Hạ tầng giao thông là khâu đột phá
Sau sáp nhập, Gia Lai có một lợi thế và giao thông mà hiếm có địa phương nào có được. Tỉnh hội tụ đầy đủ hệ thống giao thông đa phương thức gồm đường bộ với cao tốc Bắc – Nam, QL1, QL19, QL14; tuyến đường sắt Bắc – Nam; 2 cảng hàng không Phù Cát và Pkeiku; cùng hệ thống cảng biển và trung tâm logistics đang được đầu tư triển khai với quy mô lớn.
Lợi thế không thể nằm trên giấy nếu thiếu sự đầu tư thực sự, nhận diện được điều đó, tỉnh Gia Lai triển khai đầu tư loạt dự án giao thông liên vùng, trong đó nổi bật là cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, tuyến đường cất nối từ cao tốc Bắc – Nam xuống KCN Phù Mỹ, cảng nước sâu Phù Mỹ, tuyến từ QL1 ra đường ven biển ĐT.639 kết nối cảng Đề Gi…
Cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Gia Lai chính thức vận hành, tạo thuận lợi trong di chuyển
Tại buổi làm việc với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội ngày 13/5 liên quan tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh: "Tỉnh xác định lấy hạ tầng giao thông làm khâu đột phá. Các dự án đang triển khai nhằm kết nối vùng nguyên liệu nông sản phía Tây với các cảng biển phía Đông, vừa phục vụ xuất khẩu, vừa giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp".
Cũng ngay tại buổi làm việc này, lãnh đạo tỉnh kiến nghị Thủ tướng xem xét bổ sung tuyến cao tốc Pleiku – Lệ Thanh vào quy hoạch mạng lưới đường bộ cao tốc quốc gia. Kiến nghị Trung ương xem xét bố trí vốn năm 2026 triển khai dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku đảm bảo tiến độ. Cùng với đó, UBND tỉnh Gia Lai thông tin thêm tỉnh đang phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu quy hoạch đường sắt đô thị gồm 7 tuyến, tổng chiều dài khoảng 142km, tổng vốn dự kiến 9,6 tỷ USD.
Đường lớn kiến tạo không gian phát triển mới
Đối với hàng không, dự án đường cất hạ cánh sân bay Phù Cát trong lộ trình nâng cấp sân bay Phù Cát thành sân bay quốc tế đang được triển khai. Dự kiến tháng 7 này sẽ bay hiệu chuẩn. Đồng thời nâng công suất cảng hàng không Pleiku lên 4 triệu hành khách/năm
Trong khi đó, với cảng biển và dịch vụ logistics đã có những khởi động ban đầu. Theo đó, tỉnh dự kiến đầu tư cảng Phù Mỹ giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành năm 2028 gồm 2 cầu cảng hàng tổng hợp-container, 1 cầu cảng hàng lỏng, khí, tiếp nhận tàu tải trọng đến 150.000 tấn, công suất 6,45-8,25 triệu tấn/năm. Khi vận hành, cảng sẽ kết nối trực tiếp với KCN Phù Mỹ, hình thành hạt nhân của cụm công nghiệp – cảng – thương mại tự do ở phía Đông tỉnh.
Dự án đường cất hạ cánh số 2 sân bay Phù Cát chạy nước rút về đích, dự kiến bay hiệu chuẩn tháng 7/2026
Ông Lưu Nhất Phong, Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai, cho biết, trong năm 2025 an triển khai cùng lúc 4 dự án: cao tốc Quy Nhơn – Pleiku, đường cất hạ cánh số 2 Cảng hàng không Phù Cát, tuyến kết nối từ cao tốc Bắc – Nam về KCN Phù Mỹ và Bến cảng Phù Mỹ, tuyến từ QL1 đến đường ven biển ĐT.639 kết nối cảng Đề Gi. Sang 2026, thêm 3 dự án sẽ khởi công: đường ven biển đoạn từ cầu Thiện Chánh đi Quảng Ngãi; mở rộng nút giao ngã 5 Đống Đa – Hoa Lư và tuyến kết nối cao tốc Bắc – Nam đến KCN Hoài Mỹ.
Đáng chú ý trong số này tuyến đường kết nối từ cao tốc Bắc – Nam về KCN Phù Mỹ dài 16,4km, tổng vốn hơn 2.114 tỷ đồng, mặt đường dài 22m với 4 làn cơ giới và 2 làn thô sơ. Dự án khởi công ngày 19/12/2025, hin hoàn thành sẽ là trục giao thông tỉnh lộ chiến lược cho vùng công nghiệp – cảng phía Đông.
Giao thông mở đường phát triển
Những con đường mở ra, kết nối hình thành kiến tạo một không gian phát triển mới cho địa phương. Cùng với đó, sự thuận lợi về hạ tầng giao thông trao lợi ích trực tiếp cho nhiều doanh nghiệp ở lĩnh vực ngành nghề khác nhau. Chẳng hạn với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản của tỉnh, đường lớn mở ra đồng nghĩa với việc chi phí giảm xuống.
Ông Nguyễn Văn Thành, đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu cà phê ở khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai cho biết, hiên nay xuất khẩu cà phê các doanh nghiệp đều phải đưa hàng vào các cảng lớn ở Tp. Hồ Chí Minh với chi phí cao. Do vây, với sự hình thành của cảng nước sâu Phù Mỹ, đường cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được xây dựng và hoàn thành giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn, tăng cơ hội để phát triển.
Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đang triển khai dự kiến đưa vào hoạt động năm 2029 mở ra cơ hội phát triển cho vùng phía Tây tỉnh
Trong khi đó, với ngành du lịch, định hướng phát triển hạ tầng giao thông đang được tính toán theo hướng ưu tiên kết nối hàng không.
Ông Trần Sơn Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Vận tải Sơn Tùng-đơn vị khai thác tour du thuyền cao cấp tại biển Quy Nhơn cho biết doanh nghiệp hiện tập trung vào phân khúc khách quốc tế, đặc biệt là du khách Nga. Theo ông, yếu tố then chốt để thúc đẩy du lịch cao cấp là các đường bay thẳng đến địa phương.
“Tỉnh đang đầu tư nâng cấp sân bay Phù Cát thành sân bay quốc tế. Tôi kỳ vọng sẽ sớm có các chuyến bay charter đưa khách trực tiếp về Quy Nhơn. Đây mới thực sự là đòn bẩy cho du lịch cao cấp phát triển”, ông Tùng chia sẻ.
Tour du thuyền Sơn Tùng đang hướng tới phân khúc khách quốc tế, trong đó chú trọng khách Nga, Úc
Không chỉ tác động tới doanh nghiệp mà ở các địa phương, việc các dự án giao thông trọng điểm được triển khai bắt đầu cho thấy những tác động tích cực.
Ông Võ Văn Tài, Chủ tịch UBND xã Đề Gi đánh giá, tuyến đường nối từ QL1 với đường ven biển ĐT.639 và cảng Đề Gi không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển đến sân bay Phù Cát và QL1 mà còn tăng khả năng lưu thông xung quanh vùng.
"Tuyến đường này đưa vào khai thác sẽ tạo ra không gian phát triển mới khi hình thành thêm các quỹ đất mới xung quanh đường. Đây là cơ sở thu hút đầu tư vào du lịch và dịch vụ biển, lĩnh vực tiềm năng của xã", ông Tài nói.
Đường ven biển qua xã Đề Gi. Ảnh: Thảo Quyên
Tương tự, lãnh đạo xã Phù Mỹ Đông cũng nhìn nhận tuyến đường kết nối từ cao tốc Bắc – Nam xuống KCN Phù Mỹ không đơn thuần là đường vận chuyển hàng hóa mà là trục kết nối lan tỏa cho công nghiệp, thương mại, logistics. Cùng với sự hình thành con đường sẽ tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương, gắn với yêu cầu đảm bảo an ninh quốc phòng.
Hạ tầng giao thông giúp định hình lại bản đồ du lịch
Hạ tầng giao thông không chỉ phục vụ đi lại mà định hình lại cả không gian du lịch của tỉnh Gia Lai. Chẳng hạn, khi sân bay Phù Cát đạt chuẩn quốc tế, Gia Lai có thể chuyển từ "điểm đến khu vực" thành cửa ngõ du lịch quốc tế của cả vùng Nam Trung bộ - Tây Nguyên, giúp mở rộng thị trường khách quốc tế bằng cách khai thác các đường bay là thị trường mục tiêu của tỉnh như Đông Bắc Á, Đông Nam Á, các thị trường tiềm năng (Nga, Ấn Độ,…) và các thị trường khác. Thu hút được các nhà đầu tư chiến lược đầu tư vào các sản phẩm du lịch cao cấp.
Nhiều doanh nghiệp du lịch mong đợi có những chuyến bay charter đưa khách quốc tế tới tỉnh trong thời gian tới
Cùng với đó khi tuyến cao tốc phía Đông hoàn thiện sẽ góp phần tăng mạnh lượng khách tự lái từ Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Tây Nguyên; kết nối nhanh giữa biển – núi – cao nguyên; hình thành các tour liên hoàn đa điểm đến; tăng tính an toàn và trải nghiệm cho du khách; cơ sở phát triển các loại hình du lịch: du lịch cuối tuần", du lịch caravan, các chuỗi dịch vụ dừng nghỉ, logistics và thương mại du lịch.
Hình thành trung tâm du lịch biển – cao nguyên đặc sắc theo mô hình "Một hành trình – đa trải nghiệm: biển - cao nguyên gắn kết văn hóa bản địa và nghỉ dưỡng chất lượng cao". Tăng sức cạnh tranh với các trung tâm du lịch lớn, nhất là ở các phân khúc: Du lịch trải nghiệm; nghỉ dưỡng sinh thái; du lịch văn hóa bản địa; du lịch thể thao biển và mạo hiểm. Tạo động lực phát triển kinh tế địa phương, thúc đẩy sự phát triển của các ngành liên quan như thương mại, vận tải, dịch vụ, nông nghiệp, việc làm và sinh kế cộng đồng". Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai.
Nguyễn Thị Thu Dịu