Sinh trắc học trên eTax Mobile: Thêm 'lá chắn' bảo vệ người nộp thuế

2 giờ trướcBài gốc

Bước đi chiến lược chặn hành vi trục lợi, gian lận thuế

Những năm gần đây, thủ tục đăng ký doanh nghiệp ngày càng thông thoáng, thuận tiện, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Tuy nhiên, lợi dụng sự thông thoáng này, nhiều đối tượng đã sử dụng thông tin của người khác để thành lập doanh nghiệp, sử dụng hóa đơn, thực hiện xong phi vụ làm ăn là dừng hoạt động, thậm chí không kê khai, nộp thuế.

Hệ lụy để lại khiến nhiều doanh nghiệp làm ăn chân chính điêu đứng khi vô tình giao thương với các doanh nghiệp nói trên. Hóa đơn chứng từ chỉ bị phát hiện khi cơ quan thuế thực hiện kiểm tra hoặc qua các bộ hồ sơ đề nghị hoàn thuế của doanh nghiệp.

Việc triển khai sinh trắc học trên eTax Mobile nhằm góp phần bảo đảm an toàn, chính xác trong xác định danh tính người nộp thuế. Ảnh tư liệu

Chị Phạm Thị Hoa - Kế toán trưởng Công ty TNHH MTV Dệt kim Đông Xuân cho biết, hồ sơ đề nghị hoàn thuế năm 2022 của Dệt kim Đông Xuân bị cơ quan thuế đưa vào diện rủi ro cao, phải chờ xác minh. Chỉ đến lúc đó, Công ty mới biết có sử dụng nguyên vật liệu mua của doanh nghiệp đã ngừng kinh doanh, không kê khai nộp thuế, mặc dù tại thời điểm giao dịch có đầy đủ hóa đơn chứng từ hợp pháp. Hơn một năm sau, Dệt kim Đông Xuân mới được hoàn thuế. Việc bị chậm hoàn thuế với số tiền lớn đã khiến Công ty gặp nhiều khó khăn về dòng vốn.

Thực hiện quy định tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ, Cục Thuế đã phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an xây dựng và hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật về xác thực sinh trắc học đối với người đại diện theo pháp luật khi đăng ký, thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Quản lý thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm của sự phục vụ

Việc tích hợp kê khai thuế bằng AI và công nghệ sinh trắc học vào hệ thống eTax Mobile là minh chứng rõ nét cho sự quyết tâm của ngành Thuế trong việc lấy người nộp thuế làm trung tâm của sự phục vụ. Những nỗ lực này không chỉ giúp Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quản lý thuế hiện đại trên thế giới, mà còn góp phần quan trọng vào tiến trình xây dựng Chính phủ số và nền kinh tế số bền vững.

Ông Phạm Quang Toàn - Trưởng ban Ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa, Cục Thuế, Bộ Tài chính

Ông Phạm Quang Toàn - Trưởng ban Ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa (Cục Thuế) cho biết, việc áp dụng công nghệ sinh trắc học trong đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử là một bước đi chiến lược nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi và gian lận thuế. Đây là tiện ích đầu tiên của một cơ quan nhà nước được kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực danh tính của người đại diện pháp luật doanh nghiệp. Quy trình này tương tự việc xác thực sinh trắc học khi chuyển khoản ngân hàng, mang lại sự tin cậy và rất quen thuộc với người dùng.

Theo ông Toàn, tính năng trên được triển khai sẽ giúp giải quyết một vấn đề nhức nhối trong quản lý thuế lâu nay, đó là việc sử dụng giấy tờ giả mạo để thành lập “doanh nghiệp ma” nhằm bán hóa đơn bất hợp pháp. Khi doanh nghiệp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, người đại diện pháp luật phải thực hiện quét khuôn mặt qua camera điện thoại. Hệ thống sẽ đối chiếu hình ảnh thực tế với dữ liệu sinh trắc học lưu trữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Nếu thông tin khớp, doanh nghiệp mới được phép tiếp tục giao dịch. Nếu có sự sai lệch về khuôn mặt hoặc giấy tờ, hệ thống sẽ lập tức phát hiện và ngăn chặn hành vi giả mạo ngay từ đầu. Việc áp dụng sinh trắc học không chỉ nâng cao tính an toàn cho hệ thống quản lý của cơ quan thuế, mà còn bảo vệ người nộp thuế khỏi việc bị lợi dụng, giả mạo thông tin tài chính để thực hiện các hành vi phi pháp.

Mang lại lợi ích to lớn cho toàn xã hội

Kể từ tháng 10/2025, ứng dụng eTax Mobile do ngành Thuế phát triển đã bổ sung tính năng Chatbot/AI hỗ trợ người nộp thuế đặt câu hỏi trực tiếp. Tại tính năng này, người dùng có thể dễ dàng tra cứu các thông tin cá nhân quan trọng như: tổng thu nhập trong năm; số lượng người phụ thuộc đã đăng ký; tình trạng nợ thuế hiện tại. Đặc biệt, người dân có thể kiểm tra xem mình có đang bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế hay không - đây là thông tin rất quan trọng đối với những người thường xuyên di chuyển quốc tế.

Ngoài ra, tính năng AI mới còn được tích hợp đặc biệt sâu vào quy trình khai thuế cho hộ kinh doanh. Thay vì phải tự điền các mẫu biểu phức tạp, người nộp thuế chỉ cần làm theo sự chỉ dẫn của trợ lý ảo qua các bước đơn giản.

Ông Phạm Quang Toàn cho rằng, sự kết hợp giữa AI và sinh trắc học mang lại lợi ích to lớn cho 3 nhóm đối tượng chính trong xã hội.

Đối với người nộp thuế, việc khai thuế trở nên đơn giản, dễ dàng. Đặc biệt, người nộp thuế được bảo vệ an toàn trước các rủi ro pháp lý và gian lận thông tin.

Đối với cơ quan thuế, sự kết hợp giữa AI và sinh trắc học sẽ giúp tăng cường hiệu quả quản lý, thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số và giảm bớt áp lực hành chính cho cán bộ thuế.

Đối với xã hội, quy trình trên giúp tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng. Việc tiết kiệm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính sẽ mang lại giá trị kinh tế gián tiếp rất lớn cho toàn xã hội.

Theo thống kê của ngành Thuế, hệ thống eTax Mobile đang xử lý khoảng 10 triệu giao dịch mỗi ngày. Điều này cho thấy sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng của ứng dụng này đối với cộng đồng. Với sự hỗ trợ từ công nghệ, việc thực hiện nghĩa vụ thuế giờ đây không còn là gánh nặng, mà trở thành một trải nghiệm số tiện lợi, an toàn và minh bạch.

“Đây không chỉ là những cải tiến kỹ thuật đơn thuần, mà còn là một cuộc cách mạng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp người nộp thuế tiết kiệm thời gian và đảm bảo an toàn tối đa cho các giao dịch tài chính” - ông Phạm Quang Toàn khẳng định.

Còn theo bà Phạm Thị Hoa, việc cơ quan thuế triển khai xác thực sinh trắc học đối với người nộp thuế mới thành lập hoặc thay đổi thông tin người đại diện pháp luật trong quá trình sử dụng hóa đơn điện tử sẽ giúp xác định đúng chủ thể, hạn chế tình trạng giả mạo danh tính, hạn chế được việc thành lập “doanh nghiệp ma” sau này.

“Dù hóa đơn điện tử hiện đã được cấp mã của cơ quan thuế, song việc bổ sung lớp xác thực sinh trắc học trong sử dụng hóa đơn phần nào sẽ loại bỏ được doanh nghiệp làm ăn không chân chính, doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc bỏ trốn sau giao dịch. Điều này cũng sẽ góp phần giảm bớt mối lo cho doanh nghiệp làm ăn chân chính trong giao thương, qua đó nâng cao uy tín với đối tác, đặc biệt là đối tác nước ngoài. Bởi khi có giao thương với doanh nghiệp nước ngoài, đối tác rất quan tâm đến tính minh bạch và việc chấp hành pháp luật thuế của doanh nghiệp” - bà Hoa nhấn mạnh.

Văn Tuấn

Nguồn Thời báo Tài chính : https://thoibaotaichinhvietnam.vn/sinh-trac-hoc-tren-etax-mobile-them-la-chan-bao-ve-nguoi-nop-thue-197744.html