Sẽ có phái bộ chung NATO ở Greenland?

12 giờ trướcBài gốc

Ngày 19-1 tại Brussels (Bỉ), Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte đã gặp các quan chức Đan Mạch và Greenland để thảo luận về “an ninh tập thể”, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy nỗ lực giành quyền kiểm soát đảo Greenland, theo hãng tin Reuters.

Trong cuộc gặp, Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen và lãnh đạo cơ quan đối ngoại Greenland - bà Vivian Motzfeldt đã kêu gọi NATO triển khai một phái bộ tới Greenland nhằm tăng cường năng lực phòng thủ cho hòn đảo.

Liệu kịch bản triển khai phái bộ NATO tại Greenland có khả thi nếu Washington vẫn kiên định với mục tiêu kiểm soát Greenland?

(từ trái sang) Lãnh đạo cơ quan đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt, Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte và Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen gặp nhau hôm 19-1 tại Bỉ. Ảnh: X

NATO và nhiệm vụ Arctic Sentry

Viết trên mạng xã hội X sau cuộc gặp với phía Đan Mạch và Greenland, ông Rutte cho biết: “Chúng tôi đã thảo luận về tầm quan trọng của Bắc Cực – bao gồm cả Greenland – đối với an ninh tập thể của chúng ta, cũng như việc Đan Mạch đang tăng cường đầu tư vào các năng lực then chốt. Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với nhau trên cương vị các đồng minh trong NATO về những vấn đề quan trọng này”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Lund Poulsen cho biết sau cuộc gặp rằng ông và bà Motzfeldt không hề che giấu thực tế rằng “chúng ta đang sống trong một giai đoạn hết sức, hết sức khó khăn”.

“Nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Cần nhiều hơn nữa, bao gồm cả từ các đồng minh trong NATO. Đó là lý do thông điệp chung của chúng tôi là cần thành lập một phái bộ chung của NATO tại Greenland” - ông Poulsen nói.

Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch bày tỏ tin tưởng rằng “giờ đây chúng ta có thể hy vọng thiết lập được một khuôn khổ cho việc này”. “Tôi muốn tất cả các quốc gia đều tham gia Arctic Sentry [tên gọi của nhiệm vụ NATO], ít nhất là toàn bộ các nước thành viên NATO” - ông Lund Poulsen nói thêm.

Không lâu sau cuộc gặp, Đan Mạch cho biết đã điều thêm một “lực lượng đáng kể” binh sĩ tới đảo Greenland.

Tư lệnh Bộ Chỉ huy Bắc Cực Liên hợp của Đan Mạch tại Greenland - Thiếu tướng Søren Andersen cho biết Lực lượng này sẽ tham gia cuộc diễn tập huấn luyện mang tên Arctic Endurance. Tuần trước, ông Andersen nói rằng việc triển khai quân là nhằm đối phó các mối đe dọa từ Nga, chứ không phải để đáp trả ông Trump.

Về phía Mỹ, ngày 20-1, Tổng thống Trump cho biết ông đã có cuộc điện đàm với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte để trao đổi về vấn đề Greenland.

Theo ông Trump, ông đã bày tỏ quan điểm một cách “rất thẳng thắn” rằng Greenland có ý nghĩa mang tính bắt buộc đối với an ninh quốc gia của Mỹ và an ninh thế giới, và “không có chuyện đảo ngược” về lập trường này.

Trước đó, ông Trump đã nói với các phóng viên rằng Mỹ sẽ thảo luận về việc mua lại Greenland tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thụy Sĩ) vào tuần này vì Đan Mạch không thể bảo vệ hòn đảo. Ngoài ra, nhà lãnh đạo Mỹ cũng từ chối bình luận khả năng dùng vũ lực để có được Greenland.

Binh sĩ Đan Mạch tập bắn tại một địa điểm không được xác định ở Greenland ngày 18-1. Ảnh: AFP

Rào cản đối với phái bộ NATO ở Greenland

Hiện vẫn chưa rõ liệu Mỹ - thành viên lớn nhất của liên minh - có ủng hộ ý tưởng NATO triển khai phái bộ đến Greenland hay không. Khi được tờ Euractiv hỏi tại trụ sở NATO, Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pål Jonson từ chối cho biết Washington có hậu thuẫn đề xuất này hay không.

Trong vài ngày qua, Đan Mạch đã dẫn đầu một nhiệm vụ trinh sát cùng một số nước châu Âu tại Greenland nhằm đánh giá cách tốt nhất để sử dụng lãnh thổ này nhằm tăng cường hiện diện quân sự.

Tuy nhiên, việc triển khai này, thay vì làm Tổng thống Trump hài lòng, dường như đã khiến ông kêu gọi áp mức thuế đồng loạt 10% đối với tất cả các quốc gia tham gia nhiệm vụ. Ông Rutte dự kiến sẽ gặp ông Trump tại Davos trong tuần này, với các cuộc thảo luận về Greenland nằm trong chương trình nghị sự.

Ý tưởng triển khai một phái bộ NATO tới hòn đảo lần đầu xuất hiện cách đây hai tuần, khi các đồng minh gấp rút tìm cách chứng minh với Washington rằng họ nghiêm túc với an ninh của Greenland. Ý tưởng này bao gồm việc tăng cường hiện diện quanh hòn đảo thông qua chiến dịch “Arctic Sentry”.

Một số quốc gia như Đức cũng cho rằng việc bảo đảm an ninh cho Greenland nên được thực hiện trong khuôn khổ NATO. Tuy nhiên, Euractiv dẫn một nguồn thạo tin rằng cho đến nay ý tưởng này vẫn chưa nhận được sự ủng hộ từ Mỹ. NATO hiện đã tiến hành các hoạt động tuần tra trên biển ở vùng cực bắc và Bắc Cực.

Cuộc họp của các tư lệnh quốc phòng NATO diễn ra vào ngày 21 và 22-1 có thể đưa ra các phương án để liên minh tăng cường an ninh quanh Greenland, trong bối cảnh ông Trump cho rằng hoạt động quân sự của Trung Quốc và Nga xung quanh hòn đảo đang gia tăng.

Tướng Mỹ Alex Grynkevych, Tư lệnh quân sự tối cao của NATO, có thẩm quyền khởi động một chiến dịch mà không cần tất cả 32 nước thành viên NATO đồng thuận, theo cơ chế tương tự cách liên minh đã thiết lập các phái bộ tại khu vực Baltic và sườn phía đông.

Tuy nhiên, Arctic Sentry “không thể sẵn sàng trong bốn tuần tới, hoặc thậm chí trong ba tháng”, theo Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius.

Một vấn đề dường như nằm ở khả năng sẵn có của tàu thuyền và các hệ thống khác để tiến hành chiến dịch như vậy. NATO hiện đã có nhiều nhóm hải quân tuần tra ở vùng cực bắc và Bắc Cực, cũng như tại Baltic và Địa Trung Hải, khiến năng lực dự phòng còn rất hạn chế. Các hệ thống và năng lực cần thiết khác có thể bao gồm máy bay hoặc cảm biến, khi ông Trump cho rằng Greenland cần một lá chắn tên lửa mới mà ông gọi là “Golden Dome”.

Dù vậy, bất kỳ việc triển khai binh sĩ và trang bị trên bộ nào tới hòn đảo hiện vẫn còn rất xa vời do những bất đồng giữa các quốc gia thành viên.

Các nước NATO từ trước đến nay thường xử lý những khác biệt nội bộ một cách kín đáo, hạn chế đưa ra trước công chúng. Tuy nhiên, trong trường hợp này, đã xuất hiện những bất đồng đáng chú ý giữa quan điểm của ông Trump về vai trò của Greenland đối với an ninh Mỹ và lập trường của một số quốc gia châu Âu bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Đan Mạch.

Theo một người tham gia các cuộc thảo luận trong những tuần gần đây, các quan chức và nhà ngoại giao tại trụ sở NATO đang chịu áp lực lớn, khi những phát ngôn xoay quanh khả năng sáp nhập bằng quân sự ngày càng tăng.

Một nguồn tin khác cho biết bầu không khí giữa các đồng minh hiện không mấy thuận lợi, đồng thời nhận định rằng dư địa hành động là khá hạn chế trước những phát ngôn và cách tiếp cận khó lường của ông Trump.

Nguy cơ căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương từ vụ Greenland

Trong lúc các động thái của ông Trump đang khiến quan hệ an ninh xuyên Đại Tây Dương chịu nhiều sức ép, việc ông cảnh báo áp thuế đối với Đan Mạch và 7 nước châu Âu khác cho đến khi đạt được thỏa thuận mua Greenland đã làm dấy lên nguy cơ bùng nổ căng thẳng thương mại hai bên, theo kênh Al Jazeera.

Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ triệu tập một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 22-1 để thảo luận cách ứng phó cuộc khủng hoảng này. Trong đó các biện pháp trả đũa bằng thuế quan và việc kích hoạt cơ chế chống cưỡng ép của khối nằm trong số những lựa chọn đang được xem xét.

Việc kích hoạt Công cụ Chống Cưỡng ép, còn được gọi là “bazooka thương mại”, sẽ cho phép EU áp đặt các hạn chế diện rộng đối với hoạt động đầu tư và kinh doanh của các tập đoàn công nghệ Mỹ trong thị trường chung.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm 19-1 cho biết bà đã nhấn mạnh “sự cần thiết phải tôn trọng một cách dứt khoát chủ quyền” của Đan Mạch và Greenland trong cuộc gặp với các nhà ngoại giao Mỹ bên lề hội nghị WEF ở Davos.

THẢO VY

Nguồn PLO : https://plo.vn/se-co-phai-bo-chung-nato-o-greenland-post892284.html