Nga vừa tiếp tục công bố những thông tin mới liên quan chương trình tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-28 Sarmat, loại vũ khí được Moskva phát triển nhằm thay thế dòng tên lửa chiến lược R-36M2 Voyevoda từ thời Liên Xô.
Theo các thông tin được phía Nga công bố, trung đoàn đầu tiên trang bị tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-28 Sarmat sẽ bắt đầu trực chiến tại khu vực Uzhur thuộc vùng Krasnoyarsk.
Đây là một trong những căn cứ tên lửa chiến lược quan trọng nhất của lực lượng hạt nhân Nga.
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-28 Sarmat được thiết kế nhằm xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại mà Mỹ đã xây dựng suốt nhiều năm qua.
Điểm đáng chú ý nhất của loại vũ khí này nằm ở khả năng bay theo quỹ đạo bất thường thay vì tuyến đường truyền thống qua Bắc Cực.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ chủ yếu xây dựng mạng lưới radar cảnh giới sớm hướng về khu vực Bắc Cực do Liên Xô thường sử dụng tuyến đường ngắn nhất qua vùng cực để tấn công lãnh thổ Bắc Mỹ bằng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.
Tuy nhiên, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-28 Sarmat được cho là có thể bay vòng qua Nam Cực để tiếp cận mục tiêu.
Điều này khiến thời gian phản ứng của hệ thống cảnh báo sớm Mỹ bị thu hẹp đáng kể do hướng tấn công nằm ngoài khu vực cảnh giới truyền thống.
Theo nhiều nguồn phân tích quân sự, RS-28 Sarmat có tầm bắn khoảng 18.000 km. Trong một số cấu hình đặc biệt, tên lửa có thể đạt quãng đường bay xa hơn nếu sử dụng quỹ đạo kiểu Hệ thống vũ khí tấn công từ quỹ đạo thấp FOBS.
Tên lửa có chiều dài 35,5 m, đường kính thân khoảng 3 m và sử dụng động cơ nhiên liệu lỏng công suất lớn.
Dù công nghệ nhiên liệu lỏng đòi hỏi bảo dưỡng phức tạp hơn nhiên liệu rắn, loại động cơ này cho phép RS-28 Sarmat mang tải trọng cực lớn và đạt tầm bắn xa hơn.
Theo giới chuyên gia phương Tây, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-28 Sarmat có thể mang từ 10-15 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập MIRV.
Mỗi đầu đạn có khả năng tấn công một mục tiêu khác nhau, khiến hệ thống phòng thủ đối phương phải xử lý nhiều mục tiêu tốc độ cao cùng lúc.
Một số đánh giá cho rằng tổng sức công phá của toàn bộ đầu đạn trên một quả RS-28 Sarmat có thể tương đương khoảng 50 triệu tấn thuốc nổ TNT. Đây là mức hỏa lực đủ gây thiệt hại cực lớn nếu xảy ra xung đột hạt nhân toàn diện.
Ngoài đầu đạn hạt nhân thông thường, RS-28 Sarmat còn có khả năng mang phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard.
Đây là loại đầu đạn có thể bay ở tốc độ vượt Mach 20 và liên tục thay đổi quỹ đạo trong khí quyển nhằm tránh bị đánh chặn.
Khác với đầu đạn đạn đạo truyền thống bay theo quỹ đạo dễ dự đoán, phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard có thể cơ động linh hoạt ở tốc độ cực lớn.
Điều này khiến các hệ thống phòng thủ hiện nay gặp nhiều khó khăn trong việc tính toán điểm đánh chặn.
Một yếu tố khác giúp RS-28 Sarmat tăng khả năng sống sót là thời gian hoạt động của tầng đẩy được rút ngắn đáng kể.
Điều này khiến vệ tinh cảnh báo sớm của Mỹ có ít thời gian hơn để phát hiện luồng nhiệt phát ra từ động cơ tên lửa sau khi phóng.
Nga cũng tuyên bố RS-28 Sarmat được tích hợp nhiều loại mồi bẫy điện tử và thiết bị nghi binh hiện đại.
Trong giai đoạn cuối hành trình, các mồi bẫy có thể tạo ra hàng loạt tín hiệu giả nhằm đánh lừa radar và hệ thống đánh chặn đối phương.
Hiện nay, Mỹ đang duy trì nhiều lớp phòng thủ tên lửa chiến lược tại Alaska, California và khu vực Bắc Mỹ.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia quân sự cho rằng các hệ thống này chủ yếu được thiết kế để đối phó số lượng nhỏ tên lửa thay vì cuộc tấn công quy mô lớn
Việc Nga đẩy mạnh triển khai RS-28 Sarmat diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh quân sự giữa Moskva và Washington tiếp tục gia tăng.
Giới phân tích nhận định Nga đang muốn duy trì ưu thế răn đe hạt nhân chiến lược trước khi Mỹ hoàn tất chương trình hiện đại hóa lực lượng tên lửa mới.
Dù chương trình RS-28 Sarmat từng được cho là gặp một số khó khăn kỹ thuật trong quá trình thử nghiệm, giới quân sự phương Tây vẫn đánh giá đây là một trong những loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nguy hiểm nhất hiện nay nhờ tầm bắn xa, tải trọng lớn và khả năng vượt qua lưới phòng thủ hiện đại.
Việt Hùng