Siết tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, tăng hậu kiểm

5 giờ trướcBài gốc

Thông tin trên được TS. Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đưa ra tại Hội nghị phổ biến những nội dung trọng tâm, điểm mới của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026, quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026, quy định về công bố, đăng kí sản phẩm thực phẩm do Bộ Y tế chủ trì, chiều 2/2.

Cơ quan liên ngành kiểm tra an toàn thực phẩm.

Một trong những trọng tâm của Nghị quyết và Nghị định mới là tiếp tục triển khai Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh giai đoạn 2025–2026. Theo đó, nhiều thủ tục liên quan đến quảng cáo thực phẩm, chỉ định đơn vị kiểm nghiệm phục vụ quản lí nhà nước, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đã được cắt giảm, đơn giản hóa. Riêng lĩnh vực quảng cáo thực phẩm đã giảm được hai thủ tục hành chính, rút ngắn khoảng 20% thời gian giải quyết. Đối với thủ tục chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm, việc thực hiện phương án cải cách theo Quyết định số 1661/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã giúp cắt giảm 60% thủ tục, đơn giản hóa 40% thủ tục còn lại, đồng thời giảm hơn 33% thời gian xử lí.

Song song với cải cách thủ tục, các văn bản mới tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương. Hiện nay, trong tổng số 39 thủ tục hành chính về an toàn thực phẩm thuộc phạm vi quản lí của ba ngành Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, đã có 31 thủ tục được phân cấp cho địa phương, chiếm gần 80%. Việc phân cấp này được thực hiện trên cơ sở các nghị định của Chính phủ ban hành trong năm 2025, góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của địa phương trong quản lí an toàn thực phẩm.

TS. Thịnh cho biết, Nghị quyết và Nghị định mới được xây dựng trong bối cảnh thời gian qua xuất hiện nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm, trong đó có tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, sữa giả, quảng cáo thổi phồng công dụng sản phẩm. Các đối tượng đã lợi dụng những kẽ hở của Nghị định 15/2018/NĐ-CP để trục lợi.

Trên cơ sở kiến nghị của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Bộ Công an và yêu cầu thực tiễn quản lí, các quy định mới được thiết kế theo hướng tăng cường kiểm soát từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm lưu thông trên thị trường, kết hợp chặt chẽ giữa tiền kiểm và hậu kiểm.

Ở khâu sản xuất, Nghị quyết và Nghị định mới nâng cao điều kiện đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi. Các cơ sở này bắt buộc phải áp dụng các hệ thống quản lí an toàn thực phẩm như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, GMP hoặc các chứng nhận tương đương. Đồng thời, yêu cầu cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải duy trì Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt chuẩn GMP. Đặc biệt, nhằm khắc phục tình trạng doanh nghiệp thương mại đứng tên công bố sản phẩm nhưng không gắn trách nhiệm với nhà sản xuất, Nghị quyết quy định cơ sở sản xuất phải trực tiếp đứng tên công bố sản phẩm và chịu trách nhiệm toàn diện về tính pháp lí, chất lượng và an toàn của sản phẩm.

Trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường, công tác kiểm soát được siết chặt thông qua việc tăng cường quản lí công bố tiêu chuẩn áp dụng và đăng kí bản công bố sản phẩm. Phiếu kết quả kiểm nghiệm bắt buộc phải bao gồm cả chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng. Các sản phẩm đã tự công bố trước đây phải hoàn tất việc công bố tiêu chuẩn áp dụng theo quy định mới trong thời hạn nhất định, nếu không hồ sơ sẽ không còn giá trị pháp lí. Đối với nhóm sản phẩm có nguy cơ cao như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, hồ sơ đăng kí bản công bố được quy định chặt chẽ hơn nhằm kiểm soát từ thành phần, quy trình sản xuất đến bao bì, công dụng sản phẩm.

TS. Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm trao đổi tại hội nghị. Ảnh P.V

Kỳ vọng khắc phục triệt để bất cập

Trong lĩnh vực nhập khẩu, Nghị định mới điều chỉnh mạnh mẽ các phương thức kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, bãi bỏ một số trường hợp được miễn kiểm tra trước đây và tăng yêu cầu kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu, kiểm nghiệm đối với các phương thức kiểm tra giảm, thông thường và kiểm tra chặt. Quy định mới cũng bổ sung cơ chế quản lí đối với sản phẩm xuất khẩu chuyển mục đích sang tiêu thụ nội địa, bảo đảm áp dụng đầy đủ các yêu cầu về an toàn thực phẩm như đối với hàng hóa sản xuất trong nước.

Sau khi sản phẩm lưu thông trên thị trường, công tác hậu kiểm được tăng cường toàn diện. Cơ quan quản lí có trách nhiệm xây dựng kế hoạch kiểm tra định kì, kiểm tra đột xuất, lấy mẫu giám sát chất lượng và an toàn thực phẩm, đặc biệt tập trung vào các nhóm sản phẩm dành cho trẻ em, người già, phụ nữ mang thai và người bệnh. Hoạt động quảng cáo thực phẩm, nhất là trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, được siết chặt với yêu cầu công khai hồ sơ pháp lí, kiểm soát trách nhiệm của người quảng cáo, người có ảnh hưởng và chủ sở hữu nền tảng trung gian.

Bên cạnh đó, Nghị định mới lần đầu tiên quy định rõ hơn về khái niệm và nội dung hậu kiểm theo hướng tiệm cận mô hình quản lí của Cơ quan Quản lí Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Vai trò của các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố được tăng cường trong việc xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kĩ thuật, tổ chức hậu kiểm và xử lí vi phạm. Các biện pháp mạnh như thu hồi giấy tiếp nhận đăng kí bản công bố sản phẩm, tạm dừng tiếp nhận hồ sơ, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và giấy xác nhận nội dung quảng cáo cũng được bổ sung nhằm nâng cao tính răn đe.

Việc ban hành Nghị quyết và Nghị định mới được kì vọng sẽ khắc phục triệt để những bất cập trong quản lí an toàn thực phẩm thời gian qua, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, tạo môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Hà Minh

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/siet-tieu-chuan-ve-an-toan-thuc-pham-tang-hau-kiem-post1817901.tpo