Sau vụ 300 tấn thịt bẩn: Đại biểu Quốc hội đề xuất 'cái bắt tay trách nhiệm'

3 giờ trướcBài gốc

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng. (Ảnh: Hùng Võ/Vietnam+)

Liên quan đến vụ 300 tấn thịt lợn bệnh “tuồn” ra thị trường, vào trường học xảy ra gần đây, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng hành vi vi phạm này là “tội ác,” phải xử lý nghiêm; đồng thời nêu quan điểm không thể để đến khi xảy ra các vụ thực phẩm bẩn như thời gian vừa qua, mới điều tra, xử lý.

Do đó, cần tiến hành các cuộc thanh tra, rà soát trên toàn quốc về bữa ăn học đường, trong đó cần có "cái bắt tay trách nhiệm" - sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với Bộ Y tế, để đảm bảo bữa ăn an toàn.

Vào cuộc xử lý nghiêm các vụ thực phẩm bẩn

Vừa qua, Công an thành phố Hà Nội đã phát hiện đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương 300 tấn. Trong chuỗi này, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thực phẩm Cường Phát được xác định là đầu mối tiêu thụ và phân phối, cung cấp thịt ra thị trường cho người dân và các bếp ăn của 26 trường tiểu học và rất nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận.

Sau vụ việc trên, mới đây, Chủ tịch Quốc hội đã yêu cầu Ủy ban Thường vụ Quốc hội giám sát ngay vấn đề an toàn thực phẩm trong năm 2026.

Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, bên hành lang Quốc hội, Đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế, nhấn mạnh thời gian qua có rất nhiều vụ ngộ độc thực phẩm, ngộ độc trong bếp ăn của xí nghiệp, nhà máy, học sinh, sinh viên ngộ độc, hay cả những trường hợp ngộ độc từ các hàng quán bình dân. Trong đó, vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh được đưa vào bếp ăn các trường tiểu học, mầm non là đặc biệt nghiêm trọng ở mức phải cảnh cáo.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu, vụ việc trên gióng lên hồi chuông với các cơ quan chức năng cần khẩn trương, lập tức vào cuộc xử lý nghiêm các vụ thực phẩm bẩn.

Bày tỏ quan ngại, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế nhấn mạnh các tổ chức, cá nhân nhận phân phối, tiêu thụ thực phẩm bẩn không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn là tội ác. Bởi lẽ, thực phẩm bẩn đưa vào các bữa ăn thường ngày nhẹ thì ngộ độc, nặng có thể gây chết người, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Đáng nói hơn, vụ 300 tấn thịt lợn bệnh được đưa vào trường học - khi đối tượng sử dụng là trẻ em, thế hệ tương lai của đất nước, là điều không thể chấp nhận.

Theo đại biểu, Nhà nước đã mất rất nhiều ngân sách để phòng chống suy dinh dưỡng, nâng cao thể chất, tầm vóc cho trẻ em, thế nhưng sức khỏe của các em lại âm thầm bị ảnh hưởng bởi những bữa ăn có nguyên liệu “bẩn” nên cần phải lên án.

“Tôi lo ngại rằng có thể 300 tấn thịt lợn bệnh vừa qua chỉ là ‘phần nổi’ được phát hiện. Còn những vụ việc đã xảy ra và có thể đang xảy ra mà chưa bị phát hiện thì sao? Thực tế cũng đã cho thấy thực phẩm bẩn cũng tác hại không khác gì thuốc giả. Dù mất tiền đưa vào cơ thể, nhưng vẫn ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí là tử vong,” đại biểu Nguyễn Thị Sử trăn trở, đồng thời nhấn mạnh việc này, các cơ quan chức năng liên quan cần rà soát thật kỹ các nguồn thực phẩm đưa vào các trường học, không chỉ bậc phổ thông mà cả các căng tin của các trường đại học.

Có chung quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng), cho rằng thực phẩm bẩn, đặc biệt là thịt lợn nhiễm bệnh, xâm nhập vào bữa ăn học đường là một vấn đề rất nghiêm trọng, cần nhìn nhận ở cả hai chiều. Đó là tác động trực tiếp đến sức khỏe và tác động lâu dài đến niềm tin xã hội.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, trẻ em là nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm. Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến các em dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây bệnh từ thực phẩm. Do đó, với thịt lợn nhiễm bệnh, dù đã qua chế biến vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm vi sinh vật, độc tố hoặc tồn dư kháng sinh. Điều này không chỉ gây ngộ độc cấp tính mà còn có thể để lại hệ lụy lâu dài như suy giảm sức đề kháng, ảnh hưởng đến phát triển thể chất, thậm chí là những nguy cơ về bệnh mạn tính.

“Không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, khi thực phẩm không an toàn có thể đi vào trường học, nơi lẽ ra phải được kiểm soát chặt chẽ nhất thì phụ huynh sẽ đặt câu hỏi còn nơi nào là an toàn. Thực tế cho thấy, sau các vụ việc vừa qua, nhiều phụ huynh đã xin dừng cho con ăn bán trú, tự chuẩn bị suất ăn. Đây là phản ứng dễ hiểu, nhưng nếu kéo dài sẽ gây xáo trộn lớn cho hoạt động giáo dục và làm gia tăng bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ học đường,” đại biểu Nga chia sẻ.

Phải xác định rõ trách nhiệm đến từng chủ thể

Trước thực trạng đáng quan tâm trên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng cần có những điều chỉnh mạnh mẽ cả ở cấp luật và dưới luật. Trước hết, cần bổ sung quy định riêng về an toàn thực phẩm trong bếp ăn học đường như một lĩnh vực có tính đặc thù. Hiện nay, quy định còn phân tán trong nhiều văn bản, chưa tạo thành một khung pháp lý đủ mạnh. Cần xác định rõ bếp ăn học đường là khu vực “nhạy cảm cao” với yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt hơn so với thị trường thông thường.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế. (Ảnh: Hùng Võ/Vietnam+)

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng cần siết chặt trách nhiệm truy xuất nguồn gốc đến tận cùng. Không chỉ dừng ở việc có giấy tờ hợp lệ, mà phải có hệ thống truy xuất điện tử, minh bạch, cho phép kiểm tra ngược toàn bộ chuỗi cung ứng. Mỗi lô thực phẩm đưa vào trường học phải có “hồ sơ sống,” có thể kiểm chứng bất cứ lúc nào.

Ngoài ra, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng đề cập đến việc rà soát lại sự chồng chéo trong quản lý giữa các ngành, bởi khi trách nhiệm chưa rõ ràng, việc phối hợp sẽ kém hiệu quả. Do đó, cần quy định rõ một đầu mối chịu trách nhiệm chính trong quản lý an toàn thực phẩm học đường. Đặc biệt là thiết lập cơ chế giám sát đa tầng có sự tham gia thực chất của phụ huynh và xã hội; đồng thời công khai nguồn gốc thực phẩm theo ngày, theo lô hàng trên nền tảng số để phụ huynh dễ dàng tra cứu.

Mặt khác, để ngăn chặn thực phẩm bẩn vào trường học, điều quan trọng nhất là phải xác định rõ trách nhiệm đến từng chủ thể, tránh tình trạng tập thể chịu trách nhiệm nhưng không ai chịu trách nhiệm. Nếu để xảy ra tình trạng thực phẩm nhiễm bệnh “lọt” qua, cần làm rõ trách nhiệm cá nhân.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế, cũng cho rằng cần tiến hành các cuộc thanh tra, rà soát trên diện rộng, toàn quốc về bữa ăn học đường. Trong đó cần có sự phối hợp giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với các bộ, ngành có liên quan, đặc biệt là Bộ Y tế. Trong đó, việc thanh tra, rà soát cần làm sớm, làm gấp để có kết quả ngay. Những đối tượng vi phạm như nhóm trong đường dây giết mổ, tiêu thụ 300 tấn thịt lợn bệnh vừa qua cần xử lý nghiêm để răn đe.

“Tôi cho rằng cần có một sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và xuyên suốt từ khâu đầu vào đến đầu ra của bữa ăn học đường. Cụ thể, cần kiểm soát chặt chẽ nguồn cung. Ngân sách nhà nước chi ra để chăm sóc trẻ em phải được sử dụng đúng chỗ. Chúng ta có nhiều sản phẩm gắn mác thực phẩm sạch, nhưng cũng cần giám sát chặt chẽ vì không phải sản phẩm nào gắn mác ‘sạch’ cũng đảm bảo nếu đơn vị sản xuất không tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành,” đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh.

Đặc biệt, theo Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế, cần tăng mức hình phạt đối với các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm học đường. Những hành vi đã xác định rõ sai phạm cần phải xử lý ngay, xử lý nghiêm để tạo sức răn đe mạnh mẽ, khiến những đối tượng khác không dám vi phạm. Có như vậy, môi trường học đường mới thực sự an toàn cho con em chúng ta.

Về phía người dân, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho rằng mỗi người cũng cần nâng cao cảnh giác, không mua các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không “ham rẻ,” đặc biệt cần nhanh chóng báo cho các cơ quan chức năng nếu phát hiện các dấu hiệu về buôn bán, tiêu thụ thực phẩm bẩn.

Đối với các trường học, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho rằng cần nâng cao vai trò kiểm tra, giám sát của phụ huynh trong suốt quá trình thực hiện bữa ăn học đường, thường xuyên kiểm tra đột xuất, truy xuất rõ nguồn gốc thực phẩm. Quan trọng nhất vẫn là trách nhiệm của các cơ quan chức năng và nhà quản lý. Với sự phát triển của công nghệ, chúng ta có thể xây dựng các hệ thống, công cụ sử dụng AI truy xuất nguồn gốc thực phẩm./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/sau-vu-300-tan-thit-ban-dai-bieu-quoc-hoi-de-xuat-cai-bat-tay-trach-nhiem-post1103698.vnp