Siết an ninh kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 trước nguy cơ gian lận công nghệ cao

3 giờ trướcBài gốc

Chỉ còn khoảng một tuần nữa, hơn 1,22 triệu thí sinh trên cả nước sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, các thiết bị gian lận ngày càng tinh vi, cùng với yêu cầu tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc, thực chất và bảo đảm quyền lợi chính đáng của thí sinh, công tác chuẩn bị đang được triển khai với tinh thần “không chủ quan ở bất kỳ khâu nào”.

Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT - thành viên Ban Chỉ đạo Quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đã chia sẻ những giải pháp trọng tâm bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi năm nay. Đồng thời, gửi gắm những thông điệp quan trọng tới thí sinh, phụ huynh và đội ngũ làm thi trong giai đoạn “nước rút”.

GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT - thành viên Ban Chỉ đạo Quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Bộ GD-ĐT

An ninh, an toàn vẫn là khâu trọng yếu của kỳ thi

- Thưa GS.TS Huỳnh Văn Chương, Bộ GD-ĐT nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu “an toàn, nghiêm túc, thực chất”. Vậy điểm mới trong cách chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay là gì để bảo đảm mục tiêu này không chỉ là khẩu hiệu?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Tinh thần chung là tất cả các khâu của kỳ thi đều quan trọng như nhau. Từ khâu hoàn thiện thể chế; thanh tra, kiểm tra, giám sát; công tác ra đề thi; bảo đảm an ninh, an toàn kỳ thi, đặc biệt liên quan đến phòng, chống gian lận thi cử bằng công nghệ cao; công tác coi thi, chấm thi, phúc khảo cho đến xét công nhận tốt nghiệp, khâu nào cũng rất quan trọng.

Tuy nhiên, chúng tôi tập trung nhiều vào vấn đề an ninh, an toàn, bởi đây vẫn là khâu tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thực tế những năm trước cho thấy vẫn còn những vấn đề xảy ra, ở đâu đó vẫn còn thí sinh vi phạm do nhận thức chưa đầy đủ, chưa lường hết tính chất nghiêm trọng của hành vi vi phạm.

Nguyên tắc đặt ra là kỳ thi, đặc biệt là đề thi, thuộc diện bảo mật tối mật. Do đó, các hành vi vi phạm liên quan đến đề thi hoặc việc sử dụng tài liệu, điện thoại, thiết bị công nghệ trong phòng thi không chỉ là vi phạm quy chế thi mà còn có thể bị truy cứu theo các quy định hiện hành liên quan đến vấn đề tối mật của đề thi.

Một trong những nội dung được chúng tôi tập trung rất lớn là tăng cường phối hợp với Bộ Công an. Hai bên đã ban hành cơ chế phối hợp 818 giữa Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) và Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an. Trên cơ sở đó, hai đơn vị đã phối hợp triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, trước hết là rà soát thể chế nhằm bảo đảm chặt chẽ nhất trong tổ chức kỳ thi. Đồng thời, chú trọng công tác tập huấn cho các địa phương, đặc biệt là sự phối hợp giữa lực lượng PA03 (Phòng An ninh chính trị nội bộ) và các Sở GD-ĐT trong triển khai nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền cũng được đặc biệt coi trọng. Chúng tôi đưa ra các tình huống, ví dụ minh họa cụ thể để phụ huynh, học sinh, cán bộ coi thi và nhà trường nhận thức đầy đủ hơn về các nguy cơ, rủi ro, cũng như thấy rõ an ninh, an toàn vẫn là khâu trọng yếu của kỳ thi.

Chúng tôi kỳ vọng với sự chuẩn bị đồng bộ và quyết liệt đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ tiếp tục được tổ chức an toàn, nghiêm túc, giảm đến mức thấp nhất các trường hợp vi phạm quy chế thi.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Xuân Quý

Nhiều thí sinh nhận thức chưa đầy đủ về tính chất của hành vi vi phạm

- Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh của công nghệ, nguy cơ gian lận thi cử bằng các thiết bị công nghệ cao cũng đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác tổ chức kỳ thi. Vậy trước sự phát triển rất nhanh của các thiết bị công nghệ cao, Bộ GD-ĐT đã triển khai những giải pháp phòng ngừa nào ngay từ khâu tập huấn và tổ chức coi thi để hạn chế tối đa gian lận, thưa ông?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Đến thời điểm này, Bộ GD-ĐT đã hoàn thành công tác tập huấn cho 34 địa phương; đồng thời tập huấn cho các đoàn công tác của Bộ, các địa phương và các cơ sở giáo dục đại học tham gia vào kỳ thi này. Chúng tôi huy động khoảng 6.000 - 8.000 cán bộ tham gia công tác kiểm tra kỳ thi. Công tác tập huấn được thực hiện rất kỹ, trên tinh thần trao đổi trực tiếp, hỏi - đáp và giải quyết ngay những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Các địa phương có vấn đề gì thấy vướng đều được trao đổi, làm rõ ngay, chứ không chỉ tập huấn theo hình thức lý thuyết.

Ưu tiên hàng đầu vẫn là công tác coi thi, bởi đây là khâu trọng yếu của kỳ thi và cũng là khâu mà trong những năm qua vẫn còn vấn đề xảy ra về vi phạm quy chế, như báo chí đã phản ánh. Thực tế đâu đó vẫn có trường hợp mang tài liệu hoặc điện thoại vào phòng thi.

Chính vì vậy, năm nay, Bộ GD-ĐT tiếp tục phối hợp với Bộ Công an tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về tổ chức kỳ thi và tuyển sinh năm 2026. Trong đó, nội dung được nhấn mạnh nhất là tăng cường công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho toàn bộ kỳ thi và nâng cao hơn nữa yêu cầu về bảo mật. Chúng tôi cũng đã đề nghị Giám đốc Sở GD-ĐT của 34 địa phương cam kết tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn, đặc biệt trong bối cảnh các thiết bị công nghệ cao ngày càng phát triển. Đây là khâu trọng yếu. Như vậy, việc tuyên truyền và nâng cao hơn nữa trách nhiệm của đội ngũ cán bộ coi thi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Đương nhiên chúng ta không tạo áp lực. Nếu có quy trình tốt và triển khai chặt chẽ thì chắc chắn không đến mức gây áp lực cho cán bộ tham gia tổ chức kỳ thi. Điều quan trọng là phải triển khai đồng đều ở tất cả các địa phương, các vùng miền và các trường học. Những năm trước, một số nơi vẫn còn xuất hiện tình trạng thí sinh mang điện thoại vào phòng thi. Vì vậy, năm nay chúng ta phải tuyệt đối cố gắng tăng cường.

Bộ Công an và Bộ GD-ĐT cũng đang phối hợp nghiên cứu, bổ sung thêm các giải pháp hỗ trợ, trong đó khuyến khích sử dụng thêm máy quét trong trường hợp cần thiết. Việc này sẽ được triển khai trên cơ sở phối hợp giữa lực lượng công an và ngành giáo dục ở địa phương nhằm góp phần bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi tốt hơn.

- Như ông vừa nhấn mạnh, từ thực tế những mùa thi trước, điện thoại thông minh tiếp tục được xem là nguy cơ lớn nhất trong phòng thi. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn: Bộ GD-ĐT có giải pháp gì để vừa nâng cao ý thức, vừa tăng hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm?

GS.TS Huỳnh Văn Chương: Như tôi đã nhấn mạnh, một trong những khâu chúng tôi nhận thấy quan trọng nhất trước kỳ thi là công tác tuyên truyền, đặc biệt khi từ nay đến kỳ thi chỉ còn khoảng 1 tuần.

Qua thực tế các vụ việc vi phạm xảy ra ở một số địa phương những năm trước, chúng tôi nhận thấy các em rất vô tư, chủ quan, nhận thức chưa đầy đủ về tính chất của hành vi vi phạm. Nhiều em cho rằng việc mang điện thoại hoặc thiết bị vào phòng thi là bình thường nếu không bị phát hiện. Tuy nhiên, chúng tôi nhấn mạnh rằng khi bị phát hiện, hành vi đó không chỉ là vi phạm quy chế thi mà đồng thời còn có thể vi phạm quy định về bảo mật đề thi. Tuy nhiên, các em chưa nhận thức đầy đủ về vấn đề này.

Do đó, chúng tôi xác định công tác tuyên truyền vẫn là giải pháp quan trọng hàng đầu. Bộ GD-ĐT đã giao các Sở GD-ĐT, các nhà trường, đặc biệt là hiệu trưởng các trường, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để học sinh nhận thức rõ rằng nếu vi phạm thì rủi ro là rất lớn, thậm chí có thể ảnh hưởng đến tương lai của các em.

Giải pháp thứ hai là tiếp tục tăng cường trách nhiệm của đội ngũ cán bộ coi thi. Thứ ba, có thể tăng cường sử dụng các thiết bị hỗ trợ an ninh để rà soát, phát hiện các thiết bị công nghệ cao. Hiện nay, các thiết bị gian lận ngày càng tinh vi, có thể được ngụy trang dưới nhiều hình thức như kính đeo, nút áo hoặc các vật dụng cá nhân khác. Thậm chí, ở một số trường hợp, điện thoại vẫn có thể mang vào phòng thi nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Vì vậy, cùng với sử dụng các thiết bị hỗ trợ khi cần thiết, trách nhiệm của cán bộ coi thi trong việc tăng cường kiểm tra, giám sát và phát hiện các thiết bị công nghệ cao vẫn là yếu tố đặc biệt quan trọng.

Mọi tình huống phát sinh phải được xử lý đúng quy trình

- Dù đã có nhiều năm kinh nghiệm tổ chức thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD-ĐT vẫn nhấn mạnh yêu cầu “không chủ quan với kinh nghiệm”. Ông có thể lý giải: Vì sao đây lại là một bài học quan trọng trong kỳ thi năm nay?

GS.TS Huỳnh Văn Chương:Kỳ thi năm nay có quy mô rất lớn, với hơn 1,22 triệu thí sinh dự thi, rải đều trên gần 50.000 phòng thi. Với quy mô như vậy, điều kiện tổ chức giữa các địa phương cũng không hoàn toàn giống nhau. Vì thế, chúng ta phải lưu ý không chủ quan.

Mỗi năm kỳ thi chỉ diễn ra một lần. Nhiều cán bộ đã tham gia công tác coi thi nhiều năm, có nhiều kinh nghiệm, nhưng sau một năm vẫn có thể quên một số quy trình hoặc những điểm cần lưu ý. Do đó, dù là cán bộ coi thi mới hay đã có kinh nghiệm nhiều năm thì việc tập huấn vẫn hết sức quan trọng và không được chủ quan.

Một vấn đề rất quan trọng khác là khi phát sinh tình huống trong phòng thi hoặc tại điểm thi, cán bộ làm thi không được tự ý giải quyết mà cần phối hợp với các bên liên quan để đưa ra quyết định đúng nhất. Nguyên tắc là phải báo cáo với giám sát rồi đến hội đồng thi và các cấp có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo đúng quy định. Thực tế đã có trường hợp cán bộ coi thi tự xử lý tình huống nhưng kết quả lại không đúng quy chế.

Yêu cầu cao nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi chính đáng của thí sinh. Nếu thực hiện đúng quy trình báo cáo thì đều có thể tìm được phương án xử lý tốt nhất cho các em. Trong những trường hợp cần thiết, Bộ GD-ĐT sẽ có chỉ đạo để bảo đảm việc xử lý được thống nhất và đúng quy định.

GS.TS Huỳnh Văn Chương nhấn mạnh, yêu cầu cao nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi chính đáng của thí sinh. Ảnh: Trần Hiệp

Do vậy, chúng tôi luôn khuyến cáo đội ngũ cán bộ làm thi không chủ quan, không nên cho rằng đã tham gia coi thi nhiều năm thì có thể hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm. Nhiều tình huống phát sinh trên thực tế không lường trước được và nếu xử lý không đúng có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Chúng tôi khuyên tất cả cán bộ coi thi đều phải chủ động tham gia tập huấn đầy đủ, nắm chắc quy chế, quy trình và tuyệt đối không chủ quan, không tự ý xử lý các tình huống phát sinh.

- Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đang đến rất gần. Trong giai đoạn “nước rút” này, thí sinh và phụ huynh chắc chắn không tránh khỏi sự lo lắng. Trước sự quan tâm rất lớn của xã hội, ông muốn gửi gắmthông điệp gì tới phụ huynh và thí sinh để vừa có sự yên tâm, cũng như thực hiện nghiêm túc quy chế thi?

GS.TS Huỳnh Văn Chương:Từ nay đến ngày thi chỉ còn khoảng 1 tuần nữa, đây là giai đoạn rất quan trọng.

Đối với các địa phương, các Sở GD-ĐT, các thầy cô, nhiệm vụ trọng tâm lúc này là rà soát kỹ tất cả các khâu chuẩn bị cho kỳ thi; từ cơ sở vật chất, phòng thi, danh sách thí sinh cho đến các phương án phòng ngừa, xử lý rủi ro có thể phát sinh trong quá trình tổ chức kỳ thi.

Đặc biệt, đối tượng chúng tôi quan tâm nhất lúc này chính là thí sinh. Các em chỉ còn vài ngày trước khi bước vào kỳ thi, vì vậy cần tập trung rà soát, hệ thống lại kiến thức một cách tổng thể, hoàn thiện những nội dung ôn tập cuối cùng. Bên cạnh đó, cần phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập, nghỉ ngơi và các hoạt động giải trí để giữ được trạng thái tốt nhất. Các em không nên tự tạo áp lực quá lớn cho bản thân. Thời gian còn lại không nhiều, nếu học tập quá sức mà không giữ gìn sức khỏe thì đến khi bước vào kỳ thi rất dễ đuối sức, ảnh hưởng đến kết quả làm bài.

Vì vậy, các em cần chủ động trong việc giữ gìn sức khỏe, duy trì thể trạng và tinh thần tốt nhất để sẵn sàng cho kỳ thi. Chúng tôi cũng mong các bậc phụ huynh tiếp tục quan tâm, đồng hành và chăm sóc các em trong thời điểm rất quan trọng này. Cố gắng để đến những ngày diễn ra kỳ thi, các em có được sức khỏe tốt nhất, tinh thần ổn định và tâm thế tự tin nhất bước vào kỳ thi.

- Trân trọng cảm ơn ông đã chia sẻ!

Hồng Hạnh - Nguyễn Liên

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/siet-an-ninh-ky-thi-tot-nghiep-thpt-2026-truoc-nguy-co-gian-lan-cong-nghe-cao-10419438.html