Shopee quan ngại nếu sàn thương mại điện tử phải khai báo hải quan

3 giờ trướcBài gốc

Doanh nghiệp lo ngại gánh nặng tuân thủ

Tại hội thảo “Lấy ý kiến Doanh nghiệp về Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan” diễn ra ngày 11/6 tại Hà Nội, các quy định mới về quản lý hàng hóa qua nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) nhận được nhiều sự quan tâm, trao đổi từ phía doanh nghiệp, giới chuyên gia và cơ quan quản lý.

Giới thiệu về nội dung dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, ông Kim Long Biên - Trưởng Ban Pháp chế, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, một trong những nội dung lớn của đợt sửa đổi lần này là bổ sung Điều 16a về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử.

Có hai điểm mới đáng chú ý. Thứ nhất, yêu cầu xác thực định danh người mua, bên cạnh người bán hoặc người gửi hàng. Thứ hai, bổ sung chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành nền tảng thương mại điện tử vào nhóm chủ thể tham gia quan hệ pháp luật hải quan, được xem như người khai hải quan.

"Đây là hai nội dung hoàn toàn mới và hiện vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau", ông Biên nói.

Việc xác thực người mua đã được một số quốc gia áp dụng, song cách tiếp cận trên thế giới hiện nay khá đa dạng. Có nước yêu cầu xác thực, có nước không áp dụng nhưng sử dụng các chế tài quản lý nghiêm ngặt hơn. Vì vậy, cơ quan soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến phản biện và dẫn chứng thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp để đánh giá tính cần thiết, tính phù hợp của quy định này cũng như sự tương thích với các luật liên quan.

Ông Kim Long Biên - Trưởng Ban Pháp chế, Cục Hải quan (Bộ Tài chính).

Ông Phan Mạnh Hà - Giám đốc Đối ngoại Công ty Shopee, bày tỏ quan ngại về việc sàn TMĐT trở thành chủ thể bắt buộc phải khai báo hải quan. Ông Hà phân tích, sàn TMĐT chỉ đóng vai trò trung gian kết nối, không sở hữu hàng hóa và không nắm rõ các thông tin chuyên môn như mã HS, trị giá hải quan hay giấy phép chuyên ngành.

“Nếu buộc nền tảng phải đứng ra khai báo hải quan cho hàng hóa thì điều đó không phản ánh đúng bản chất giao dịch thương mại quốc tế cũng như bản chất hoạt động của sàn thương mại điện tử”, Giám đốc Đối ngoại Công ty Shopee nhấn mạnh.

Đại diện Shopee cũng cho rằng việc xác thực người mua là chưa cần thiết, có thể làm gia tăng thời gian thông quan và lưu kho đối với các đơn hàng giá trị nhỏ.

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Hồng Vân - đại diện Bay Global Strategies kiến nghị cơ quan soạn thảo không nên yêu cầu các sàn trực tiếp đóng vai trò người khai hải quan vì điều này đòi hỏi đầu tư quá lớn về công nghệ và nhân lực.

“Các doanh nghiệp đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét thời gian chuyển tiếp hợp lý để doanh nghiệp có đủ thời gian chuẩn bị triển khai cũng như thử nghiệm hệ thống trước khi các quy định mới chính thức có hiệu lực”, bà Vân nêu.

Dưới góc độ hiệp hội, ông Nguyễn Nội - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), lưu ý dự thảo cần phân biệt rõ giữa nền tảng chỉ kết nối giao dịch và nền tảng trực tiếp thu tiền để tránh phát sinh gánh nặng không khả thi đối với các giao dịch xuyên biên giới.

Cần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật

Phân tích về khía cạnh pháp lý, bà Lê Xuân Huế - Phó Giám đốc Power Group Asia, cho rằng quy định yêu cầu sàn TMĐT kê khai hải quan hiện chưa thống nhất với Luật Thương mại điện tử.

Luật Thương mại điện tử hiện hành chỉ yêu cầu xác thực người bán, chưa yêu cầu xác thực người mua. “Việc giao trách nhiệm kê khai sẽ tạo ra rủi ro pháp lý rất lớn cho các sàn thương mại điện tử trong bối cảnh chúng ta đang muốn thúc đẩy lĩnh vực này phát triển”, bà Huế nhận định.

TS Nguyễn Minh Thảo - Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính (Bộ Tài chính).

Ở góc độ chuyên gia, TS Nguyễn Minh Thảo - Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính (Bộ Tài chính), đánh giá việc xây dựng cơ chế quản lý là cần thiết để bảo đảm công bằng, minh bạch, nhưng cần lựa chọn phương thức phù hợp và khả thi. Nếu giao quá nhiều trách nhiệm cho các nền tảng thương mại điện tử thì sẽ khó triển khai trên thực tế, đặc biệt trong bối cảnh số lượng mặt hàng giao dịch rất lớn. Vì vậy, nội dung này cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát và đánh giá kỹ lưỡng hơn về tính khả thi.

Phản hồi các ý kiến của doanh nghiệp, ông Nguyễn Thành Hưng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết các quy định liên quan đến thương mại điện tử được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Nhiều quốc gia và khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, Australia và Liên minh châu Âu (EU) đã quy định chủ sở hữu nền tảng thương mại điện tử là người khai hải quan đối với các giao dịch mua bán qua nền tảng.

Ông Hưng cho rằng nếu chỉ coi nền tảng thương mại điện tử là đơn vị trung gian kết nối mà không có trách nhiệm quản lý thì sẽ không phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước. Việc xác thực người mua, người nhận hàng sẽ giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt trong bối cảnh các đối tượng vi phạm có xu hướng lợi dụng thương mại điện tử xuyên biên giới để che giấu danh tính.

“Sau khi triển khai các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn và áp dụng xác thực người nhận hàng, số vụ việc liên quan đến ma túy qua đường bưu kiện đã giảm đáng kể”, ông Hưng cho biết.

Theo lãnh đạo Cục Hải quan, việc tăng cường quản lý thương mại điện tử không nhằm tạo thêm gánh nặng cho doanh nghiệp mà hướng tới xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và bền vững hơn.

Ông Hưng nhận định, trong giai đoạn đầu triển khai, người dân và doanh nghiệp có thể cảm thấy chưa quen hoặc phát sinh một số bất tiện. Tuy nhiên, tương tự như việc đội mũ bảo hiểm hay áp dụng xác thực điện tử trong giao dịch ngân hàng, khi được thực hiện đồng bộ và hiệu quả, các quy định này sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho xã hội, góp phần ngăn chặn hàng cấm, ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Nguyệt Minh

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/shopee-quan-ngai-neu-san-thuong-mai-dien-tu-phai-khai-bao-hai-quan/20260611054503592