Cuộc chiến giành sự sống từ khi còn trong bụng mẹ
Chưa đầy hai tuổi, nhưng hành trình chống chọi với bệnh tật của bé P.T (ở Tuyên Quang) đã bắt đầu từ khi còn trong bụng mẹ. Dị dạng hệ bạch huyết gây tràn dịch dưỡng chấp ổ bụng bẩm sinh khiến trẻ phù nề toàn thân, bụng trướng căng, suy dinh dưỡng nặng, suy giảm miễn dịch, nhiễm trùng tái diễn và nhiều lần rơi vào suy hô hấp nguy kịch.
Trong điều kiện bình thường, dưỡng chấp - dịch chứa chất béo, protein và các thành phần miễn dịch được hấp thu từ ruột non, lưu thông trong hệ bạch mạch và đổ vào tuần hoàn tĩnh mạch.
Tuy nhiên, ở bệnh nhi này, do tắc nghẽn và bất thường cấu trúc hệ bạch huyết trung tâm, dịch dưỡng chấp bị rò rỉ và ứ đọng trong ổ bụng, khiến cơ thể suy kiệt nhanh chóng. Bụng trướng to chèn ép cơ hoành và đường thở, nhiều lần đẩy trẻ vào tình trạng suy hô hấp nặng.
Theo ThS.BSNT Vũ Hải Yến - Bệnh viện Nhi Trung ương, có những thời điểm trẻ phải đặt ống nội khí quản, thở máy. Chỉ trong một đợt điều trị kéo dài 1-2 tháng, trẻ có thể trải qua 2 đến 3 lần nhiễm trùng nặng, khiến việc điều trị vô cùng gian nan. Các biện pháp nội khoa như nuôi dưỡng tĩnh mạch, truyền Albumin, kháng sinh phổ rộng chỉ giúp ổn định tạm thời, không thể giải quyết căn nguyên bệnh.
Ca mổ đặc biệt giúp khai thông hệ bạch huyết cho trẻ. Ảnh: BVCC
Ca phẫu thuật chưa từng có tiền lệ mở lối sống cho bệnh nhi
Mọi nỗ lực điều trị nội khoa đều không mang lại kết quả bền vững, trong khi “nút thắt” nằm sâu trong hệ bạch huyết trung tâm. Các thăm dò chuyên sâu cho thấy trẻ không có bể dưỡng chấp, vị trí tắc nghẽn lại nằm ngay sau khớp ức - đòn, khu vực cực kỳ khó tiếp cận. Can thiệp mạch không khả thi, phẫu thuật trở thành cơ hội duy nhất để cứu sống trẻ.
Trước ca bệnh đặc biệt hiếm gặp, bệnh viện tổ chức hội chẩn toàn viện, huy động các chuyên gia nhiều chuyên khoa. PGS.TS.BS Nguyễn Lý Thịnh Trường, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, để tiếp cận được vùng tổn thương mà vẫn đảm bảo an toàn cho trẻ, ê-kíp đã ứng dụng công nghệ dựng hình 3D và thực tế ảo, xây dựng “bản đồ số” giải phẫu nhằm xác định đường vào tối ưu, hạn chế xâm lấn và nguy cơ biến chứng.
Khi tiếp cận được vùng tắc nghẽn, thành mạch bạch huyết của bệnh nhi rất mỏng và dễ vỡ, khiến việc khâu nối theo kỹ thuật thông thường gần như không thể thực hiện.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lý Thịnh Trường, từ thực tế đó, ê-kíp đã đưa ra quyết định mang tính đột phá: tạo miệng nối bạch huyết - tĩnh mạch không sử dụng chỉ khâu, cho phép dưỡng chấp tự chảy vào hệ tĩnh mạch theo chênh lệch áp lực sinh lý. Cách làm này giúp giảm tối đa nguy cơ rò rỉ, đồng thời đảm bảo đường dẫn thông bền vững lâu dài.
Hai tháng sau phẫu thuật, hình ảnh MRI cho thấy hệ bạch huyết giãn lớn trước đó đã biến mất. Trên lâm sàng, trẻ hết khó thở, bụng nhỏ lại rõ rệt, tăng 2kg, không còn nhiễm trùng tái diễn, nồng độ Albumin máu cải thiện tự nhiên và không cần truyền bổ sung liên tục. Trẻ được xuất viện trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.
Ôm con gái yêu trong lòng, mẹ bé chia sẻ “Lúc đầu em nghĩ là con sẽ không qua khỏi, sau khi phẫu thuật xong thì con đỡ hơn rất nhiều. Nhờ các bác sĩ, con đã được sinh ra lần thứ hai”.
TS.BS Cao Việt Tùng, Phó Giám đốc bệnh viện, đánh giá, ca phẫu thuật đã khai thông chỗ hẹp và giảm áp lực hệ bạch mạch, mở ra cơ hội điều trị cho những trường hợp dị dạng bạch huyết phức tạp mà can thiệp mạch không thể tiếp cận.
Ca phẫu thuật không chỉ cứu sống một em bé từng nhiều lần cận kề cái chết, mà còn mở ra hướng đi mới trong điều trị dị dạng bạch huyết hiếm gặp ở trẻ em, khẳng định trình độ chuyên môn và khả năng làm chủ kỹ thuật cao của y bác sĩ Việt Nam trong lĩnh vực phẫu thuật nhi khoa.
Mạnh Hưng