Phía Shopee cho biết, doanh nghiệp nhận thức rõ cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái là một thách thức chung của toàn ngành và xã hội, không chỉ trên các sàn thương mại điện tử, mà còn cả các chợ truyền thống, trung tâm thương mại, trang mạng xã hội… Việc này đồng thời đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ từ tất cả các bên liên quan – bao gồm cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người bán, người tiêu dùng.
Tuy nhiên, trên thực tế vận hành, công tác kiểm soát hàng giả, hàng nhái trên môi trường thương mại điện tử nói riêng, các chợ truyền thống, trung tâm thương mại, trang mạng xã hội… nói chung, vẫn ghi nhận những thách thức nhất định do các hành vi gian lận ngày càng tinh vi và liên tục thay đổi.
Với kinh nghiệm quản lý sàn, Shopee chỉ ra những khó khăn như sau:
Trong một số trường hợp, các hồ sơ, chứng từ liên quan đến nguồn gốc xuất xứ hàng hóa có thể được làm giả với mức độ tinh vi cao, đòi hỏi quá trình xác minh cần có thêm đối chiếu và phối hợp từ các bên liên quan, hoặc sự hướng dẫn, hỗ trợ từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền đưa ra kết luận.
Một số đối tượng vi phạm có thể liên tục điều chỉnh cách thức hiển thị thông tin sản phẩm, bao gồm tên gọi hoặc hình ảnh đăng bán, nhằm che giấu hoặc hạn chế khả năng nhận diện các dấu hiệu vi phạm từ hệ thống, từ đó làm phức tạp hơn quá trình rà soát và phát hiện trên nền tảng.
Shopee cho biết đây là một trong rất nhiều ví dụ về hành vi vi phạm chỉnh sửa hình ảnh đăng bán.
Shopee cho biết đã nắm bắt được các thách thức nêu trên và không ngừng cải tiến hệ thống công nghệ, tăng cường các biện pháp kiểm soát và phối hợp chặt chẽ với các CQCN trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm liên quan tới hàng giả, hàng nhái vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đồng thời, Shopee kêu gọi Nhà bán cần thể hiện trách nhiệm thông qua việc tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật, đảm bảo nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và minh bạch thông tin sản phẩm.
Bên cạnh đó, theo doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc chủ động tìm hiểu thông tin sản phẩm, lựa chọn nhà bán uy tín và phản ánh kịp thời khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Khi tất cả các bên cùng chung tay hành động vì mục tiêu chung, vấn nạn hàng giả, hàng nhái sẽ dần được kiểm soát và giảm thiểu, góp phần xây dựng một thị trường lành mạnh và một xã hội công bằng, đáng tin cậy hơn.
Về công tác quản trị, kiểm soát nội bộ và phương án xử lý các trường hợp vi phạm của nền tảng:
Shopee cho biết hiện đang ứng dụng công nghệ, thuật toán AI kết hợp cùng cơ chế giám sát vận hành để hỗ trợ nhận diện các sản phẩm có dấu hiệu giả mạo hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng.
Các hệ thống này liên tục được cập nhật và huấn luyện dựa trên nhiều kịch bản vi phạm được ghi nhận trong quá trình vận hành thực tế, kết hợp nhiều yếu tố như hình ảnh, tên sản phẩm, nội dung hiển thị, mức giá bất thường và các dấu hiệu rủi ro khác nhằm tăng cường khả năng phát hiện và xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm.
Bên cạnh các biện pháp công nghệ, trong một số trường hợp cần xác minh bổ sung, Shopee sẽ thực hiện thêm bước rà soát thủ công dựa trên các giấy tờ do Nhà bán cung cấp (hóa đơn nhập hàng, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hoặc giấy tờ phân phối sản phẩm,...) nhằm hỗ trợ quá trình kiểm tra và xử lý theo quy định của nền tảng.
Với chủ sở hữu thương hiệu, nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, Shopee liên tục hoàn thiện các quy trình hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tiếp nhận và xử lý báo cáo vi phạm thông qua Cổng thông tin Bảo vệ Quyền Sở hữu trí tuệ (Brand IP Portal). Thông qua kênh này, các chủ sở hữu quyền có thể báo cáo nhiều hành vi vi phạm khác nhau, bao gồm nhưng không giới hạn ở:
Sản phẩm Giả/ Mô phỏng thương hiệu
Sản phẩm chưa bao giờ được sản xuất bởi thương hiệu.
Sản phẩm có thông tin thương hiệu trên thân sản phẩm, trên bao bì hoặc trên bất kỳ thông tin quảng cáo nào đính kèm sản phẩm không có sự cho phép phân phối của chủ thương hiệu.
Sản phẩm có những điểm tương đồng với các sản phẩm khác (ví dụ: sản phẩm có dấu hiệu mô phỏng một sản phẩm của một thương hiệu có hoặc không có logo thay thế) mà không có sự cho phép của chủ sở hữu thương hiệu.
Với người dùng, Shopee đã triển khai chức năng “Tố cáo Sản Phẩm Vi Phạm” ngay trên ứng dụng để tạo điều kiện cho người tiêu dùng có thể báo cáo các sản phẩm vi phạm đến Shopee. Tính năng này giúp người tiêu dùng dễ dàng báo cáo các sản phẩm vi phạm, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Shopee trong việc hiện thực hóa quyền của người tiêu dùng theo quy định pháp luật. Đây là công cụ hậu kiểm hiệu quả do người dùng thực hiện, bổ trợ cho các biện pháp kiểm tra, rà soát của đội ngũ Shopee, góp phần cùng chúng tôi phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật cũng như chính sách của sàn.
Khi phát hiện hoặc tiếp nhận các báo cáo sản phẩm mạo danh, Shopee sẽ tiến hành kiểm tra các bằng chứng liên quan mà Người tố cáo cung cấp. Tùy thuộc vào các phương thức tố cáo vi phạm và mức độ phức tạp, Shopee sẽ có thời gian phản hồi trong vòng từ 3 đến 7 ngày làm việc.
Trong trường hợp xác định có vi phạm sau quá trình rà soát, Shopee sẽ áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định của nền tảng, bao gồm gỡ bỏ sản phẩm vi phạm và áp dụng điểm phạt đối với tài khoản người bán. Với các trường hợp có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, Shopee có thể thực hiện thêm biện pháp hạn chế/khóa tài khoản người bán theo chính sách hiện hành.
Về cơ chế phối hợp với cơ quan chức năng trong xử lý hàng giả, hàng nhái
Theo Shopee, việc kết luận một sản phẩm có dấu hiệu hàng giả, hàng nhái hoặc có hành vi vi phạm pháp luật cần được thực hiện trên cơ sở nhiều nguồn thông tin, chứng cứ và hoạt động xác minh theo quy định pháp luật hiện hành, không chỉ dựa trên dữ liệu từ riêng nền tảng TMĐT. Quá trình này có thể bao gồm đối chiếu chứng từ, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, xác minh chuỗi cung ứng và rà soát thông tin từ nhiều bên liên quan, bao gồm cả các nguồn ngoài phạm vi nền tảng TMĐT.
Do đó, việc điều tra và kết luận một hành vi có vi phạm pháp luật hay không thuộc thẩm quyền của các cơ quan chức năng chuyên trách theo quy định pháp luật.
Trên cơ sở đó, Shopee hiện chủ động thực hiện đầy đủ trách nhiệm của nền tảng TMĐT trong việc rà soát, ghi nhận các trường hợp có dấu hiệu vi phạm trên nền tảng, đồng thời phối hợp cung cấp thông tin, dữ liệu và hồ sơ liên quan phục vụ quá trình xác minh, điều tra và xử lý của cơ quan chức năng theo quy định pháp luật hiện hành.
Các nỗ lực trên phù hợp với trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian theo Điều 17 của Luật Thương mại điện tử 2025 (Luật số 122/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026). Theo đó, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian có các trách nhiệm như có biện pháp kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật; đồng thời thực hiện theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật; phối hợp với cơ quan chức năng theo quy định.
Chính sách bảo vệ người tiêu dùng
Shopee hiện triển khai các cơ chế tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ giải quyết khiếu nại cũng như các chính sách trả hàng và hoàn tiền nhằm hỗ trợ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên nền tảng.
Cụ thể, đối với các gian hàng thông thường, Shopee áp dụng chính sách hoàn tiền 100% giá trị sản phẩm theo quy định hiện hành của nền tảng. Đối với các gian hàng thuộc Shopee Mall, Shopee triển khai chính sách hoàn tiền gấp đôi giá trị đơn hàng trong trường hợp sản phẩm được xác định không đáp ứng cam kết chính hãng theo chính sách của Shopee Mall.
Các biện pháp này được triển khai phù hợp với phạm vi của chủ quản nền tảng số trung gian theo Điều 39 của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 (Luật số 19/2023/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 20/06/2023, có hiệu lực từ ngày 01/07/2024). Theo đó, các trách nhiệm của tổ chức thiết lập, vận hành nền tảng số trung gian như có quy trình tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng; công bố công khai đầu mối tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng; đồng thời lưu trữ dữ liệu phục vụ truy xuất và xử lý vụ việc theo quy định pháp luật.
Tú Anh