Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương sẽ phối hợp với cơ quan quản lý OCOP cấp tỉnh thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất khi cần thiết
Theo quy định, nhãn hiệu chứng nhận OCOP Việt Nam được sử dụng cho các sản phẩm đã được công nhận đạt hạng OCOP và còn hiệu lực. Đây là dấu hiệu để người tiêu dùng nhận biết các sản phẩm đáp ứng các tiêu chí của Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, đồng thời góp phần khẳng định chất lượng và nguồn gốc của sản phẩm trên thị trường.
Một trong những nội dung đáng chú ý của quy chế là việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng nhãn hiệu chứng nhận. Hoạt động này nhằm bảo đảm các tổ chức, cá nhân tuân thủ đúng quy định về sử dụng nhãn hiệu, duy trì các tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm đã được chứng nhận và kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu OCOP.
Theo quy định mới, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương ủy quyền cho UBND các tỉnh, thành phố tổ chức hoạt động kiểm tra, giám sát việc sử dụng nhãn hiệu chứng nhận trên địa bàn. Cơ quan tham mưu quản lý OCOP cấp tỉnh sẽ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này và có thể xây dựng kế hoạch kiểm tra cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Bên cạnh hoạt động kiểm tra của địa phương, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương cũng sẽ phối hợp với cơ quan quản lý OCOP cấp tỉnh thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất khi cần thiết. Điều này nhằm bảo đảm việc sử dụng nhãn hiệu OCOP được thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.
Quy chế cũng quy định rõ các hành vi vi phạm trong quá trình sử dụng nhãn hiệu chứng nhận OCOP. Trong đó, hành vi gắn nhãn hiệu OCOP lên sản phẩm không đáp ứng điều kiện được chứng nhận được xác định là vi phạm. Ngoài ra, việc sử dụng nhãn hiệu cho các sản phẩm không đủ điều kiện, tiếp tục sử dụng nhãn hiệu khi đã bị đình chỉ hoặc thu hồi quyền sử dụng cũng là những hành vi bị nghiêm cấm.
Một số hành vi khác cũng được quy định cụ thể như cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm mang nhãn hiệu OCOP, tự ý chuyển giao quyền sử dụng nhãn hiệu cho đơn vị khác hoặc thực hiện các hoạt động trái với quy định của quy chế. Các hành vi vi phạm có thể bị xử lý theo quy định hiện hành của pháp luật.
Để bảo vệ giá trị của nhãn hiệu OCOP, quy chế quy định cơ chế đình chỉ hoặc thu hồi quyền sử dụng đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm. Theo đó, UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan tham mưu quản lý OCOP cấp tỉnh có thể ban hành văn bản đình chỉ hoặc thu hồi quyền sử dụng đối với các chủ thể thuộc phạm vi quản lý. Trong một số trường hợp, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương cũng có thẩm quyền thực hiện việc này.
Thời gian đình chỉ quyền sử dụng nhãn hiệu tối đa là sáu tháng kể từ ngày ban hành quyết định. Nếu sau thời gian này, tổ chức hoặc cá nhân không khắc phục các vi phạm, không báo cáo kết quả khắc phục hoặc không cung cấp tài liệu chứng minh việc khắc phục, quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận sẽ bị thu hồi.
Trong thời gian bị đình chỉ, các tổ chức và cá nhân không được sử dụng nhãn hiệu OCOP dưới bất kỳ hình thức nào. Trường hợp muốn tiếp tục sử dụng, chủ thể phải hoàn thành việc khắc phục vi phạm và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận bằng văn bản.
Bên cạnh các quy định về quản lý, quy chế cũng xác định rõ quyền lợi của các chủ thể được phép sử dụng nhãn hiệu chứng nhận. Theo đó, các tổ chức và cá nhân được sử dụng nhãn hiệu OCOP cùng với nhãn hiệu riêng của mình trên bao bì sản phẩm, phương tiện kinh doanh, quảng cáo và các giấy tờ giao dịch liên quan đối với sản phẩm đã được công nhận OCOP.
Các chủ thể cũng được khai thác các lợi ích kinh tế từ việc sử dụng nhãn hiệu chứng nhận, đồng thời được ưu tiên tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và phát triển thương hiệu OCOP do các cơ quan chức năng tổ chức.
Tuy nhiên, đi kèm với quyền lợi là trách nhiệm duy trì chất lượng sản phẩm và bảo vệ uy tín của nhãn hiệu OCOP. Quy chế nghiêm cấm mọi hành vi làm sai lệch nhận thức của người tiêu dùng, đưa thông tin không đúng sự thật hoặc lạm dụng nhãn hiệu chứng nhận gây nhầm lẫn trên thị trường. Các chủ thể có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan nhằm duy trì chất lượng sản phẩm và phát triển giá trị của tài sản trí tuệ OCOP.
Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân sử dụng nhãn hiệu còn có trách nhiệm chủ động phát hiện, thông báo các hành vi vi phạm hoặc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu OCOP cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý.
Theo Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, việc ban hành quy chế mới nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhãn hiệu chứng nhận OCOP, bảo vệ uy tín của chương trình OCOP Việt Nam và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Đây cũng được xem là giải pháp quan trọng để thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và nâng cao giá trị trên thị trường trong nước cũng như quốc tế./.
Trần Quỳnh - Trương Hậu