Bộ Xây dựng vừa thông báo kết luận của Thứ trưởng Lê Anh Tuấn về công tác vận hành, chạy thử hệ thống thu phí điện tử không dừng tại các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 1 (2017-2020). Theo kế hoạch, một số dự án thành phần sẽ được tổ chức thu phí sau Tết Nguyên đán.
Chỉ đạo quyết liệt nhưng vẫn chậm
Theo Bộ Xây dựng, thời gian qua Bộ đã chủ trì nhiều cuộc họp với các đơn vị liên quan để kiểm điểm tiến độ, tháo gỡ vướng mắc, yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hệ thống thu phí. Lãnh đạo Bộ và các tổ công tác cũng trực tiếp kiểm tra hiện trường, đưa ra chỉ đạo cụ thể.
Tuy nhiên, tiến độ triển khai tại nhiều dự án vẫn chưa đạt yêu cầu. Đến nay, mới hoàn thành công tác kiểm thử (kiểm tra phần mềm) tại các đoạn Mai Sơn – Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 – Nghi Sơn và Phan Thiết – Dầu Giây. Dự án Vĩnh Hảo – Phan Thiết đang trong giai đoạn kiểm thử. Riêng đoạn Nghi Sơn – Diễn Châu mới hoàn tất cài đặt phần mềm thu phí và chuẩn bị bước kiểm thử.
Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 1 hoàn thành xây dựng đã lâu nhưng chưa tiến hành thu phí. Ảnh: V.LONG
Bộ Xây dựng đánh giá, ngoài một số nguyên nhân khách quan như bị cắt, mất trộm cáp điện, cáp quang, nguyên nhân chính vẫn xuất phát từ yếu tố chủ quan. Một số chủ đầu tư chưa chỉ đạo kịp thời, các nhà thầu và đơn vị liên quan phối hợp chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Để sớm đưa hệ thống thu phí vào vận hành, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án Đường sắt, với dự án Nghi Sơn – Diễn Châu, phải chỉ đạo các nhà thầu hoàn thành hiệu chỉnh thiết bị, lắp đặt đầy đủ biển báo điện tử VMS, thiết bị cân xe và các hạng mục liên quan trước ngày 25-1. Công tác cài đặt phần mềm, hiệu chỉnh thiết bị và kiểm định hệ thống cân tải trọng xe phải được hoàn tất đúng thời hạn.
Ban Quản lý dự án Thăng Long được yêu cầu chỉ đạo nhà thầu cung cấp phần mềm phối hợp trực tiếp với Ban Quản lý dự án Đường sắt tại hiện trường để xử lý dứt điểm các tồn tại kỹ thuật.
Về kết nối dữ liệu thu phí, Ban Quản lý dự án 7 phải tổ chức thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm đường truyền từ các trạm thu phí về hệ thống Back-End ổn định, an toàn, toàn vẹn dữ liệu. Bộ lưu ý ưu tiên xử lý các trạm có đường truyền không dây kém ổn định.
Đối với hạ tầng công nghệ thông tin của hệ thống Back-End và cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ, Ban Quản lý dự án 7 phải hoàn thành lắp đặt, cài đặt phần mềm, hiệu chỉnh thiết bị tại trung tâm dữ liệu trước ngày 15-2.
Hướng tới thu phí từ ngày 1-3
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các ban quản lý dự án khẩn trương hoàn thành công tác kiểm thử hệ thống. Trong đó, dự án Nghi Sơn – Diễn Châu phải hoàn tất kiểm thử trạm thu phí trước ngày 16-1. Dự án Vĩnh Hảo – Phan Thiết phải hoàn thành trước ngày 15-1.
Song song đó, các ban quản lý dự án phải xây dựng kế hoạch chi tiết đánh giá KPI hệ thống thu phí, gửi Cục Đường bộ đúng thời hạn. Nội dung kế hoạch phải nêu rõ thời gian đánh giá, phương án vận hành và số lượng nhân sự tham gia.
Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam dự kiến thông xe toàn tuyến trong quý I/2026. Ảnh: V.LONG
Các đơn vị liên quan cũng phải rà soát, hoàn thiện hệ thống báo hiệu đường bộ, phương án tổ chức giao thông tại khu vực trạm thu phí, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện trong quá trình vận hành thử.
Cục Đường bộ được giao phối hợp, hỗ trợ bố trí đầy đủ nhân sự vận hành trong thời gian đánh giá KPI. Sau khi kết thúc vận hành thử, các ban quản lý dự án phải báo cáo kết quả, đồng thời đề xuất thời điểm thu phí chính thức giai đoạn 1 để Bộ Xây dựng xem xét, quyết định.
Trên cơ sở rút kinh nghiệm từ các dự án giai đoạn 1, Bộ Xây dựng yêu cầu xây dựng kế hoạch chi tiết, bảo đảm thu phí chính thức các dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 (2021-2025) từ ngày 1-3-2026.
Theo đề án được Bộ Xây dựng phê duyệt, các đoạn tuyến thực hiện thu phí gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 – Nghi Sơn; Nghi Sơn – Diễn Châu; Vĩnh Hảo – Phan Thiết; Phan Thiết – Dầu Giây; Bãi Vọt – Hàm Nghi; Hàm Nghi – Vũng Áng; Vũng Áng – Bùng; Bùng – Vạn Ninh; Vạn Ninh – Cam Lộ; Hòa Liên – Túy Loan; Quảng Ngãi – Hoài Nhơn; Hoài Nhơn – Quy Nhơn; Quy Nhơn – Chí Thạnh; Chí Thạnh – Vân Phong; Vân Phong – Nha Trang; Cần Thơ – Hậu Giang; Hậu Giang – Cà Mau.
Bộ Xây dựng cho biết đoạn Hòa Liên – Túy Loan và Phan Thiết – Dầu Giây áp dụng mức thu 1.300 đồng/PCU/km; các đoạn còn lại áp dụng mức 900 đồng/PCU/km. Mức phí được tính theo quãng đường phương tiện lưu thông.
Theo đề án, các dự án cao tốc Bắc - Nam được thu phí trong thời gian 7 năm. Cục Đường bộ Việt Nam được giao tổ chức thu phí. Sau thời gian này, cơ quan quản lý sẽ tính toán phương án khai thác, quản lý hạ tầng phù hợp.
VIẾT LONG