Các công trình xây dựng chịu áp lực lớn trước các đợt giá vật liệu tăng cao
Đáng chú ý, giá không chỉ tăng ở một vài nhóm vật liệu mà lan rộng từ xi măng, sắt thép đến cát, đá và gạch, thiết lập mặt bằng giá cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Vật liệu xây dựng tăng giá mạnh
Ghi nhận tại các đại lý vật liệu xây dựng cho thấy, giá xi măng hiện dao động từ 1,44 - 1,86 triệu đồng/tấn, tăng khoảng 10 - 30% so với đầu năm 2025. Giá thép cuộn phổ biến ở mức 15.600 - 15.800 đồng/kg, tăng khoảng 12 - 18%; thép cây các loại cũng tăng từ 15 - 18% tùy chủng loại.
Tuy nhiên, mức tăng cao nhất lại thuộc về nhóm cát và đá xây dựng. Giá cát xây, cát tô hiện phổ biến trên 600.000 đồng/m³, tăng tới 40% so với năm 2025.
Giá đá xây dựng cũng lên khoảng 650.000 đồng/m³, cao hơn đáng kể so với trước đây. Ở nhóm vật liệu xây thô, gạch ống, gạch thẻ cũng tăng từ 20 - 40%.
Các công trình xây dựng chịu áp lực lớn trước các đợt giá vật liệu tăng cao
Theo cơ quan chuyên môn, nguyên nhân chính của đợt tăng giá là do mất cân đối cung - cầu, đặc biệt là tình trạng khan hiếm cát xây dựng. Đây là loại vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong hầu hết công trình, từ nhà ở dân dụng đến các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Thực tế tại địa phương cho thấy, hàng loạt công trình trọng điểm đang được triển khai đồng loạt khiến nhu cầu vật liệu, đặc biệt là cát tăng đột biến. Các dự án giao thông, khu dân cư, chỉnh trang đô thị… bước vào giai đoạn thi công cao điểm đã “hút” một lượng lớn nguồn cung trên thị trường, trong khi việc khai thác cát tại các mỏ chưa theo kịp nhu cầu.
Các chuyên gia cho rằng, chi phí vật liệu thường chiếm 60 - 70% tổng chi phí xây dựng, do đó, chỉ cần biến động trong thời gian ngắn cũng có thể làm đảo lộn toàn bộ bài toán tài chính của các công trình, dự án. Nếu không được kiểm soát, áp lực chi phí có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở và làm suy giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Áp lực lan rộng từ thị trường đến công trình
Giá vật liệu xây dựng tăng cao đang tác động trực tiếp đến toàn bộ hoạt động xây dựng, từ doanh nghiệp (DN) thi công đến người dân có nhu cầu xây dựng nhà ở.
Ở khâu thi công, nhiều nhà thầu đang phải “gồng mình” trước áp lực chi phí. Với các hợp đồng trọn gói đã ký từ trước, không ít doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí không có lãi để giữ uy tín.
Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển tăng mạnh, đặc biệt tại các công trình trong khu dân cư, khiến giá vật liệu thực tế tại công trình cao hơn đáng kể so với thị trường.
Ông Đoàn Bá Lợi, Giám đốc Công ty TNHH Thiết kế - Xây dựng Thanh Bình Home (phường Hàm Thắng) chia sẻ: “Chi phí vật liệu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng mức đầu tư, do đó, việc giá liên tục tăng khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Với những hợp đồng đã ký theo đơn giá cũ, doanh nghiệp gần như không có lãi, thậm chí phải bù chi phí”.
Công trình xây dựng nhà ở của chị Hồ Thị Ngọc Thương ở phường Mũi Né dự kiến 2 tỷ đồng, nay tăng lên khoảng 2,5 tỷ đồng
Không chỉ doanh nghiệp, người dân cũng chịu tác động trực tiếp từ giá vật liệu tăng cao. Chị Hồ Thị Ngọc Thương, chủ đầu tư một công trình homestay đang được xây dựng ở phường Mũi Né cho biết: "Dự toán xây dựng công trình trước tết khoảng 2 tỷ đồng, nay tăng lên 2,5 tỷ đồng nên rất khó khăn".
Tại khu vực nông thôn, tình trạng này cũng diễn ra tương tự. Nhiều hộ dân dù đã chuẩn bị kế hoạch xây dựng từ trước nhưng vẫn phải chấp nhận mua vật liệu với giá cao, do đã chọn ngày khởi công. Việc chi phí đội lên hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng đang trở thành gánh nặng không nhỏ đối với các gia đình.
Ở góc độ doanh nghiệp cung ứng, bà Đặng Thị Lynh Trang, Giám đốc một công ty ở phường Phú Thủy cho biết, so với đầu năm 2025, giá sắt thép, gạch, cát, đá, xi măng đã tăng từ 12 - 50% tùy loại. Các nhà cung cấp thường thông báo giá theo từng tháng, thậm chí từng ngày khiến thị trường thiếu ổn định và khó dự báo.
Theo bà Trang, thời gian tới, khi bước vào cao điểm xây dựng, nhu cầu vật liệu tiếp tục tăng mạnh thì khả năng giá còn biến động theo chiều hướng tăng là rất lớn, đặc biệt nếu các “điểm nghẽn” về nguồn cung chưa được tháo gỡ kịp thời.
Một cửa hàng vật liệu xây dựng tại phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng
Trước thực trạng giá vật liệu liên tục tăng cao trong những ngày qua, Bộ Xây dựng vừa có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật và xử lý vi phạm pháp luật về giá vật liệu xây dựng.
Theo đó, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ, thổi giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý hoặc loan tin, đưa tin không chính xác gây nhiễu loạn thông tin thị trường.
Các địa phương tập trung rà soát tổng hợp nhu cầu vật liệu xây dựng; chủ động bảo đảm nguồn cung vật liệu, ưu tiên cho những công trình trọng điểm quốc gia, công trình dân sinh cấp bách; rà soát trữ lượng các mỏ khoáng sản để đẩy mạnh cấp phép hoạt động, nâng công suất khai thác.
Giá vật liệu xây dựng còn biến động theo chiều hướng tăng
Ngoài ra, việc cập nhật, điều chỉnh công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng cần thực hiện kịp thời, phù hợp mặt bằng giá thị trường.
Đối với loại vật liệu có biến động bất thường do ảnh hưởng của giá nhiên liệu, phải thực hiện công bố giá vật liệu hằng tháng hoặc sớm hơn khi cần thiết, để các đơn vị có cơ sở lập, điều chỉnh dự toán, đáp ứng yêu cầu quản lý hợp đồng xây dựng. Đồng thời, không để xảy ra tình trạng công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng chậm hoặc không phản ánh đúng mặt bằng giá thị trường.
Song song với đó, các bộ, ban, ngành Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cơ quan có liên quan theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, đặc biệt là những loại vật liệu chủ yếu phục vụ công trình trọng điểm.
Thế Nhân