“Mùa hậu Tết” là giai đoạn quyết định xem một năm mới sẽ bắt đầu theo kiểu nào. Sau những ngày di chuyển liên tục, thăm hỏi, chúc tụng, lì xì, tiệc tùng, nhiều người trẻ bước vào tuần đầu tiên đi làm, đi học với cảm giác vừa ấm áp vừa… hụt hơi.
Tạm biệt Tết, chào tháng “phục hồi”: Gen Z kéo nhịp sống về 0
Từ câu chuyện dọn lại căn phòng sau khi về quê lên thành phố, đến việc kiểm tra tài khoản ngân hàng, đặt lịch khám sức khỏe, hay gỡ bỏ thói quen thức khuya “vì còn Tết”, mùa hậu Tết là một kiểu “tái khởi động”. Không ồn ào, nhưng đầy việc nhỏ, và chính những việc nhỏ đó đang phản ánh cách người trẻ quản trị đời sống hiện đại.
Dọn dẹp, phục hồi và hạch toán chi tiêu
Ngày mai, mùng 7 Tết sẽ bắt đầu trở lại công sở, Linh (24 tuổi, nhân viên truyền thông ở TP.HCM) kể, điều đầu tiên cô làm hôm nay là mở ứng dụng ghi chú chi tiêu. “Tết vui thật, nhưng sau đó mình cần nhìn thẳng vào những khoản đã tiêu: vé xe, quà biếu, lì xì, ăn uống với bạn bè. Không xem thì cứ thấy ‘mù mờ’, mà mù mờ là dễ tiêu tiếp”, Linh nói.
Quỳnh Nhi cho rằng "Dọn dẹp không chỉ là việc nhà, mà còn là một cách dọn tâm trí"
Nhiều người gọi đây là “tuần hoàn hồn”. Sau chuỗi ngày ăn uống thất thường, ngủ muộn và vận động ít, cơ thể dễ rơi vào trạng thái uể oải. Không ít bạn chọn bắt đầu bằng những việc rất giản dị như quay về giờ ngủ cố định, uống đủ nước, giảm đường, giảm đồ chiên, và đi tập trở lại.
Có người chọn đăng ký lại phòng tập, có người chỉ cần đặt mục tiêu mỗi ngày 20-30 phút vận động. Điểm chung là họ không muốn “lao vào kỷ luật” kiểu cực đoan, mà chọn cách kéo nhịp sống về từ từ để tránh hụt hẫng.
Cùng với sức khỏe, không gian sống cũng cần được “gỡ Tết”. Quỳnh Nhi (sinh viên) nói, cây mai, cành đào héo, hộp mứt dở, những túi quà chưa kịp cất… khiến căn phòng dễ rơi vào tình trạng bừa bộn. Dọn dẹp vì thế không chỉ là việc nhà, mà còn là một cách dọn tâm trí. “Em chia nhỏ việc như dọn bàn làm việc trước để vào guồng học tập, cất đồ trang trí sau, rồi mới tổng vệ sinh cuối tuần. Cách làm này giúp không bị 'ngợp' khi vừa trở lại lịch thường nhật”, cô chia sẻ.
Và có một việc mà ai cũng phải đối diện, dù thích hay không, đó là tài chính. Tết là dịp của cho đi và nhận lại, nhưng sau Tết là lúc mọi khoản “hiện hình”. Một số bạn trẻ chủ động “đóng băng” chi tiêu giải trí trong một thời gian ngắn, chuyển sang ăn ở nhà, mang cơm đi làm, hoặc hẹn bạn bè theo kiểu tiết kiệm hơn. Thay vì cắt hết niềm vui, họ đổi cách vui: gặp nhau ở công viên, cà phê nhẹ, hoặc một bữa cơm đơn giản.
Thủy Tiên (19 tuổi) cho rằng “Mùa hậu Tết” giống một cuộc kiểm kê: mình đã đi qua những ngày sum vầy ra sao, và bây giờ mình cần làm gì để sống tiếp cho vững. Nếu Tết là thời gian nới lỏng, thì hậu Tết là lúc thiết lập lại ranh giới, nhất là ranh giới tài chính và sức khỏe.
Tái khởi động mục tiêu
Khác với thế hệ trước thường đặt mục tiêu năm mới theo kiểu “đầu năm phải bứt phá”, người trẻ hôm nay có xu hướng thực tế và linh hoạt hơn. Họ vẫn muốn thay đổi, nhưng tránh đặt mục tiêu quá to rồi bỏ giữa chừng.
Năm nay các bạn trẻ có xu hướng chọn áo dài để chụp hình cũng như là du xuân, gìn giữ nét đẹp ngày Tết Việt
Minh Nhật (sinh viên năm nhất) nói điều khiến cậu căng nhất sau Tết không phải bài vở, mà là cảm giác tụt nhịp: “Ở nhà thì ăn đúng bữa, có người gọi dậy. Lên lại thành phố tự lo hết, mình dễ lười. Nên mình đặt mục tiêu nhỏ, mỗi sáng ra khỏi nhà trước 8 giờ, tối không cầm điện thoại sau 11 giờ”. Minh Nhật dùng ứng dụng nhắc việc để chia nhỏ công việc, mỗi ngày hoàn thành vài đầu mục, tránh tình trạng dồn vào cuối tuần rồi kiệt sức.
Không ít người cũng chọn hậu Tết để “dọn” mạng xã hội. Sau những ngày Tết cập nhật liên tục, khoe ảnh, khoe chuyến đi, nhiều người quay lại cảm giác quá tải thông tin. Có bạn tắt bớt thông báo, bỏ theo dõi những nội dung gây áp lực so sánh, chỉ giữ lại kênh cần thiết cho công việc và học tập. Việc này nghe có vẻ nhỏ, nhưng lại tác động rõ đến tâm trạng: ít phân tán hơn, tập trung hơn, và bớt cảm giác “mình đang chậm hơn người khác”.
Một khía cạnh khác của mùa hậu Tết là mối quan hệ. Tết thường khiến người trẻ gặp lại họ hàng, bạn cũ, đồng nghiệp cũ, kéo theo nhiều lời hỏi han lương thưởng, yêu chưa, khi nào cưới, bao giờ đổi việc... (?!). Những câu hỏi ấy đôi khi vui, đôi khi thành áp lực. Sau Tết, nhiều bạn chọn “đi chậm lại” trong các mối quan hệ, ưu tiên gặp những người thật sự thân, giảm những cuộc hẹn xã giao, dành thời gian cho gia đình nhỏ hoặc cho chính mình. Điều đáng chú ý là họ bắt đầu nói nhiều hơn về ranh giới, tôn trọng không gian riêng, tôn trọng lựa chọn cá nhân, và không để các chuẩn mực “phải thế này mới là ổn” quyết định cuộc sống.
Sau Tết, điều còn lại không phải là một bản kế hoạch hoành tráng, mà là vài thói quen đủ bền để giữ nhịp sống như ngủ sớm hơn một chút, tiêu ít hơn một chút, tập trung nhiều hơn một chút.
Giới trẻ không thiếu tham vọng, nhưng họ hiểu rằng năm mới không bắt đầu bằng một cú nhảy vọt, mà bằng những bước đều. Và đôi khi, sự trưởng thành nằm ở việc biết “hạ nhiệt” sau cuộc vui, để bắt đầu lại một cách tử tế.
Nguyễn Tuyết