu vực. Tuy nhiên, trong những ngày đầu thực hiện quy định cấm xe tải vào ban ngày, giao thông tại đây tương đối ổn định.
Các phương tiện dừng đèn đỏ theo đúng làn, không còn cảnh xe tải "chen ngang", cắt dòng khiến các phương tiện phía sau rối loạn như trước.
Trên trục Tố Hữu - Lê Văn Lương, nơi thường xuyên xảy ra ùn tắc vào giờ tan tầm buổi chiều, mật độ phương tiện cũng đã giảm đáng kể. Người đi xe máy dễ dàng giữ làn, ô tô con không còn phải đánh lái tránh xe tải lớn chiếm đường, giao thông nhờ đó trật tự và an toàn hơn.
Anh Vũ Xuân Chiến - tài xế xe công nghệ Xanh SM cho biết, trước đây đoạn đường từ Nguyễn Xiển về trung tâm thành phố thường xuyên rơi vào tình trạng "chôn chân" do xe tải giao hàng hoặc chở vật liệu xây dựng.
"Chỉ cần một xe tải dừng đỗ hoặc di chuyển chậm là cả dòng xe phía sau ùn lại. Hai ngày nay thì khác hẳn, đường thông thoáng hơn rất nhiều", anh Chiến chia sẻ.
Cùng quan điểm, chị Nguyễn Thùy Dương, nhân viên văn phòng làm việc tại phường Thanh Xuân cho biết, quãng đường đi làm hằng ngày của chị trở nên "dễ thở" hơn.
"Trước kia, chỉ cần gặp xe tải dừng giao hàng là cả đoạn đường ùn tắc. Giờ thì rất hiếm gặp cảnh đó trong giờ cao điểm", chị Dương nói.
Không chỉ người dân sử dụng phương tiện cá nhân, các tài xế xe buýt cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực. Khi không còn xe tải lớn chiếm làn, xe buýt tiếp cận điểm dừng thuận lợi hơn, giảm tình trạng chậm giờ, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải công cộng.
Tuy vậy, do quy định mới được triển khai chưa lâu, trên thực tế vẫn còn xuất hiện một số xe tải lưu thông trong khung giờ cấm. Ghi nhận trên trục đường Lê Trọng Tấn cho thấy vẫn có xe tải mang BKS 30M-196.93, 29H-087.48… di chuyển trong thời gian hạn chế.
Trên đường Lê Trọng Tấn một số người điều khiển xe tải di chuyển vào giờ cấm.
Giao thông "dễ thở", doanh nghiệp xoay xở sau lệnh cấm
Ở góc độ chuyên gia, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Thủy cho rằng, cấm xe tải ban ngày là giải pháp trước mắt nhằm giảm áp lực giao thông nội đô. Hiệu quả ban đầu cho thấy, chỉ cần điều chỉnh một nhóm phương tiện có ảnh hưởng lớn đến dòng giao thông cũng đã mang lại sự cải thiện rõ rệt.
Tuy nhiên, để giải quyết bài toán ùn tắc một cách căn cơ, Hà Nội cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như phát triển vận tải công cộng, điều chỉnh giờ làm việc, xây dựng các bãi trung chuyển hàng hóa tại khu vực vành đai.
"Trong bối cảnh mật độ phương tiện cá nhân ngày càng tăng, việc quản lý thời gian và không gian lưu thông của từng loại phương tiện là xu hướng tất yếu. Lệnh cấm xe tải ban ngày, nếu được đánh giá kỹ lưỡng và điều chỉnh linh hoạt, có thể trở thành tiền đề cho các chính sách giao thông hiệu quả hơn trong tương lai", bà Thủy nhấn mạnh.
Chuyên gia giao thông Nguyễn Huy Thịnh cũng nhận định, quy định của TP Hà Nội nhằm giảm ùn tắc và bảo vệ môi trường là cần thiết. Tuy nhiên, theo ông, tác động đến doanh nghiệp là không nhỏ, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng đối với các mặt hàng thiết yếu.
"Bên cạnh quy định chung, thành phố nên xây dựng danh mục hàng hóa ưu tiên để đạt 'mục tiêu kép': giảm ùn tắc giao thông nhưng vẫn đảm bảo lưu thông hàng hóa", ông Thịnh đề xuất.
Ở góc nhìn doanh nghiệp vận tải, ông Nguyễn Công Hùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, chính sách mới góp phần giảm áp lực giao thông trong giờ cao điểm và hạn chế xung đột giữa xe tải với các phương tiện cá nhân.
Tuy nhiên, việc giới hạn khung giờ hoạt động khiến doanh nghiệp phải thay đổi phương án vận hành, phát sinh thêm chi phí nhân công, lưu kho, thậm chí ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
"Để quy định phát huy hiệu quả lâu dài, cần đánh giá linh hoạt theo từng nhóm hàng, từng khung giờ và có cơ chế ưu tiên cho xe chở hàng thiết yếu", ông Hùng nhấn mạnh.
Ông Hứa Tiến Dũng - đại diện doanh nghiệp kinh doanh điện máy cho biết, quy định cấm xe tải từ 2 tấn trở lên vào nội đô ban ngày buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh toàn bộ hoạt động. Theo ông Dũng, cách tính tải trọng bao gồm cả xe và hàng khiến hầu hết các xe tải hiện có đều không đáp ứng yêu cầu.
Để duy trì việc giao hàng trong giờ hành chính, nhiều đơn vị vận chuyển phải chuyển sang sử dụng xe 9 chỗ như Ford Transit và hoán cải để chở hàng. Tuy nhiên, phương án này kém hiệu quả do khối lượng vận chuyển thấp và chi phí tăng cao.
"Chúng tôi đề nghị cơ quan chức năng xem xét nâng giới hạn tải đối với xe tải nhỏ, bởi loại phương tiện này không gây ảnh hưởng lớn đến giao thông", ông Dũng kiến nghị.
Trong khi đó, đại diện chuỗi siêu thị BRG Mart cho biết đã chủ động điều chỉnh lịch nhập hàng sang khung giờ ban đêm và sáng sớm, từ 21 - 22h và 4 - 5h sáng. Việc sắp xếp lại ca kíp giúp đơn vị đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định, không ảnh hưởng đến công việc của nhân viên, đồng thời vẫn tuân thủ quy định mới của thành phố.
Từ ngày 15/1/2026, Hà Nội chính thức áp dụng quy định cấm xe tải có tổng trọng tải từ 2 tấn trở lên hoạt động trong khu vực nội đô vào ban ngày nhằm giảm ùn tắc giao thông và bảo đảm an toàn trong các khung giờ cao điểm.
Theo đó, phạm vi nội đô được mở rộng đến đường Vành đai 3,5 (trước đây là Vành đai 3). Thời gian cao điểm gồm hai khung giờ: 6h - 9h và 16h - 19h30 hằng ngày. Xe tải từ 2 tấn trở lên chỉ được phép lưu thông trong khung giờ từ 21h đến 6h sáng hôm sau.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 5 nhóm ô tô dịch vụ hoạt động, gồm: xe ô tô công vụ, công ích; xe tải; xe tập lái; xe buýt và xe chở học sinh; xe kinh doanh vận tải hành khách.
Đối với xe tải, quy định mới nêu rõ: xe dưới 2 tấn chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm; xe tải từ 2 tấn trở lên chỉ được phép lưu thông từ 21h đến 6h sáng hôm sau, cấm hoạt động ban ngày.
Trường hợp đặc biệt, ngoài khung giờ trên, Sở Xây dựng và Công an thành phố sẽ căn cứ tình hình thực tế để xem xét cấp giấy chấp thuận bằng văn bản (CSGT cấp phép cho xe từ 2 - 10 tấn, Sở Xây dựng cấp phép cho xe trên 10 tấn).
Xe ô tô tập lái chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm và phải tuân thủ các quy định hiện hành. Xe buýt, mini buýt, buýt nhanh BRT và xe ô tô chở học sinh được phép hoạt động 24/24h.
Với xe kinh doanh vận tải hành khách, xe tuyến cố định hoạt động theo lịch trình, hành trình được Sở Xây dựng chấp thuận. Xe trung chuyển hành khách chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm và phải có phù hiệu do Sở Xây dựng cấp.
Xe chở cán bộ, công nhân viên đi làm được phép hoạt động nhưng phải có văn bản chấp thuận. Riêng xe kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng, xe dưới 28 chỗ (không kể lái xe) được phép hoạt động 24h/24h; xe trên 28 chỗ, kể cả xe giường nằm, chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm.
Lê Tươi