Singapore thử nghiệm xe buýt không người lái Chuẩn bị cho kỷ nguyên giao thông tự động

8 giờ trướcBài gốc

Theo Cơ quan Quản lý Giao thông đường bộ Singapore (LTA), chiếc xe buýt tự hành đầu tiên trong tổng số 6 phương tiện đã được bàn giao vào tháng 3/2026 và sẽ được đưa vào thử nghiệm trên các tuyến công cộng từ nửa cuối năm. Theo báo The Straits Times, các xe này sẽ trải qua quá trình kiểm thử nghiêm ngặt trước khi vận hành chính thức nhằm bảo đảm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn và vận hành. Động thái này được xem là bước đi mới nhất trong lộ trình dài hơn thập kỷ của Singapore trong việc thử nghiệm và ứng dụng phương tiện tự hành vào hệ thống giao thông công cộng.

Thử nghiệm có kiểm soát

Chương trình thí điểm xe buýt không người lái tại Singapore sẽ kéo dài trong 3 năm, tập trung vào hai tuyến là Tuyến số 400 tại khu vực vịnh Marina - Shenton Way, giúp kết nối Trung tâm Du thuyền vịnh Marina, Khu vườn Gardens By The Bay và các ga MRT lân cận; trong khi Tuyến số 191 hoạt động tại khu vực One - north (khu nghiên cứu - công nghệ từng có lịch sử thử nghiệm xe tự hành từ nhiều năm trước) nối Bến xe buýt Buona Vista với các ga MRT xung quanh. Đây là các khu vực được lựa chọn có chủ đích: vừa có lưu lượng giao thông đáng kể, vừa có hạ tầng hiện đại, thuận lợi cho việc triển khai công nghệ mới.

Mỗi xe buýt có khoảng 16 chỗ ngồi, được trang bị không gian cho người khuyết tật và hệ thống cảm biến hiện đại gồm camera, cảm biến được gắn ở phía trước, phía sau và trên nóc xe, cho phép quan sát 360 độ môi trường xung quanh. Các phương tiện sẽ không ngay lập tức chở khách mà phải trải qua giai đoạn thử nghiệm trong môi trường kiểm soát. Theo LTA, quá trình này bao gồm kiểm tra khả năng điều hướng, xử lý tình huống, dừng đỗ tại trạm và bảo đảm an toàn khi hành khách lên xuống.

Ngoài ra, theo các thông báo chính thức, trong giai đoạn đầu luôn có nhân sự giám sát an toàn trên xe để can thiệp khi cần thiết. Chỉ sau khi hệ thống chứng minh được độ ổn định và tin cậy, mô hình vận hành mới chuyển sang giám sát từ xa. Cách tiếp cận “từng bước” này phản ánh chiến lược quản lý rủi ro đặc trưng của Singapore. Theo LTA, các phương tiện tự hành muốn hoạt động trên đường công cộng phải trải qua nhiều cấp độ kiểm định, từ thử nghiệm mô phỏng, chạy trong khu vực khép kín đến thử nghiệm trên đường thực tế với sự giám sát chặt chẽ.

Một trong 6 xe buýt tự hành đầu tiên tham gia thử nghiệm của Singapore. Nguồn: LTA

Nếu giai đoạn đầu thành công, LTA có thể mở rộng thêm 14 xe buýt tự hành và triển khai trên nhiều tuyến khác, qua đó từng bước tích hợp công nghệ này vào mạng lưới giao thông quốc gia.

Chiến lược dài hạn tái cấu trúc giao thông đô thị

Việc triển khai xe buýt không người lái không phải là một dự án độc lập, mà nằm trong chiến lược tổng thể nhằm tái cấu trúc hệ thống giao thông Singapore theo hướng giảm phụ thuộc vào xe cá nhân và tăng hiệu quả vận tải công cộng. Theo các tài liệu chính thức, Singapore đã thử nghiệm xe tự hành từ năm 2015 tại nhiều địa điểm như Sentosa, đảo Jurong và các khuôn viên trường đại học, trước khi tiến tới thử nghiệm trên tuyến công cộng quy mô lớn.

Một trong những động lực quan trọng của dự án là bài toán nhân lực. Giống như nhiều quốc gia phát triển, Singapore đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt tài xế xe buýt. Theo các phân tích trên Vulcan Post, xe buýt tự hành có thể giúp duy trì các tuyến có nhu cầu thấp hoặc mở rộng dịch vụ mà không cần tăng tương ứng lực lượng lao động.

Tuy nhiên, Chính phủ Singapore không xem đây là quá trình “thay thế” mà là “chuyển đổi”. Các tài xế hiện tại có thể được đào tạo lại để đảm nhiệm các vai trò mới như giám sát hệ thống, điều phối vận hành hoặc hỗ trợ khách hàng, vốn là xu hướng đang diễn ra trong nhiều ngành chịu tác động của tự động hóa.

Song song với tự động hóa là mục tiêu điện hóa phương tiện. Các xe buýt trong chương trình thí điểm đều là xe điện, do hãng BYD sản xuất, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và phù hợp với mục tiêu trung hòa carbon dài hạn của Singapore.

Không dừng lại ở xe buýt, Singapore đang xây dựng một hệ sinh thái phương tiện tự hành đa tầng. Theo Reuters, các công ty như WeRide và Pony.ai đã được cấp phép triển khai dịch vụ xe đưa đón trung chuyển tự lái tại khu vực Punggol từ năm 2026, với các tuyến đường dài khoảng 12km. Những phương tiện cỡ nhỏ này đóng vai trò kết nối, giúp đưa hành khách từ khu dân cư đến các điểm trung chuyển như ga MRT. Trong khi đó, xe buýt tự hành cỡ lớn sẽ đảm nhiệm các tuyến chính, tạo thành một hệ sinh thái giao thông tích hợp.

Theo Reuters, xu hướng phát triển phương tiện tự hành đang gia tăng trên toàn cầu, với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn và startup công nghệ, cho thấy đây là một cuộc cạnh tranh mang tính chiến lược giữa các quốc gia trong lĩnh vực giao thông thông minh.

Dù vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng thách thức vẫn còn đáng kể. Công nghệ tự hành cần chứng minh độ an toàn tuyệt đối trong môi trường giao thông phức tạp; khung pháp lý phải giải quyết rõ ràng vấn đề trách nhiệm khi xảy ra sự cố; và quan trọng nhất là niềm tin của người dân cần được xây dựng thông qua trải nghiệm thực tế.

Tuy nhiên, với cách tiếp cận thận trọng nhưng nhất quán, Singapore đang từng bước biến tầm nhìn thành hiện thực. Nếu chương trình thử nghiệm thành công, xe buýt không người lái có thể trở thành một phần quen thuộc trong đời sống đô thị, không chỉ tại Singapore mà còn là hình mẫu cho nhiều thành phố trên thế giới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và tự động hóa.

Xu hướng trên thế giới

Động thái của Singapore không phải là trường hợp đơn lẻ, mà nằm trong một xu hướng rộng lớn hơn trên toàn cầu, nơi các chính phủ và doanh nghiệp đang chạy đua phát triển và triển khai phương tiện tự hành, đặc biệt trong giao thông công cộng. Chẳng hạn, tại châu Âu, Một trong những dự án thí điểm tiêu biểu là CAVForth tại Scotland, được Chính phủ Vương quốc Anh mô tả là tuyến xe buýt tự hành cỡ lớn đầu tiên trên thế giới, vận hành từ năm 2023 với công nghệ cấp độ 4, dù vẫn có nhân sự giám sát an toàn trên xe để can thiệp khi cần thiết. Tuy nhiên dự án này đã kết thúc vào ngày 14/2/2025 do lượng hành khách thấp hơn kỳ vọng, không đủ để duy trì dịch vụ.

Ngoài ra, theo The Guardian, Chính phủ Anh đã đẩy nhanh kế hoạch cho phép thử nghiệm taxi tự hành không cần tài xế tại London từ năm 2026, trước khi Luật Xe tự hành có hiệu lực đầy đủ vào năm 2027. Dự báo ngành này có thể tạo ra 38.000 việc làm và đóng góp 42 tỷ bảng Anh cho nền kinh tế vào năm 2035.

Trong khi đó tại Trung Quốc, theo Reuters, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã công bố dự thảo quy định an toàn cho các hệ thống lái xe tự động cấp độ 3 và 4 vào năm 2026, nhằm chuẩn hóa việc triển khai trên toàn quốc. Ngoài ra, xe buýt tự hành cấp độ 4 đã được triển khai tại 26 thành phố ở Trung Quốc, cho thấy mức độ phổ biến cao hơn so với nhiều khu vực khác.

Tại Nhật Bản, động lực chính thúc đẩy phát triển xe buýt tự hành đến từ tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động trong ngành vận tải. Khảo sát của Kyodo News công bố tháng 1/2024 cho thấy, 32 trong số 47 tỉnh, thành của Nhật Bản đã xem xét triển khai xe buýt tự hành cấp độ 4. Đến giai đoạn 2025 - 2026, nhiều khu vực đã chuyển từ bước nghiên cứu sang thử nghiệm thực tế trên đường công cộng, trong đó có các dự án tại khu vực Tokyo. Chính phủ Nhật Bản đồng thời duy trì mục tiêu triển khai dịch vụ tự hành tại khoảng 50 địa điểm vào năm tài chính 2025 và mở rộng lên khoảng 100 địa điểm vào năm 2027. Theo Reuters, một số doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu vận hành dịch vụ tự hành thương mại từ năm 2027, cho thấy công nghệ này đang dần chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng thực tế nhằm giải quyết tình trạng thiếu tài xế.

Linh Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/singapore-thu-nghiem-xe-buyt-khong-nguoi-lai-chuan-bi-cho-ky-nguyen-giao-thong-tu-dong-10411571.html