Hà Nội hướng tới xây dựng cơ sở giết mổ tập trung kiểm soát an toàn thực phẩm.
Nhiều địa phương lên lộ trình bỏ cơ sở giết mổ nhỏ lẻ
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm an toàn ngày càng gia tăng, công tác quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật tại khu vực ngoại thành đang được siết chặt. Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Đỗ Quốc Phấn cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thành phố Hà Nội, thời gian qua Chi cục đã phối hợp với các địa phương rà soát toàn diện hệ thống cơ sở giết mổ trên địa bàn. Qua rà soát, các địa phương đã thống nhất danh sách cơ sở giết mổ tập trung tạm thời và cơ sở giết mổ công nghiệp, từng bước thay thế mô hình giết mổ nhỏ lẻ trong khu dân cư.
Tuy nhiên, thực tế tại nhiều địa phương cho thấy quá trình chuyển đổi vẫn gặp không ít khó khăn. Mô hình giết mổ nhỏ lẻ tồn tại nhiều năm, gắn với sinh kế của người dân nên việc xóa bỏ cần có lộ trình phù hợp. Đáng lưu ý, hiện vẫn còn 578 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không đủ điều kiện hoạt động. Các cơ sở này chưa được kiểm soát giết mổ hằng ngày, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh và mất an toàn thực phẩm, gây khó khăn cho công tác quản lý của chính quyền các cấp...
Phó Chủ tịch UBND xã Thường Tín Uông Thị Phượng cho biết, hiện trên địa bàn có hai cơ sở giết mổ lợn quy mô lớn gồm Công ty cổ phần Thực phẩm Vinh Anh với công suất hơn 100 con/ngày và cơ sở giết mổ tạm thời Lê Thùy Dung với công suất khoảng 100 con/ngày. Ngoài ra, còn có cơ sở giết mổ gia cầm công nghiệp của Công ty Green Chicken với công suất lên tới 15.000 con/ngày. Tuy nhiên, trên địa bàn vẫn tồn tại 10 điểm giết mổ gia cầm tại chợ và 10 điểm giết mổ nhỏ lẻ trong hộ dân. Trước thực trạng này, xã đang khẩn trương rà soát quy hoạch, đề xuất vị trí phù hợp để xây dựng cơ sở giết mổ tập trung, đồng thời yêu cầu các cơ sở giết mổ không phép chấm dứt hoạt động trước ngày 30-6-2026.
Trong khi đó, xã Quảng Bị đang đối mặt với áp lực lớn hơn khi số lượng cơ sở giết mổ nhỏ lẻ còn ở mức cao. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Bị Tống Văn Thái, hiện nay trên địa bàn có 27 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm và 26 hộ giết mổ động vật, nhưng chỉ có 1 cơ sở giết mổ tập trung. Trước thực trạng đó, xã đã xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật trên địa bàn. Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 - 2027, xã sẽ rà soát, đề xuất điều chỉnh mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung, khép kín phù hợp với thực tiễn địa phương và định hướng phát triển đô thị, nông thôn. Giai đoạn 2028 - 2030, xã phấn đấu chấm dứt hoạt động của 100% cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tự phát, không nằm trong hệ thống giết mổ tập trung, khép kín...
Hướng tới hệ thống giết mổ hiện đại, kiểm soát theo chuỗi
Tại xã Nam Phù, mô hình giết mổ tập trung tạm thời bước đầu đã được hình thành với quy mô khoảng 1.500 con/ngày. Tuy nhiên, để mô hình vận hành hiệu quả, xã đề nghị các sở, ngành của thành phố tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho lực lượng thú y cơ sở đồng thời tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật lấy mẫu, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm tại chợ. Xã cũng đề xuất quy hoạch khu giết mổ công nghiệp và chế biến thực phẩm khép kín gắn với chợ đầu mối tại thôn 3 Vạn Phúc với diện tích khoảng 15ha. Đây được xem là hướng đi nhằm hình thành chuỗi liên kết từ giết mổ, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nông sản và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Phó Chủ tịch UBND phường Đại Mỗ Hoàng Minh Hải cho rằng, các sở, ngành cần tham mưu Thành phố Hà Nội nghiên cứu, ban hành chính sách hỗ trợ sắp xếp, quy hoạch điểm kinh doanh sản phẩm động vật bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm, phù hợp với đặc thù đô thị cũng như điều kiện thực tế của địa phương.
Việc chuyển đổi từ mô hình giết mổ nhỏ lẻ sang giết mổ tập trung là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đồng bộ về quy hoạch, hạ tầng, nguồn lực quản lý và thay đổi nhận thức của người dân. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường đề nghị các đơn vị tiếp tục rà soát, tổng hợp đầy đủ báo cáo và đề xuất của địa phương, đặc biệt là lộ trình chấm dứt hoạt động của các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Các địa phương cần quyết liệt triển khai việc chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ theo chỉ đạo của UBND thành phố, đồng thời nhanh chóng đưa các cơ sở giết mổ tập trung vào vận hành hiệu quả...
Cùng với đầu tư hạ tầng giết mổ tập trung, nhiệm vụ quan trọng hiện nay là tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm tại các chợ - nơi tiêu thụ chính các sản phẩm động vật. Công tác kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thường xuyên, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền để thay đổi thói quen tiêu dùng, ưu tiên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát thú y đầy đủ...
Mặc dù quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, nhưng với quyết tâm của Thành phố Hà Nội cùng sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương, mục tiêu xây dựng hệ thống giết mổ tập trung, hiện đại, kiểm soát chặt chẽ theo chuỗi đang từng bước trở thành hiện thực. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Hà Nội phát triển ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, phù hợp yêu cầu phát triển đô thị...
Bài và ảnh: Quỳnh Dung