Siết quản lý thuốc lá điện tử từ người dùng đến toàn chuỗi cung ứng

4 giờ trướcBài gốc

Yêu cầu kiểm soát các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang trở nên cấp thiết hơn, nhất là khi đối tượng tiếp cận ngày càng trẻ hóa. (Ảnh minh họa)

Mở rộng phạm vi quản lý từ người dùng đến điểm bán

Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, từ ngày 15/5/2026, người sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng có thể bị xử phạt từ 3 đến 5 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy tang vật vi phạm theo quy định. Đây là điểm mới đáng chú ý khi chính sách không còn chỉ tập trung vào hành vi kinh doanh hay quảng cáo sản phẩm mà đã trực tiếp điều chỉnh tới người sử dụng.

Cùng với đó, cá nhân, tổ chức cho phép người khác sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng tại địa điểm do mình quản lý cũng có thể bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng. Quy định này mở rộng trách nhiệm quản lý đối với chủ cơ sở, đơn vị kinh doanh và các địa điểm công cộng.

Song song với việc siết chặt hành vi sử dụng, các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh thuốc lá cũng được tăng cường. Cơ sở bán thuốc lá nếu không treo biển thông báo không bán cho người dưới 18 tuổi có thể bị phạt tới 3 triệu đồng. Hành vi bán cho người chưa đủ tuổi, trưng bày sai quy định hoặc kinh doanh sản phẩm không có cảnh báo sức khỏe có thể bị xử phạt tới 5 triệu đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động từ một đến ba tháng.

Đối với các vi phạm liên quan đến in ấn và ghi nhãn cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá, mức xử phạt có thể lên tới 40 triệu đồng, kèm hình thức đình chỉ hoạt động đến 6 tháng và buộc thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm vi phạm.

Việc mở rộng phạm vi quản lý cho thấy định hướng kiểm soát không chỉ dừng ở người sử dụng mà đã bao trùm toàn bộ chuỗi cung ứng sản phẩm, từ khâu phân phối, trưng bày, quảng bá đến lưu hành trên thị trường.

Trong bối cảnh thuốc lá điện tử từng được quảng bá với hình ảnh hiện đại, ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống, việc tăng cường kiểm soát đang góp phần thu hẹp khả năng tiếp cận sản phẩm trong cộng đồng, đặc biệt với thanh thiếu niên.

Theo Bộ Y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh từ 13 đến 17 tuổi đã tăng từ 2,6% năm 2019 lên 8,1% năm 2023. Ở nhóm 13 đến 15 tuổi, tỷ lệ này cũng tăng từ 3,5% năm 2022 lên 8% năm 2023.

Một nghiên cứu trên gần 2.500 sinh viên tại Hà Nội, Đà Nẵng - Huế và TP.HCM cho thấy 14,3% sinh viên đã từng thử thuốc lá điện tử và 3,3% đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này lần lượt là 6,2% và 0,8%. Đáng chú ý, độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới là khoảng 16,9 tuổi.

Những con số này cho thấy yêu cầu kiểm soát các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang trở nên cấp thiết hơn, nhất là khi đối tượng tiếp cận ngày càng trẻ hóa.

Hướng tới kiểm soát toàn diện để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Không chỉ mở rộng chế tài xử phạt, chính sách hiện nay cũng hướng tới việc kiểm soát toàn diện các yếu tố có thể thúc đẩy hành vi sử dụng thuốc lá điện tử trong cộng đồng.

Theo kết quả nghiên cứu được công bố tại hội thảo do Trường Đại học Y tế công cộng tổ chức ngày 9/4, có tới 39,2% sinh viên vẫn tiếp xúc với quảng cáo các sản phẩm thuốc lá mới trong vòng 30 ngày qua, chủ yếu thông qua Facebook, TikTok, Google và YouTube.

Kết quả này cho thấy môi trường số tiếp tục có ảnh hưởng rõ rệt tới hành vi tiếp cận sản phẩm, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên và người trẻ tuổi. Trong khi hoạt động kinh doanh trực tiếp bị siết chặt, các hình thức quảng bá trên internet vẫn xuất hiện với nhiều cách tiếp cận khác nhau.

Việc quản lý toàn chuỗi cung ứng vì vậy không chỉ mang ý nghĩa xử lý vi phạm, mà còn góp phần tạo ra môi trường hạn chế khả năng tiếp cận thuốc lá điện tử từ sớm. Từ quy định về điểm bán, bao bì cảnh báo, độ tuổi người mua cho tới trách nhiệm của cá nhân, tổ chức quản lý địa điểm sử dụng, các biện pháp đang được triển khai theo hướng đồng bộ hơn.

Sau hơn 10 năm thực thi, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã góp phần giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang đặt ra yêu cầu cập nhật cách tiếp cận quản lý phù hợp với thực tế mới.

Hiện Việt Nam vẫn có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc, nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới hút thuốc cao nhất thế giới. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành hiện ở mức 20,8%, trong đó nam giới chiếm 41,1%, nữ giới chiếm 0,6%. Trong bối cảnh đó, việc mở rộng kiểm soát từ hành vi sử dụng đến toàn bộ chuỗi cung ứng được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm nguy cơ tiếp cận nicotine trong cộng đồng, đồng thời tăng cường bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là giới trẻ.

Vũ Đậu

Nguồn Công Lý : https://congly.vn/siet-quan-ly-thuoc-la-dien-tu-tu-nguoi-dung-den-toan-chuoi-cung-ung-523479.html