Robot hình người sẽ thực hiện các nhiệm vụ rủi ro cao như chữa cháy, xử lý vật liệu nguy hiểm và tìm kiếm cứu nạn. Ảnh: Jason Quaah (The Star)
Vệ tinh Xplorer và bước tiến vào không gian phục vụ an ninh
Những động thái mới nhất được công bố tại Hội nghị thượng đỉnh Milipol TechX 2026 phản ánh rõ chiến lược dài hạn của đảo quốc sư tử trong việc kết hợp công nghệ không gian, AI và robot học để đối phó với các thách thức hiện đại.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là kế hoạch phát triển vệ tinh đầu tiên phục vụ trực tiếp cho lực lượng An ninh nội địa, vốn là hệ thống các cơ quan an ninh và cứu hộ của Singapore. Vệ tinh mang tên Xplorer, nặng khoảng 100 kg dự kiến được phóng vào năm 2029, sẽ hoạt động ở quỹ đạo cận xích đạo và được trang bị các cảm biến tiên tiến có khả năng phát hiện khí độc như amoniac.
Theo The Straits Times, Bộ trưởng Nội vụ kiêm Điều phối An ninh quốc gia K. Shanmugam cho biết, vệ tinh này sẽ giúp lực lượng phòng vệ dân sự phản ứng nhanh hơn trước các sự cố nguy hiểm, đặc biệt là các tình huống liên quan đến hóa chất độc hại hoặc thảm họa công nghiệp. Đây là bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ không gian vào quản lý khủng hoảng đô thị.
Dự án này được triển khai thông qua sự hợp tác giữa Cơ quan Khoa học và công nghệ đội ngũ an ninh nội địa (HTX) và Cơ quan Vũ trụ quốc gia Singapore (NSAS). NSAS được thành lập nhằm điều phối các hoạt động không gian quốc gia, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vệ tinh trong các lĩnh vực dân sự và an ninh. Sự kết hợp giữa hai cơ quan này cho thấy Singapore đang hướng đến việc tích hợp dữ liệu không gian vào hệ thống giám sát và phản ứng khẩn cấp.
Không chỉ dừng lại ở một vệ tinh đơn lẻ, giới chuyên gia nhận định, đây có thể là bước khởi đầu cho hệ sinh thái vệ tinh phục vụ an ninh, bao gồm giám sát môi trường, theo dõi thiên tai và hỗ trợ hoạt động cứu hộ. Theo Bộ Nội vụ Singapore, việc tận dụng công nghệ không gian sẽ giúp nâng cao đáng kể năng lực nhận diện tình huống theo thời gian thực, đặc biệt trong một quốc gia đô thị hóa cao như Singapore.
Robot hình người và AI trở thành tuyến phòng thủ mới trong kỷ nguyên số
Song song với không gian, Singapore cũng đang đầu tư mạnh vào robot học và trí tuệ nhân tạo. HTX dự kiến khai trương một trung tâm robot hình người vào tháng 9/2026, nơi các robot sẽ được huấn luyện để thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm như chữa cháy, xử lý vật liệu độc hại hoặc tham gia cứu hộ trong môi trường rủi ro cao.
Theo The Straits Times, các robot này được thiết kế để thay thế con người trong những tình huống mà rủi ro về tính mạng là quá lớn. Điều này không chỉ giúp bảo vệ lực lượng cứu hộ mà còn nâng cao hiệu quả xử lý sự cố nhờ khả năng hoạt động liên tục và chính xác của máy móc.
Bên cạnh robot, Singapore đang xây dựng một hạ tầng AI quy mô lớn mang tên NGINE. Đây là hệ thống sử dụng GPU (một loại vi xử lý chuyên tính toán song song quy mô lớn) nhằm hỗ trợ các ứng dụng AI trong an ninh. Dự án này có sự tham gia của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia, Google, ST Engineering và Nutanix.
Theo GovTech Singapore, việc phát triển hạ tầng AI “chủ quyền” là yếu tố then chốt để bảo đảm dữ liệu nhạy cảm không phụ thuộc vào các nền tảng nước ngoài. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt.
Một phần quan trọng khác trong chiến lược AI của Singapore là mô hình ngôn ngữ lớn Phoenix. Phiên bản Phoenix Small đã được triển khai, trong khi Phoenix Medium dự kiến sẽ bổ sung khả năng phân tích hình ảnh và tài liệu. Theo Infocomm Media Development Authority, các mô hình AI nội địa như Phoenix sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý dữ liệu đa phương tiện phục vụ điều tra, giám sát và ra quyết định.
Thách thức an ninh mạng và cuộc chạy đua công nghệ
Phát biểu tại hội nghị, ông K. Shanmugam nhấn mạnh rằng, bối cảnh địa chính trị đang làm thay đổi sâu sắc hệ sinh thái công nghệ toàn cầu. Chuỗi cung ứng bị tái cấu trúc, trong khi công nghệ ngày càng bị “vũ khí hóa”, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng.
Theo Cơ quan An ninh mạng Singapore, các mô hình AI thế hệ mới có thể rút ngắn thời gian từ khi phát hiện lỗ hổng đến khi khai thác xuống chỉ còn vài giờ, thay vì vài tháng như trước đây. Điều này tạo ra áp lực lớn đối với các hệ thống phòng thủ, vốn cần thời gian để phát hiện và vá lỗi.
Để đối phó, Singapore đang tăng cường các hoạt động kiểm thử an ninh, tiêu biểu là hội nghị hacker DEF CON Singapore, được tổ chức song song với hội nghị Milipol TechX 2026. Theo các nhà chức trách, những sự kiện như vậy giúp phát hiện sớm lỗ hổng và củng cố hệ thống trước khi đưa vào vận hành thực tế.
Từ vệ tinh Xplorer đến robot hình người và hạ tầng AI NGINE, Singapore đang triển khai một chiến lược toàn diện nhằm tái định nghĩa cách thức đảm bảo an ninh trong kỷ nguyên số. Việc kết hợp công nghệ không gian, robot học và trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp quốc đảo này nâng cao năng lực ứng phó với các mối đe dọa truyền thống, mà còn chuẩn bị cho những thách thức mới trong không gian mạng và môi trường công nghệ cao.
Linh Anh