Saudi Arabia sắp rót vốn vào chiến đấu cơ tàng hình KAAN của Thổ Nhĩ Kỳ?

3 giờ trướcBài gốc

Trong tuyên bố được truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đăng tải, Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan nói Saudi Arabia đang thể hiện sự quan tâm rõ rệt với chương trình máy bay chiến đấu KAAN và khả năng đầu tư “có thể xảy ra bất cứ lúc nào”.

Thông điệp này xuất hiện ngay sau khi ông kết thúc chuyến thăm Saudi Arabia và Ai Cập, cho thấy Ankara đang muốn đưa hợp tác quốc phòng với Riyadh lên một nấc mới, không chỉ dừng ở mua bán vũ khí mà hướng tới hợp tác tài chính - công nghệ.

Diễn biến mới nhất diễn ra trong bối cảnh quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - Saudi Arabia vài năm gần đây có xu hướng “tan băng” và chuyển sang hợp tác thực dụng.

Trọng tâm của hợp tác là công nghiệp quốc phòng, lĩnh vực mà Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh xuất khẩu, còn Saudi Arabia đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và nội địa hóa sản xuất theo chương trình Vision 2030.

Về mặt dòng sự kiện, phát biểu của ông Erdoğan được đưa ra sau các cuộc tiếp xúc cấp cao tại Riyadh.

Tại đây, hai bên được cho là đã trao đổi về việc mở rộng các thỏa thuận quốc phòng hiện có, trong đó KAAN nổi lên như một biểu tượng tham vọng của Thổ Nhĩ Kỳ trong nhóm quốc gia có năng lực chế tạo máy bay chiến đấu hiện đại.

Ông Erdoğan không công bố giá trị đầu tư, tỷ lệ tham gia, hay cơ chế hợp tác cụ thể. Đây là điểm quan trọng: tuyên bố hiện tại mang tính tín hiệu chính trị và định hướng chiến lược, chưa phải thông báo về một hợp đồng đã ký.

KAAN là chương trình máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ (Turkish Aerospace Industries - TAI) phát triển.

Mục tiêu của dự án là tạo ra loại tiêm kích thay thế dần các phi đội máy bay chiến đấu đa nhiệm F-16 Fighting Falcon hiện có trong biên chế Không quân Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời mở ra một dòng sản phẩm xuất khẩu mới.

Về cấu hình, KAAN là máy bay chiến đấu phản lực 2 động cơ, thiết kế theo tiêu chuẩn giảm phản xạ radar, có khoang mang vũ khí trong thân để duy trì tính tàng hình khi tác chiến.

Máy bay được định hướng trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), hệ thống hợp nhất dữ liệu cảm biến, liên kết dữ liệu chiến thuật và buồng lái số hóa.

Đây là những yếu tố cốt lõi để một máy bay được xếp vào nhóm tiêm kích thế hệ 5, bên cạnh đặc trưng tàng hình và khả năng tác chiến mạng trung tâm.

Một số thông tin kỹ thuật được truyền thông quốc phòng nhắc tới cho thấy KAAN có thể mang tải trọng vũ khí tối đa khoảng 10 tấn, bao gồm tên lửa không đối không, tên lửa không đối đất và bom dẫn đường chính xác.

Dù vậy, các thông số chi tiết về bán kính chiến đấu, mức độ tàng hình hay cấu hình cảm biến vẫn chưa được công bố đầy đủ theo chuẩn dữ liệu quân sự, do đây vẫn là chương trình đang phát triển.

Về tiến độ, KAAN đã có chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào năm 2024, đánh dấu cột mốc quan trọng khi Thổ Nhĩ Kỳ bước sang giai đoạn thử nghiệm bay.

Ankara đặt mục tiêu tiến tới sản xuất loạt trong nửa sau thập niên 2020. Đây cũng là giai đoạn dự án cần nguồn lực lớn nhất, vì chi phí không còn nằm ở nghiên cứu thiết kế mà chuyển sang thử nghiệm, tích hợp hệ thống, hoàn thiện động cơ, và xây dựng năng lực sản xuất.

Trong bối cảnh đó, khả năng Saudi Arabia tham gia bằng vốn đầu tư mang ý nghĩa chiến lược đối với cả 2 phía.

Với Thổ Nhĩ Kỳ, dòng vốn từ vùng Vịnh có thể giúp giảm áp lực ngân sách, tăng tốc tiến độ thử nghiệm và mở rộng dây chuyền sản xuất. Nếu Saudi Arabia tham gia ở mức sâu, Ankara còn có thể hưởng lợi từ một “khách hàng khởi đầu” quy mô lớn, qua đó tạo đà cho xuất khẩu.

Với Saudi Arabia, việc tham gia KAAN là một lựa chọn hợp lý nếu Riyadh muốn tiến tới tự chủ một phần trong lĩnh vực hàng không quân sự, thay vì chỉ phụ thuộc vào các gói mua sắm truyền thống từ Mỹ và châu Âu.

Riyadh cũng có động cơ công nghiệp: đầu tư sớm có thể đổi lấy quyền tham gia chuỗi cung ứng, chuyển giao một phần công nghệ, hoặc đặt nền tảng cho hoạt động lắp ráp trong nước.

Tuy nhiên, con đường hợp tác vẫn có những rào cản thực tế. Máy bay chiến đấu thế hệ 5 là sản phẩm có hàm lượng công nghệ cực cao, đặc biệt ở các hạng mục động cơ, vật liệu hấp thụ sóng radar, phần mềm điều khiển bay và cảm biến.

Nếu không có một thỏa thuận rõ ràng về quyền sở hữu trí tuệ, mức độ chia sẻ công nghệ và vai trò công nghiệp của Saudi Arabia, hợp tác có thể chỉ dừng ở mức đầu tư tài chính hoặc đặt mua trong tương lai.

Dù chưa có con số hay hợp đồng cụ thể, tuyên bố của Tổng thống Erdoğan cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn biến KAAN thành một dự án quốc tế hóa, tương tự cách nhiều chương trình chiến đấu cơ hiện đại trên thế giới đã làm.

Nếu Riyadh thực sự bước vào, cán cân công nghiệp quốc phòng khu vực Trung Đông có thể thay đổi, đồng thời tạo ra một đối trọng mới trên thị trường tiêm kích thế hệ mới ngoài các dòng sản phẩm của Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/saudi-arabia-sap-rot-von-vao-chien-dau-co-tang-hinh-kaan-cua-tho-nhi-ky-post637550.antd