Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Đặng Văn Lý-Phó Giám đốc bảo hiểm xã hội tỉnh, về xử lý vấn đề này.
Theo BHXH tỉnh, đến cuối năm 2025, tổng số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) phải tính lãi trên địa bàn tỉnh là gần 246 tỷ đồng. Số đơn vị chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN không có khả năng thu hồi (do tạm ngừng sản xuất kinh doanh, phá sản, giải thể, không còn hoạt động kinh doanh tại địa chỉ đã đăng ký...) là 451 đơn vị với tổng số tiền chậm đóng 73,8 tỷ đồng.
* Thời gian qua, BHXH Gia Lai đã và đang áp dụng những biện pháp nào để thu hồi số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN, thưa ông?
Ông Đặng Văn Lý. Ảnh: ĐVCC
- BHXH tỉnh thường xuyên báo cáo cấp ủy, chính quyền ban hành các văn bản chỉ đạo các đơn vị chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT. Cơ quan BHXH thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh tại Công văn số 7990/UBND-KGVX ngày 15-12-2025 về việc phối hợp xử lý thu hồi số tiền các đơn vị chậm đóng BHXH, BHYT từ 3 tháng trở lên; cử cán bộ trực tiếp đến đơn vị để đôn đốc thu kịp thời khi có dấu hiệu chậm đóng, lập biên bản yêu cầu đơn vị đóng BHXH, BHYT đúng quy định…
Ngoài ra, cơ quan BHXH chủ động thực hiện điều tra, khảo sát; phối hợp chặt chẽ với các ngành liên quan ở địa phương để phối hợp thanh tra, kiểm tra, đôn đốc, yêu cầu các đơn vị sử dụng lao động đóng BHXH cho người lao động theo quy định.
BHXH tỉnh cũng phối hợp với ngành Thuế, Công an tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, Liên đoàn Lao động tỉnh gửi thông báo đề nghị đơn vị đóng nộp BHXH, BHYT, BHTN; mời các đơn vị lên làm việc hoặc xuống trực tiếp đơn vị để nắm bắt tình hình hoạt động của đơn vị. Từ đó, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đồng thời yêu cầu đơn vị chấp hành nộp BHXH, BHYT, BHTN đầy đủ cho người lao động.
* Ông có thể cho biết thêm, trong năm 2026, BHXH tỉnh có phương án nào quyết liệt hơn để đề nghị xử lý nghiêm hơn nữa đơn vị, DN không chấp hành, chậm đóng BHXH kéo dài?
- Ngày 16-1-2026, UBND tỉnh ban hành văn bản số 686/UBND-KGVX về việc phối hợp xử lý, thu hồi số tiền các đơn vị chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn tỉnh. Theo đó, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, giao các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các giải pháp, biện pháp đôn đốc thu hồi tiền chậm đóng, phấn đấu giảm số tiền chậm đóng BHXH bằng hoặc thấp hơn tỷ lệ chậm đóng bình quân của cả nước.
Đối với các đơn vị không chấp hành, chậm đóng kéo dài, BHXH tỉnh sẽ hoàn chỉnh hồ sơ chuyển cơ quan Công an đề nghị khởi tố theo Điều 214, 215, 216 Bộ luật hình sự theo Hướng dẫn của Bộ Công an tại văn bản số 5659/BCA-CSKT ngày 15-12-2025. Dự kiến trong năm 2026, BHXH tỉnh sẽ hoàn chỉnh hồ sơ chuyển cơ quan Công an ít nhất là 5 đơn vị.
UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo: Công an tỉnh khẩn trương điều tra, xác minh, khởi tố đối với những đơn vị, doanh nghiệp cố tình chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN do BHXH tỉnh chuyển hồ sơ; phối hợp với Viện KSND tỉnh, TAND tỉnh khẩn trương đưa ra truy tố, xét xử án điểm để răn đe, ngăn chặn đối với những doanh nghiệp cố tình chây ỳ, chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động…
Bảo hiểm xã hội tỉnh ký quy chế phối hợp với Công an tỉnh để cùng theo dõi, giám sát, bảo vệ quyền lợi người lao động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn. Ảnh: ĐVCC
* Để giảm tình trạng chậm đóng BHXH thời gian đến, BHXH tỉnh Gia Lai có kiến nghị gì, thưa ông?
- BHXH tỉnh đề nghị các cơ quan đơn vị tăng cường vai trò quản lý nhà nước trong thực hiện pháp luật về BHXH, nhất là việc kiểm tra, giám sát các DN trốn đóng, chậm đóng cho người lao động; không hiệp y các danh hiệu thi đua, công nhận tổ chức chính trị-xã hội đạt danh hiệu trong sạch, vững mạnh hằng năm; xây dựng quy định về việc các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng BHXH, BHYT không được tham gia đấu thầu, nhận thầu, thực hiện các công trình, dịch vụ của Nhà nước và công trình, dịch vụ công cộng khác; không phê duyệt trúng thầu xây dựng công trình sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đối với các đơn vị vi phạm pháp luật về BHXH...
Đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về lao động tỉnh thực hiện chức năng quản lý, cung cấp, trao đổi thông tin về doanh nghiệp, người lao động trong doanh nghiệp để cơ quan BHXH tổ chức thực hiện chính sách BHXH thuận lợi hơn.
Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện báo tăng lao động theo đúng quy định của pháp luật; bổ sung pháp luật về khai trình lao động theo hình thức điện tử để làm tiền đề xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về lao động. BHXH tỉnh đề nghị ngân hàng, tổ chức tín dụng khác không thực hiện nghiệp vụ cho vay ưu đãi đối với trường hợp đơn vị đang chậm đóng BHXH từ 3 tháng trở lên.
Ngoài ra, đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét cấm xuất cảnh ra nước ngoài đối với trường hợp chậm đóng BHXH từ 3 tháng trở lên; cơ quan thuế ngừng cấp hóa đơn; cơ quan tài chính thu hồi giấy phép kinh doanh đối với các trường hợp chậm đóng BHXH có thời gian kéo dài.
* Xin cảm ơn ông!
NHƯ NGUYỆN